Wikipedia:Độ nổi bật (âm nhạc)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Độ nổi bật
Hướng dẫn tiêu chuẩn đưa vào
Âm nhạc
Con số
Học giả
Người
Nội dung web
Phim
Sách
Sự kiện
Tổ chức & công ty
Thể thao
Xem thêm
Hệ quả thường thấy sau khi xóa
Tại sao trang của tôi lại bị xóa?

Trang này bao gồm chỉ dẫn về khái niệm độ nổi bật, áp dụng cho những chủ đề liên quan đến âm nhạc.

Điểm lưu ý: Việc không thỏa mãn những tiêu chí về độ nổi bật dưới đây không phải là một tiêu chí xóa nhanh. Tuy nhiên, một bài viết về một nghệ sĩ hay một ban nhạc không cho thấy được rằng mục từ của bài viết đó là quan trọng hay có ý nghĩa thì có thể bị xóa nhanh (tiêu chí A7). Ngược lại, dù chỉ có một chi tiết nổi bật nhỏ, dù nó bị tranh cãi, vẫn có giá trị vô hiệu việc xóa nhanh sử dụng A7, mà thay vì thế đòi hỏi sử dụng thẻ {{prod}} (chưa được sử dụng tại Wikipedia tiếng Việt) hay đưa ra Wikipedia:Biểu quyết xóa bài để xác định xem bài viết đó có thể tồn tại trên Wikipedia hay không.

Nhiều người tham gia tích cực vào đề tài âm nhạc trên Wikipedia, cho rằng độ nổi bật (âm nhạc) là bắt buộc để một chủ đề âm nhạc (như một ban nhạc hay nhóm nhạc kịch) xứng đáng có mặt trên Wikipedia. Xin lưu ý rằng: việc không thỏa mãn một vài tiêu chuẩn dưới đây không phải là lý do để bài viết đó phải bị xóa, và ngược lại, việc thỏa mãn một vài tiêu chuẩn cũng không phải là cơ sở để bài viết đó phải được giữ lại. Ở đây, chỉ là những kinh nghiệm được sử dụng bởi những biên tập viên của Wikipedia tiếng Anh khi quyết định xem một bài viết có hay không được giữ lại trên Wikipedia:Articles for deletion.

Để thỏa mãn các tiêu chuẩn của Wikipedia về Thông tin kiểm chứng đượcĐộ nổi bật, một bài viết phải đưa ra các dẫn chứng xác thực để chứng minh thỏa mãn các tiêu chí trong đó. Việc đưa ra các dẫn chứng không rõ ràng tại bài viết hay xác nhận tầm quan trọng trên trang thảo luận hay WP:XB là không đủ để giữ - mà tự bài viết đó phải được dẫn chứng thỏa mãn độ nổi bật.

Xem thêm Wikipedia:Độ nổi bật (người) để đọc những hướng dẫn về độ nổi bật cho những bài viết về tiểu sử nói chung.

Tiêu chí với người hoặc nhóm biểu diễn

Viết tắt
WP:BAND
WP:MUSICBIO

Một người hay một nhóm biểu diễn (bao gồm ban nhạc, nhạc công, ca sĩ, rapper, dàn nhạc giao hưởng, DJ, ban nhạc kịch...) là nổi bật nếu thỏa mãn một trong những tiêu chí sau:

