Viện Đại học Đà Lạt

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Một tòa nhà văn phòng trong khuôn viên Đại học Đà Lạt mang nét kiến trúc thập niên 1950-1960 khi mới dựng nên

Viện Đại học Đà Lạt là một viện đại học tư thục dưới sự điều hành của Giáo hội Công giáo Việt Nam ở thành phố Đà Lạt, được thành lập vào năm 1957 dưới chính thể Việt Nam Cộng hoà. Năm 1975, dưới chính quyền mới, viện đại học này bị giải thể.

Viện Đại học Đà Lạt là tiền thân của Trường Đại học Đà Lạt, một cơ sở tổ chức năm 1976 và hoạt động đến ngày nay.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Số liệu sinh viên theo học Viện Đại học Đà Lạt[1]
Niên học Số sinh viên
1958-59 49
1959-60 187
1960-61 316
1961-62 426
1962-63 459
1963-64 444
1964-65 1.515
1965-66 1.322
1966-67 1.660
1967-68 2.453
1968-69 2.664
1969-70 2.498

Viện Đại học Đà Lạt được thành lập ngày 8 Tháng Tám năm 1957 thời Đệ nhất Cộng hòa Việt Nam và bắt đầu hoạt động từ năm 1958 với 5 trường: Sư phạm, Văn khoa, Khoa học, Chính trị-Kinh doanh, và Thần học. Địa điểm của trường là trại Thiếu sinh Quân cũ, tức Camp Robert của Quân đội Pháp mà chính phủ Đệ nhất Cộng hòa Việt Nam tiếp thu và nhượng lại cho Viện Đại học Đà Lạt với giá tượng trưng một đồng bạc Việt Nam.[2]

Về học thuật, Viện Đại học Đà Lạt được biết đến với các chuyên ngành khoa học xã hội và nhân văn như Ngữ văn, Lịch sử, Triết học, Ngoại ngữ, nổi tiếng nhất là Trường Chính trị Kinh doanh (với hai phân khoa: Chính trị Xã hội và Quản trị Kinh doanh).

Tổ chức[sửa | sửa mã nguồn]

Đứng quản lý Viện Đại học là Hội Đại học Đà Lạt (trong đó có Hội đồng Giám mục Việt Nam), một tổ chức pháp lý để thâu lợi nhuận, kinh tài và phát triển Viện Đại học. Hoạt động của Hội gồm việc thương lượng với chính phủ để tài trợ, vay mượn. Ngoài ra Hội còn sở hữu bất động sản như một số đồn điền cao su và thương xá lớn ở Sài Gòn.[3]

Tuy là một cơ sở giáo dục thuộc Giáo hội Công giáo, Viện Đại học Đà Lạt không chủ trương gây dựng nền giáo dục theo sát quan điểm của Giáo hội. Số giảng viên theo đạo ít hơn 25% và sinh viên Công giáo chỉ chiếm tỷ lệ khoảng 30%.[4]

Trường sở[sửa | sửa mã nguồn]

Viện Đại học Đà Lạt tọa lạc trên ba ngọn đồi, mang tên A, B và C. Khu vực A (Đường Phủ Đổng Thiên Vương) rộng gần 40 hecta là khu chính. Các tòa nhà được dùng làm giảng đường và cơ sở hành chính mang tên Minh Thành,[5] Tri Nhất,[6] Thụ Nhân, Thượng Chí, Đôn Hóa[7]... với hàm ý giáo dục dẫn ý từ Tứ thư, Ngũ kinh của Nho học cổ điển. Khu B (đường Thông Thiên học) có chủng viện Minh Hòa và ký túc xá Rạng Đông. Khu C (đường Vạn Kiếp) là cư xá nhân viên và ban giảng huấn.[3]

Sinh hoạt Nghệ thuật Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Kịch Thụ Nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Từ nỗ lực của những sinh viên yêu kịch nghệ như Lê Cung Bắc, Phạm Thùy Nhân, đoàn kịch Thụ Nhân ra đời trong thập niên 1970, gây tiếng vang trong giới sinh viên khi thể hiện trên sân khấu những tác phẩm của Vũ Khắc Khoan như Thành Cát Tư Hãn, Những người không chịu chết, Ga xép...[8][9]

Ấn phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

Viện Đại học Đà Lạt phát hành hai tạp chí chuyên môn: Tri thứcSử địa.[10]

Những nhân vật liên quan[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngô Đình Thục (1897-1984): tổng giám mục, viện trưởng (1957-61)
  • Simon Nguyễn Văn Lập (1911-2001): linh mục, viện trưởng (1961-70)
  • Phanxicô Xaviê Lê Văn Lý (1913-92): linh mục, viện trưởng (1970-75)
  • Vương Văn Bắc: Tổng trưởng Ngoại giao, giáo sư chính trị học
  • Lương Kim Định, giáo sư triết học Phương Đông

Cựu sinh viên[sửa | sửa mã nguồn]

Một số cựu sinh viên Viện Đại học Đà Lạt đã thành danh trong những lĩnh vực khác nhau:

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nguyễn Thanh Liêm, Giáo dục ở miền Nam tự do trước 1975 (Education in South Vietnam before 1975), Lê Văn Duyệt Foundation, California, 2006.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ "Higher Education". Viet Nam Magazine Vol IV. No 5, 1971.
  2. ^ Viện Đại học Đà Lạt
  3. ^ a ă Viện Đại Học Đà Lạt (1957-1975): Lịch sử thành lập (3)
  4. ^ Jones, PHM. "Vietnam at School". Vietnam. Itasca, IL: FE Peacock Publishers, 1968. Tr 549-560.
  5. ^ Tự minh thành, vị chi giáo (Vì sáng suốt mà có lòng thành thật, đó là do giáo dục) - Trung Dung, chương 21
  6. ^ Cập kỳ tri chi nhất dã (Khi đạt thì cái biết chỉ có một) - Trung Dung, chương 20
  7. ^ Tiểu đức xuyên lưu. Đại đức đôn hóa (Đức nhỏ như sông ngòi chảy khắp, đức lớn như phổ cập sinh hóa)- Trung Dung
  8. ^ Biên kịch Phạm Thùy Nhân
  9. ^ ĐẠO DIỄN HUỲNH PHÚC ĐIỀN VÀ NHỮNG NGÀY ĐÀ LẠT
  10. ^ Trường Đại học Đà Lạt
  11. ^ Đạo diễn Lê Cung Bắc: Làm nghệ thuật không nên tự mãn sớm
  12. ^ Nhân vật Điện ảnh: Phạm Thùy Nhân
  13. ^ Người gốc Việt đầu tiên làm Phó Toàn quyền