Windows Vista

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Windows Vista
Một phần của họ hệ điều hành Microsoft Windows
Windows logo - 2006.svg
Windows Vista Aero.png
Ảnh chụp màn hình Windows Vista Ultimate, thể hiện hình ảnh màn hình desktop, thanh taskbar, menu Start, Welcome Center và hiệu ứng trong suốt của Windows Aero
Phát triển
Tập đoàn Microsoft
Phát hành
Ngày phát hành 8 tháng 11, 2006; 7 năm trước (thông tin)
Phiên bản hiện hành 6.0 (Build 6002: Service Pack 2)[1] (28 tháng 4, 2009; 5 năm trước) (thông tin)
Mô hình mã nguồn Mã nguồn đóng / Mã nguồn chia sẻ[2]
Giấy phép Phần mềm thương mại có bản quyền
Loại kernel Hỗn hợp
Phương thức cập nhật Windows Update, Windows Server Update Services, SCCM
Hỗ trợ trên nền IA-32x86-64
Phiên bản trước Windows XP (2001)
Phiên bản sau Windows 7 (2009)
Trạng thái hỗ trợ
Chính thức 10/4/2012[3]
Mở rộng 11/4/2017[3]

Bản mẫu:Windows Vista Windows Vista là một hệ điều hành của Microsoft sử dụng cho máy tính cá nhân, trong đó có máy tính để bàn của các gia đình và doanh nghiệp, máy tính xách tay, máy tính bảngmáy tính giải trí gia đình. Trước khi có thông báo chính thức ngày 22 tháng 7 năm Windows Vista được biết đến với tên mã "Longhorn".[4] Quá trình phát triển hoàn tất vào ngày 8 tháng 11 năm 2006, và trong ba tháng sau đó, Windows Vista được phát hành lần lượt cho các hãng sản xuất phần cứng và phần mềm máy tính, các người dùng doanh nghiệp và các kênh bán lẻ. Vào ngày 30 tháng 1 năm 2007, hệ điều hành này được phát hành trên toàn cầu[5] và có thể đăng ký mua và tải về từ trang web của Microsoft.[6] Windows Vista được phát hành năm năm sau khi người tiền nhiệm của nó, khoảng cách dài nhất giữa hai hệ điều hành Microsoft Windows cho máy tính cá nhân liên tiếp.

Các tính năng mới của Windows Vista bao gồm giao diện người dùng đồ họa cải tiến với một kiểu giao diện mới có tên gọi Aero, một công cụ tìm kiếm mới có tên Windows Search, kết nối mạng âm thanh, in ấn và hiển thị được thiết kế lại, và một số tiện ích đa phương tiện mới trong đó có Windows DVD Maker. Vista hướng tới mục tiêu cải tiến việc giao tiếp giữa các máy tính trong một mạng gia đình lên một tầm cao mới, sử dụng công nghệ ngang hàng để đơn giản hoá việc chia sẻ các tập tinphim ảnh giữa các máy tính và thiết bị. Windows Vista ngoài ra còn có .NET Framework phiên bản 3.0, cho phép các nhà phát triển phầm mềm viết ứng dụng mà không cần đến bộ Windows API truyền thống.

Mục tiêu chủ yếu của hệ điều hành Windows Vista được Microsoft tuyên bố là cải thiện khả năng bảo mật của hệ điều hành Windows.[7] Một trong những vấn đề bị chỉ trích về Windows XP và các hệ điều hành trước đó là các lỗ hổng bảo mật dễ bị khai thác và khả năng chống chọi yếu kém nói chung với malware, virussự tràn bộ đệm. Đáp lại những chỉ trích này, đầu năm 2002, chủ tịch Microsoft Bill Gates đã tuyên bố "kế hoạch Trustworthy Computing" trên toàn công ty, nhằm tích hợp các vấn đề bảo mật vào mọi khía cạnh của việc phát triển phần mềm. Microsoft tuyên bố họ ưu tiên của thiện vấn đề bảo mật của Windows XP và Windows Server 2003 trên việc hoàn thiện Windows Vista, khiến dự án hệ điều hành mới này hoàn thành muộn hơn.

