Vườn quốc gia cấm Bwindi

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Vườn quốc gia cấm Bwindi
IUCN II (Vườn quốc gia)
Một con khỉ đốt núi tại rừng Bwindi
Một con khỉ đốt núi tại rừng Bwindi
Vị trí Vườn quốc gia cấm Bwindi
Vị trí Vườn quốc gia cấm Bwindi
Vị trí của vườn quốc gia cấm Bwindi
Vị trí Kanungu, Uganda
Thành phố gần nhất Kanungu
Tọa độ 01°03′N 29°43′Đ / 1,05°N 29,717°Đ / -1.050; 29.717Tọa độ: 01°03′N 29°43′Đ / 1,05°N 29,717°Đ / -1.050; 29.717
Diện tích 331 kilômét vuông (128 sq mi)
Thành lập 1991
Cơ quan quản lý Cơ quan Động vật hoang dã Uganda

Vườn quốc gia cấm Bwindi nằm ở phía Tây nam Uganda. Đây là một phần của rừng cấm quốc gia Bwindi, và nằm dọc theo biên giới với Cộng hòa Dân chủ Congo, giáp với vườn quốc gia Virunga, trên các cạnh của Đới tách giãn Albertine (một phầ của Đới tách giãn Đông Phi). Nó bao gồm 331 km vuông (128 sq mi) là các cánh rừng, núi và rừng đất thấp và chỉ có thể tới được bằng đi bộ. Năm 1994, vườn quốc gia này đã được UNESCO đưa vào danh sách Di sản thế giới nhờ sự giàu có và đa dạng của hệ sinh thái bậc nhất châu Phi.[1]

Đây là một trong những nơi giàu nhất về các hệ sinh thái ở châu Phi, [cần dẫn nguồn] cùng sự đa dạng của các loài là một tính năng của vườn quốc gia.[2] Nơi đây cung cấp môi trường sống cho khoảng 120 loài động vật có vú, 348 loài chim, 220 loài bướm, 27 loài ếch và nhiều loài đang bị đe dọa. Hệ thực vật tại rừng Bwindi là một trong số các khu rừng đa dạng nhất ở Đông Phi với hơn 1.000 loài thực vật có hoa trong đó có 163 loài cây và 104 loài dương xỉ. Khu vực phía Bắc là vùng rừng vùng thấp có sự phong phú về loài thực vật xứ Ghine-Congo. Đặc biệt là có hai loài quốc tế công nhận như là loài có nguy cơ tuyệt chủng là gỗ gụ nâu (Lovoa swynnertonii) và Brazzeia longipedicellata. Ngoài ra là rất nhiều các loài đặc hữu tại khu vực đới tách giãn Albertine. [cần dẫn nguồn]

Vườn quốc gia là một khu bảo tồn cho loài khỉ Colobus, tinh tinh và nhiều loài chim (như chim mỏ sừng và chim Turaco). Nhưng đáng chú ý nhất chính là sự có mặt có 340 [3] cá thể khỉ đột Bwindi, chiếm một nửa số lượng khỉ đột núi (Gorilla beringei beringei) trên thế giới.[4]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1932, hai khu vực của rừng cấm Bwindi được thiết lập như là một khu dự trữ rừng Crown. Phía Bắc đã được chỉ định là "Khu bảo tồn rừng Crown Kayonza", và khu vực phía Nam được chỉ định là "Khu bảo tồn rừng Crown Kasatora".[2][5] Cả hai khu vực có diện tích 207 km vuông (80 sq mi). Trong năm 1942, hai khu bảo tồn rừng này đã được kết hợp và mở rộng,[2] đổi tên thành Rừng cấm Trung tâm Crown.[5] Đây trở thành khu bảo tồn mới bao phủ một diện tích 298 km vuông (115 sq mi) [2] và được đặt dưới sự kiểm soát chung của Cơ quan Lâm nghiệp thuộc Chính phủ Uganda.[5]