  1. Là chủ đề của nhiều tác phẩm đã xuất bản, có nguồn độc lập với chủ thể và đáng tin cậy.[1]
    • Tiêu chí này bao gồm tất cả các tác phẩm đã xuất bản ở tất cả các dạng, như bài báo, tạp chí, sách, phiên bản trực tuyến của phương tiện truyền thông in ấn, cũng như phim tài liệu truyền hình[2]. ngoại trừ những trường hợp sau:
      • Đăng lại các thông cáo báo chí, các xuất bản phẩm mà trong đó nhạc sĩ/nhóm nhạc đó tự nói về mình, và tất cả các quảng cáo nói về nhạc sĩ/nhóm nhạc đó, bao gồm cả quảng cáo của chính các nhà sản xuất[3].
      • Tác phẩm chứa các tin tức in quan trọng, như các bài báo chỉ đơn giản thông báo về lịch biểu diễn, thông tin phát hành hay một danh sách nhạc phẩm, cũng như các xuất bản phẩm chứa các chi tiết nhỏ (ghi địa chỉ, liên lạc) ở các danh mục.
      • Một bài viết trên một tờ báo trường (hay tương tự) sẽ nhìn chung được coi là ít quan trọng, nhưng cũng có thể được đánh giá lại theo từng trường hợp.
  2. Có một bài hit đã lọt vào bất kỳ bảng xếp hạng quốc gia nào.
  3. Có một đĩa đã đạt chứng nhận vàng về doanh thu ở một hay nhiều quốc gia.
  4. Được đưa tin đáng kể bởi một nguồn đáng tin cậy về một chuyến lưu diễn quốc tế, hay một chuyến lưu diễn cấp quốc gia ở ít nhất một nước có chủ quyền.[4]
  5. Đã phát hành trên hoặc hai album ở một hãng thu âm lớn, hoặc một hoặc vài hãng độc lập quan trọng (nghĩa là một hãng độc lập được thành lập trên vài năm và có một đội ngũ biểu diễn với nhiều người nổi bật).
  6. Có ít nhất một thành viên nổi bật; lưu ý rằng thường thích hợp hơn là sử dụng trang đổi hướng trong trường hợp mục từ nói về dự án phụ, ban mới thành lập hay đại loại như vậy, and that common sense exceptions always apply.
  7. Đã trở thành đại diện tiêu biểu nhất của một phong cách nổi bật hay của một sân khấu địa phương ở một thành phố; chú ý rằng chủ đề vẫn phải thỏa mãn tất cả các tiêu chuẩn thông thường của Wikipedia, bao gồm kiểm chứng được.
  8. Đã chiến thắng hoặc nhận được một đề cừ cho một giải thưởng âm nhạc quan trọng, ví dụ như giải Grammy, Juno, Mercury, Choice, Dove hay Grammis.
  9. Đã chiến thắng hoặc tham gia một cuộc thi âm nhạc lớn.
  10. Đã biểu diễn âm nhạc cho một sản phẩm truyền thông nổi bật, chẳng hạn như thể hiện một bài hát chủ đề của một chương trình của hệ thống truyền hình, biểu diễn trong một chương trình TV hay một bộ phim nổi bật, cũng như một album tuyển tập, v.v... (Tuy nhiên nếu đây là điểm nổi bật duy nhất, có lẽ thích hợp hơn là đề cập tại bài chính và đổi hướng mục từ sang bài này)
  11. Có tác phẩm được phát đều đặn toàn quốc bởi một đài phát thanh lớn.
  12. Là chủ đề được phát sóng nửa giờ trở lên trên một đài phát thanh hay hệ thống truyền hình quốc gia.

Lưu ý rằng thành viên của một ban nhạc nổi bật nên được đổi hướng tới bài viết về ban nhạc, không nên tạo thành bài riêng, trừ khi cá nhân người đó đủ độ nổi bật bởi những hoạt động độc lập với ban nhạc, ví dụ như có các đĩa hát đơn phát hành. Thành viên của hai ban nổi bật nhìn chung đủ nổi bật để có bài viết riêng về họ.