Trong khi các tính năng mới kể trên và các cải tiến bảo mật nhận được những phản hồi tích cực, Vista cũng trở thành mục tiêu của nhiều chỉ trích và các nhận xét tiêu cực của báo chí. Những lời chỉ trích về Windows Vista nhắm vào yêu cầu cấu hình hệ thống cao, các điều khoản trong giấy phép chặt chẽ hơn, việc đưa vào một số công nghệ quản lý quyền kỹ thuật số nhằm hạn chế việc sao chép các dữ liệu đa phương tiện kỹ thuật số được bảo vệ, tương thích kém với các thiết bị phần cứng và phần mềm trước Vista, và các thông báo uỷ quyền của công cụ User Account Control. Do những rắc rối này và một số vấn đề khác, Windows Vista có tỷ lệ sử dụng và hài lòng ban đầu thấp hơn Windows XP.[8] Tuy nhiên, với ước tính 330 triệu người dùng Internet sử dụng tính đến tháng 1 năm 2009, hãng đã thông báo rằng số người sử dụng Vista đã vượt qua dự kiến ban đầu hai năm trước của Microsoft là đạt con số 200 triệu người dùng.[9][10] Tính đến thời điểm ra mắt Windows 7 (tháng 10 năm 2009), Windows Vista (với khoảng 400 triệu người dùng) là hệ điều hành được sử dụng nhiều thứ hai trên Internet với thị phần đạt khoảng 19%, trong khi đó Windows XP được sử dụng nhiều nhất với thị phần 63%.[11] Tính đến tháng 5 năm 2010, thị phần của Windows Vista nằm ở mức từ 15% đến 26%.[12][13] Vào ngày 22 tháng 10 năm 2010, Microsoft giảm dần doanh số bán lẻ Windows Vista, và số bản bán cho các hãng sản xuất cũng giảm dần một năm sau đó.[14] (Tính đến tháng 4 2014), thị phần của Vista là 2.78%.[15]

Quá trình phát triển Vista[sửa | sửa mã nguồn]

Dưới tên gọi Longhorn[sửa | sửa mã nguồn]

Logo Longhorn, được sử dụng trong các giai đoạn phát triển quan trọng và các phiên bản tiền beta từ năm 2002 đến 2004

Microsoft bắt đầu phát triển Windows Vista, được biết đến với tên mã Longhorn lúc bấy giờ, vào tháng 5 năm 2001,[16] năm tháng trước khi phát hành Windows XP. Ban đầu nó được hy vọng sẽ bắt đầu bán ra vào cuối năm 2003 như một bước đệm nhỏ giữa Windows XP và Blackcomb, thời đó được dự kiến sẽ là hệ điều hành quan trọng tiếp theo của công ty. Dần dần, "Longhorn" được tích hợp nhiều tính năng và công nghệ quan trọng dự kiến cho Blackcomb, khiến thời điểm phát hành của nó bị lùi lại vài lần. Nhiều nhà phát triển của Microsoft được điều chuyển lại để phát triển các bản cập nhật bảo mật cho Windows XPWindows Server 2003. Đối mặt với nhiều lần trì hoãn và lo ngại về vấn đề tràn tính năng, Microsoft tuyên bố vào ngày 27 tháng 8 năm 2004 rằng họ đã thay đổi kế hoạch. Dự án Longhorn ban đầu, dựa trên mã nguồn của Windows XP, bị huỷ bỏ, and quá trình phát triển Longhorn bắt đầu lại từ đầu, dựa trên cơ sở mã của Windows Server 2003 Service Pack 1, và chỉ đưa vào các tính năng được dự kiến cho một lần ra mắt hệ điều hành chính của hãng. Một số tính năng từng được tuyên bố trước đó như WinFS bị loại bỏ hoặc trì hoãn, và một phương pháp phát triển phần mềm mới có tên gọi Security Development Lifecycle được tích hợp nhằm giải quyết các vấn đề với cơ sở mã của Windows, vốn được lập trình bằng ngôn ngữ C, C++Assembly.[17][18]

Các giai đoạn phát triển ban đầu của Longhorn được miêu tả là các bản cập nhật và cải tiến cho Windows XP. Trong thời gian này, Microsoft khá kín tiếng về dự án này, bởi việc quảng cáo và tiếp thị chủ yếu tập trung vào Windows XP và Windows Server 2003, phát hành tháng 4 năm 2003. Các bản build của Longhorn thỉnh thoảng bị rò rỉ trên các mạng chia sẻ tập tin như IRC, BitTorrent, eDonkey và nhiều trang newsgroup, và do đó phần lớn những gì công chúng biết được về các bản build trước khi quá trình phát triển dự án Longhorn được chính thức phê chuẩn vào tháng 5 năm 2003 là dựa vào các bản build này.

Sau vài tháng tương đối ít tin tức từ Microsoft về Longhorn, Microsoft phát hành bản Build 4008, xuất hiện trên Internet khoảng ngày 28 tháng 2 năm 2003.[19] Nó cũng được bí mật chuyển đến một số nhà phát triển phần mềm có chọn lọc. Là phiên bản mang tính cách mạng so với build 3683, Build 4008 có nhiều cải tiến nhỏ, bao gồm giao diện "Plex" xanh cải tiến và một trình cài đặt hệ điều hành giản tiện hơn dựa trên ảnh đĩa Windows (Windows Image) vốn hoạt động trong chế độ đồ hoạ ngay từ đầu, và thời gian cài đặt chỉ bằng khoảng một phần ba so với Windows XP trên máy tính có cùng cấu hình phần cứng. Một "taskbar mới" tuỳ chọn được giới thiệu, vốn có bề rộng nhỏ hơn các bản build trước đây và hiển thị thời gian cũng khác biệt.

Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn nhất cả về giao diện và chức năng lại nằm ở Windows Explorer. Việc tích hợp giao diện Plex khiến xanh nước biển trở thành gam màu chủ đạo của cả ứng dụng. Thanh công cụ bên trái theo phong cách của Windows XP hầu như bị thay thế hoàn toàn bằng một thanh ngang lớn nằm ngay dưới các thanh công cụ (thanh địa chỉ và thanh tìm kiếm). Giao diện tìm kiếm mới cũng được giời thiệu cho phép lọc kết quả tìm kiếm, tìm kiếm trong danh mục trợ giúp Windows và các chuỗi tìm kiếm ngôn ngữ tự nhiên vốn dự định tích hợp với WinFS. Nhân vật tìm kiếm hoạt hình (chú chó) cũng bị loại bỏ. Thanh tuỳ chọn "chế độ xem" (view) cũng bị thay thế bằng một thanh trượt duy nhất cho phép thay đổi kích cỡ các biểu tượng trong thời gian thực; hoặc xem kiểu danh sách, kiểu chi tiết hay kiểu biểu tượng thumbnail, tuỳ thuộc vào vị trí của thanh trượt. Metadata của các tập tin cũng dễ thấy hơn và dễ sửa đổi hơn, cho phép thêm các thông tin còn thiếu một cách chủ động và đơn giản. Một điểm đáng chú ý khác là sự chuyển đổi Windows Explorer thành một ứng dụng .NET.

Hầu hết các bản build của hệ điều hành Longhorn và Vista đều có thể nhận ra bởi một dòng chữ luôn xuất hiện ở góc dưới bên phải màn hình. Một dòng chữ điển hình như vậy thường có dạng "Longhorn Build 3663.Lab06_N.020728-1728". Không phải cứ số build cao có nghĩa là phiên bản đó chứa tất cả các tính năng mới nhất từ mọi nhóm phát triển của Microsoft. Thông thường, mỗi nhóm làm việc với một tính năng hay một hệ con khác nhau sẽ tự tạo ra số build của riêng họ, và khi mã nguồn của tính năng đó đã ổn định, tính năng sẽ được tích hợp trở lại bộ khung gốc của hệ điều hành. Tại Microsoft có một số "phòng thí nghiệm build", ở đó sẽ có một nhóm ghép nối các tính năng, công cụ khác nhau thành một phiên bản Windows hoàn chỉnh. Tên phòng thí nghiệm sản xuất ra bản build đó được đưa vào dòng chữ này, theo sau đó là ngày giờ bản build được tạo ra. Một số bản build (như Beta 1 và Beta 2) chỉ hiển thị dòng chữ tên build trong hộp thoại thông tin phiên bản (Winver). Các biểu tượng sử dụng trong các bản build này vẫn lấy từ Windows XP.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên WindowsVista
  2. ^ “Windows Licensing Programs”. Microsoft. Tháng 6 năm 2011. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2008. 
  3. ^ a ă Microsoft. “Windows Vista Lifecycle Policy”. Microsoft. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2010. 
  4. ^ Microsoft (22 tháng 7 năm 2005). “Media Alert: Microsoft Unveils Official Name for "Longhorn" and Sets Date for First Beta Targeted at Developers and IT Professionals”. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2007. 
  5. ^ “Microsoft Launches Windows Vista and the 2007 Office System to Consumers”. PressCentre. Microsoft New Zealand. 30 tháng 1 năm 2007. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2007. 
  6. ^ “Windows Marketplace: Windows Vista Upgrade Editions: Get Started”. Windows Marketplace. Microsoft. 30 tháng 1 năm 2007. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2007. 
  7. ^ Ricadela, Aaron (14 tháng 2 năm 2006). “Gates Says Security Is Job One For Vista”. InformationWeek News. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2006. 
  8. ^ Leopard drubs Vista in corporate satisfaction. Computerworld.com (2008-03-26). Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2011.
  9. ^ Thurrott, Paul (16 tháng 9 năm 2006). “Allchin: 200 Million Windows Vista Users in 24 Months.”. Windows IT Pro. Penton Media. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2009. 
  10. ^ “AMD 50x15—World Internet Usage”. AMD. 2 tháng 2 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 2 năm 2008. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2009. 
  11. ^ “W3Counter Global Web Stats:August 2009”. W3Counter. Truy cập ngày 9 tháng 3 năm 2010. 
  12. ^ “Operating system market share”. Marketshare Hitslink. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2010. 
  13. ^ “Operating System Version Usage”. StatOwl. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2010. 
  14. ^ Slow Death for Windows Vista - Packaged Software End of Sales Reached in October - Softpedia
  15. ^ http://news.softpedia.com/news/Windows-XP-Loses-Users-in-April-But-Still-Refuses-to-Die-440089.shtml
  16. ^ Gallii, Peter (30 tháng 7 năm 2001). “Pushing Forward”. eWeek. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2006. 
  17. ^ Microsoft Windows System Overview. Microsoft.com. Truy cập ngày 14 tháng 10 năm 2011.
  18. ^ Steve Lipner, Michael Howard (tháng 3 năm 2005). “The Trustworthy Computing Security Development Lifecycle”. Microsoft Developer Network. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2006. 
  19. ^ Thurrott, Paul (1 tháng 3 năm 2003). “Longhorn Alpha Preview 2: Build 4008”. Windows SuperSite. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2006. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]