Trong năm 1964, nơi đây được chỉ định là một khu bảo tồn động vật hoang dã [6] để cung cấp môi trường và bảo vệ loài khỉ đột núi [2], sau đó được đổi tên thành Khu bảo tồn rừng cấm Trung tâm.[6] Năm 1966, hai khu bảo tồn rừng khác đã được sáp nhập vào khu bảo tồn, tăng diện tích lên gần 321 km vuông (124 sq mi).[2] Khu vực rộng lớn này tiếp tục được quản lý như là một khu bảo tồn động vật và bảo tồn rừng.[6]

Năm 1991, cùng với khu bảo tồn Mgahinga Gorillakhu bảo tồn Rwenzori thì khu bảo tồn rừng cấm Trung tâm đã được chuyển thành vườn quốc gia.[2][7] Nó bao phủ trên diện tích 330,8 km ² (127,7 mi ²).[6] Các vườn quốc gia đã được công bố là một phần trong kế hoạch để bảo vệ một loạt các loài động thực vật quý hiếm và nguy cấp, đáng kể nhất là khỉ đột núi.[8] Nhưng việc thành lập các vườn quốc gia cũng gây ra một tác động lớn đối với người lùn Batwa, những người bị đuổi ra khỏi rừng và không còn được phép vào hay khai thác tài nguyên tại đây.[9] Theo dõi và khỉ đột đã trở thành một hoạt động du lịch từ tháng 4 năm 1993, và vườn quốc gia đã trở thành một địa điểm du lịch nổi tiếng.[2] Vào năm 1994, nó đã được ghi vào danh sách Di sản thế giới.[2] Chủ thể quản lý của vườn quốc gia cũng thay đổi từ cơ quan Vườn quốc gia Uganda được đổi thành Cơ quan đông vật hoang dã Uganda.[10] Năm 2003, một mảnh đất bên cạnh vườn quốc gia có diện tích 4,2 km vuông (1,6 sq mi) đã được mua lại và đưa vào vườn quốc gia.[11]

Vào tháng 3 năm 1999, một lực lượng từ 100-150 du kích Rwanda thuộc tổ chức Interahamwe xâm nhập qua biên giới từ Cộng hòa Dân chủ Congo bắt cóc 14 du khách nước ngoài và hướng dẫn viên Uganda tại trụ sở của vườn quốc gia, nhiều nạn nhân bị tra tấn, hãm hiếp, và 6 người trong số đó đã bị giết.[12] Cuộc tấn công bởi Interahamwe đã được kết luận rằng có ý định "gây bất ổn Uganda" và làm cho khách du lịch sợ hãi khi tới vườn quốc gia, làm giảm thu nhập của chính phủ Uganda. Vườn quốc gia buộc phải đóng cửa trong vài tháng và các tour du lịch đã bị thua lỗ nặng trong nhiều năm. Vì vậy, một bảo vệ có vũ trang được bố trí đi kèm với mỗi nhóm du lịch để đảm bảo an toàn cho họ.[13]

Địa lý và khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]

Dãy núi Bwindi

Vườn quốc gia Bwindi nằm ở phía Tây nam của Uganda, gần biên giới phía Tây với Cộng hòa Dân chủ Congo.[2] Nó có diện tích 331 km vuông.[14] Thị trấn gần vườn quốc gia nhất là Kabale, cách khoảng 29 km đường bộ. Vườn quốc gia bao gồm hai khu vực rừng chính, được lối với nhau bởi một hành lang nhỏ trong rừng. Bên ngoài khu vực vườn quốc gia là khu vực trồng trọt trước đây.[9][15]

Địa chất tại đây là đá phiến sét Philit tiền Cambri, Quartzit, thạch anh, đá phiến và đá granit. Vườn quốc gia nằm ở rìa của Thung lũng Tách giãn phía Tây, trong những phần cao nhất của Tây nguyên Kigezi,[6] được tạo ra bởi sự cong lên của Thung lũng Tách giãn phía Tây.[16] Địa hình tại đây nói chung là rất gồ ghề, với thung lũng hẹp giao cắt bởi các con sông cùng đồi núi dốc. Độ cao trong phạm vi vườn quốc gia từ 1.190 đến 2.607 mét (3.900 đến 8.553 ft) so với mực nước biển,[14] và 60% diện tích có độ cao trên 2.000 mét (6.600 ft). Đỉnh cao nhất tại vườn quốc gia là Rwamunyonyi, một ngọn đồi ở rìa phía đông. Phần thấp nhất nằm ở tận cùng mũi phía bắc của nó.[2]

