Hoa phấn

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Bông phấn)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hoa phấn
Mirabilis jalapa 01.JPG
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Plantae
(không phân hạng) Angiospermae
(không phân hạng) Eudicots
Bộ (ordo) Caryophyllales
Họ (familia) Nyctaginaceae
Chi (genus) Mirabilis
Loài (species) M. jalapa
Danh pháp hai phần
Mirabilis jalapa
L., 1753

Hoa phấn, Bông phấn, sâm ớt, yên chi hay còn gọi là hoa bốn giờ (vì nó thường nở hoa sau 4 giờ chiều) có danh pháp hai phần: Mirabilis jalapa, là một loại thực vật thân thảo trồng làm cây kiểng. Cây này xuất phát từ Peru, Nam Mỹ.

Đặc tính[sửa | sửa mã nguồn]

Hoa phấn có điểm lạ là một cây có thể nở hoa nhiều sắc. Hơn nữa hoa có thể đổi sắc. Ví dụ như cây bông phấn hoa vàng, khi cây đã có tuổi thì thường nở hoa sắc hồng. Loại Hoa phấn có hoa trắng thì sẽ đổi thành hoa tím. Hoa phấn có mùi thơm nhẹ.

Trồng trọt[sửa | sửa mã nguồn]

Bản địa của Hoa phấn là châu Nam Mỹ nhưng cây này nay có mặt khắp miền nhiệt đới và lan cả lên những vùng ôn đới. Ở những nơi có khí hậu ấm, Hoa phấn mọc quanh năm. Vùng có sương giá thì cây sẽ tàn vào mùa đông nhưng sang xuân lại đâm chồi mọc lại từ củ.

Cây Hoa phấn có thể mọc cao đến 1 m. Mỗi bông hoa của nó sẽ thụ phấn và kết trái có một hạt tròn, vỏ sần sùi, khi chín thì biến thành màu đen. Hạt rụng xuống rất dễ nảy mầm, mọc thành cây con nên Hoa phấn không khéo kiểm soát có thể mọc lan khắp vườn.

Hạt hoa phấn già.

Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Việt Nam hạt của cây hoa phấn được dùng làm phấn nụ, một mỹ phẩm của các mệ của Huế xưa.[1]

Nhà văn Túy Hồng, gốc Huế cũng có một tác phẩm mang tên Mưa thầm trên bông phấn, nhắc đến loài thực vật này.[2]

Hoa phấn và di truyền học[sửa | sửa mã nguồn]

Vào năm 1909 nhà khoa học Carl Correns đã dùng cây Hoa phấn làm mẫu thí nghiệm để chứng minh phép kế thừa tế bào chất (cytoplasmic inheritance). Dựa trên hiện tượng lá Hoa phấn loang hai màu, ông đưa ra luận chứng rằng phải có những yếu tố ngoài nhân tế bào để ảnh hưởng kết quả không theo thuyết di truyền của Gregor Mendel[3].

Hiện tượng cây Hoa phấn đỏ tính trạng trội khi đem lai giống với Hoa phấn trắng tính trạng lặn lại tạo ra Hoa phấn hồng, thay vì hoa đỏ cũng là một ngoại lệ của Luật tính trạng trội của Mendel.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ [1]
  2. ^ Chuyện Huế mình
  3. ^ “Nouvelle page 4”. Truy cập 12 tháng 2 năm 2015. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]