Tiêu chí cho tác giả

Viết tắt
WP:COMPOSER

Với những nhà soạn nhạc, nhạc sĩ viết ca khúc, viết lời cho nhạc kịch và viết ca từ:

  1. Được công nhận bởi là tác giả hoặc đồng tác giả của phần lời hay phần nhạc của một tác phẩm nổi bật.
  2. Có các tác phẩm nhạc kịch, opera... đã được biểu diễn tại một nhà hát nổi bật that had a reasonable run as such things are judged in their particular situation and time.
  3. Có sáng tác được sử dụng như là cơ sở của một tác phẩm về sau của một tác giả đã thỏa mãn các tiêu chí trên.
  4. Đã viết một nhạc phẩm mà đã giành chiến thắng trong một cuộc thi âm nhạc lớn, cuộc thi đó phải không chỉ dành riêng cho các tác giả mới.
  5. Đã được xác định là có sức ảnh hưởng lớn hay là người dạy của một tác giả mà đã thỏa mãn các tiêu chí nói trên.
  6. Xuất hiện với một độ dài chấp nhận được ở một cuốn sách tham khảo phát hành rộng rãi, nội dung về thể loại nhạc sáng tác của người đó.

Trong trường hợp tác giả thiếu nguồn tham khảo để xác nhận cho khả năng tồn tại của bài viết riêng về nhân vật, mục từ đó nên nhập vào bài viết về tác phẩm của họ. Khi tác giả đã được biết tới với nhiều tác phẩm, việc nhập này có thể là vô hiệu.

Ngoại lệ

Với những nhạc sĩ sáng tác và biểu diễn mà nằm ngoài sự quan tâm của số đông các phương tiện truyền thông:

  1. Được đề cập trong một nguồn đáng tin cậy rằng đã ảnh hưởng đến phong cách, kỹ thuật, biểu diễn cũng như giảng dạy của một thể loại nhạc riêng biệt.
  2. Đã có ảnh hưởng đáng kể đến một nhạc sĩ nổi bật mà thỏa mãn các tiêu chí phía trên.
  3. Là người kiến lập một truyền thống hay trường phái trong một thể loại riêng biệt.
  4. Đã sáng tạo một số giai điệu hay chuẩn mực được sử dụng trong một thể loại nhạc nổi bật, hay một trường phái cũng như truyền thống trong một thể loại nhạc nổi bật.
  5. Thường xuyên được nhắc đến trong các xuất bản phẩm nói về một tiểu văn hóa nổi bật.

Album, đĩa đơn và nhạc phẩm

Viết tắt
WP:NALBUMS
WP:NSONGS

Tất cả các bài viết về album, đĩa đơn hay nhạc phẩm phải thỏa mãn các tiêu chí cơ bản trong Wikipedia:Độ nổi bật, được đưa tin đáng kể bởi các nguồn đáng tin cậyđộc lập với chủ đề.

Nhìn chung, nếu một nhạc sĩ hay nhóm nhạc mà ghi âm một album được công nhận là nổi bật, thì những album đã phát hành chính thức của họ đều có thể đủ nổi bật để có bài riêng trên Wikipedia. Những bản demo, mixtape, bootleg, promo-only và các album không chính thức nhìn chung đều không đủ nổi bật; tuy nhiên, chúng có thể là nổi bật nếu được nhắc đến đáng kể bởi các nguồn độc lập và uy tín. Các bài viết về album sẽ phải có nhiều nội dung hơn là chỉ liệt kê danh sách bài hát, nếu không có thể sẽ thích hợp hơn là nhập chung vào bài chính về nghệ sĩ hoặc về danh sách đĩa hát (discography) của nghệ sĩ đó, tùy vào độ dài của bài viết.

Hầu hết các bài hát[5] đều không đáp ứng về độ nổi bật và nên được đổi hướng về mục từ khác liên quan, chẳng hạn như bài về nhạc sĩ sáng tác, album tiêu biểu hay về nghệ sĩ tiêu biểu đã biểu diễn bài hát. Các bài hát lọt vào thứ hạng cao trong một bảng xếp hạng âm nhạc quan trọng hay cấp quốc gia, hoặc nhận những giải thưởng hay vinh danh quan trọng, cũng như được biểu diễn độc lập bởi một số nghệ sĩ nổi bật thì có thể tin là đủ nổi bật. Ngoại trừ tính nổi bật, một bài viết riêng về một bài hát chỉ giữ lại khi nó có đủ tư liệu kiểm chứng được đảm bảo cho tính tồn tại hợp lý của nó; các bài viết mà không được cải thiện khỏi tình trạng sơ khai tốt nhất nên nhập vào bài viết về nghệ sĩ hay album.