Rừng là một yếu tố quan trọng góp phần điều hòa lưu vực nước trong vườn quốc gia. Phần lớn lượng mưa của vườn quốc gia tạo thành các con suối và các khu rừng đã có một mạng lưới các con suối khá dày đặc. Rừng là nguồn của nhiều con sông chảy về phía bắc, phía tây và phía nam của vườn quốc gia. Sông chính tại đây bao gồm các sông Ivi,Munyaga,Ihihizo,Ishasha và Ntengyere, chảy vào hồ Edward.[16] Các con sông khác chảy vào Hồ MutandaBunyonyi.[17] Bwindi cũng chính là nguồn cung cấp nước cho các khu vực nông nghiệp địa phương.[2]

Khí hậu tại Bwindi là khí hậu nhiệt đới.[2] Nhiệt độ trung bình hàng năm tối thiểu là từ 7-15 °C và tối đa là 20-27 °C. Lượng mưa hàng năm của nó dao động từ 1.400 đến 1.900 mm (55–75 in). Lượng mưa cao điểm diễn ra từ tháng 3 đến tháng 4 và từ tháng 9 đến tháng 11 hàng năm.[14] Rừng của Bwindi đóng một vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh môi trường và khí hậu các khu vực bên ngoài.[7][15] Một lượng lớn hơi nước từ các loài thực vật rừng làm tăng lượng mưa của vườn quốc qia. Đồng thời, nó cũng giảm bớt xói mòn đất, một vấn đề nghiêm trọng ở phía Tây nam Uganda. Điều này đã góp phần giảm thiểu lũ lụt và duy trì lượng nước trong mùa khô.[15]

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Hồ sơ Vườn quốc gia cấm Bwindi trong website Di sản thế giới UNESCO
  2. ^ a ă â b c d đ e ê g h i k “Bwindi Impenetrable National Park, Uganda”. Protected Areas and World Heritage. United Nations Environment Programme, World Conservation Monitoring Centre. September năm 2003. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2008. 
  3. ^ “Mountain Gorilla Population Rebounds in Uganda”. LiveScience.com. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2007. 
  4. ^ Uganda Wildlife Authority leaflet, May 2008.
  5. ^ a ă â Korbee 2007, p.7
  6. ^ a ă â b c Namara 2006, p.43
  7. ^ a ă Blomley, Tom (2003). “Natural resource conflict management: the case of Bwindi Impenetrable and Mgahinga Gorilla National Parks, southwestern Uganda” (PDF). Trong Peter A. Castro, Erik Nielsen. Natural resource conflict management case studies: an analysis of power, participation and protected areas. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. tr. 233. 
  8. ^ Adams, William Mark (2001). Green Development: Environment and Sustainability in the Third World. Routledge. tr. 266. ISBN 0-415-14765-4. 
  9. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Korbee8
  10. ^ Korbee 2007, p.7-8
  11. ^ “A brief history of IGCP”. International Gorilla Conservation Programme. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 2 năm 2008. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2008. 
  12. ^ “Uganda tourists 'butchered'”. BBC. 3 tháng 3 năm 1999. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2011. 
  13. ^ “Court finds Rwandan guilty of murdering tourists 7 years ago”. IRIN (UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs). 9 tháng 1 năm 2006. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2008. 
  14. ^ a ă â Eilu, Gerald; Joseph Obua (2005). “Tree condition and natural regeneration in disturbed sites of Bwindi Impenetrable Forest National Park, southwestern Uganda”. Tropical Ecology 46 (1): 99–111. 
  15. ^ a ă â Lanjouw, Annette (2001). “Beyond Boundaries: Transboundary Natural Resource Management for Mountain Gorillas in the Virunga-Bwindi Region”. Biodiversity Support Program, World Wildlife Fund. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2008. 
  16. ^ a ă Gurrieri, Joe; Jason Gritzner, Mike Chaveas. “Virunga – Bwindi Region: Republic of Rwanda, Republic of Uganda, Democratic Republic of Congo” (PDF). United States Department of Agriculture. tr. 18. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2008. 
  17. ^ Korbee 2007, p.3

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]