Các bài viết và thông tin về một album sắp phát hành trong tương lai gần phải được xác nhận bởi các nguồn đáng tin cậy và sử dụng tiêu bản {{future-album}}. Các bài viết riêng lẻ không nên được lập cho tới khi có đủ thông tin đáng tin cậy về kế hoạch phát hành tương lai. Ví dụ, một album tương lai mà bài viết có tựa "Album sắp tới của (Nghệ sĩ)" và nếu chỉ có trên blog hay forum của người hâm mộ thông tin về tựa đề có thể của album, hoặc những bài hát mà có thể có trên album, thì đó là sự vi phạm WP:KHONG#Wikipedia không phải là nơi phỏng đoán về những chuyện chưa xảy ra và chỉ nên đề cập đến trong thảo luận của bài viết về nghệ sĩ. Trong trường hợp chắc chẳn, như nếu có những thông tin kiểm chứng được đáng tin cậy và đúng đắn về kế hoạch thu âm của một album hay một đĩa đơn, ví dụ như biết về nghệ sĩ khách mời tham gia, có thể sẽ đủ để lập thành một bài viết độc lập. Nếu nghệ sĩ hay hãng thu âm đã công khai rộng rãi về tựa đề, danh sách nhạc phẩm và ngày phát hành, bài viết về album đó không được xem là vi phạm.

Nguồn

Những nguồn trực tuyến tốt về các bản thu là search máy tìm kiếm Freedb hay search máy tìm kiếm trên Allmusic. Để tìm thông tin về quyền sở hữu của bài hát được giữ bản quyền ở Mỹ, ASCAP ACE Title SearchBMI Repertoire Search rất hữu dụng. Khi tìm kiếm chuyên sâu, Tìm kiếm trên Google book có thể cho ra kết quả. Với các tư liệu mang tính học thuật, Google scholar có thể có tác dụng.

Xem thêm trên Wikipedia tiếng Anh, những kinh nghiệm của một biên tập viên về làm sao cho mục từ thỏa mãn độ nổi bật ở a guide.

Chú thích

  1. ^ Self-promotion and product placement are not the routes to having an encyclopaedia article. The published works must be someone else writing about the musician, ensemble, composer, or lyricist. (See Wikipedia:Self published sources for details about the reliability of self-published sources, and Wikipedia:Conflict of interest for treatment of promotional, vanity material.) The barometer of notability is whether people independent of the subject itself have actually considered the musician, ensemble, composer, or lyricist notable enough that they have written and published non-trivial works that focus upon it. The rationale for this is easy to see -- someone simply talking about themselves in their own personal blog, website, book publisher, etc. does not automatically mean they have sufficient attention in the world at large to be called notable. If that was so then everyone could have an article. Wikipedia is not a directory.
  2. ^ What constitutes a "published work" is deliberately broad.
  3. ^ For example, endorsement deal publicity (including sell sheets, promo posters, fliers, print advertising and links to an official company website) that lists the artist as an endorser or contains an "endorsement interview" with the artist.
  4. ^ This criterion has been disputed in the past and has been reworded numerous times as a result. Past significant discussions: 1, 2 (permalink).
  5. ^ Whether an artifact of recentism or otherwise, most song articles on Wikipedia are for modern (20th or 21st century) popular music songs. A minority of song articles refer to ones that are not modern popular music songs, that weren't published in albums, that aren't part of one specific discography, and that in some cases even lack identifiable authors or performers. Redirection of such song titles if they are non-notable has thus to be to some other, appropriate target. However, note that many such songs, within that specific category, have long-documented histories of their origins, spread, performances, meanings, and lyrical variations. See "Johnny's So Long At The Fair", for example.