Họ Hoàng mộc

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Họ Hoàng mộc
Berberis darwinii shoot.jpg
Thân và hoa của cây Berberis darwinii
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Plantae
(không phân hạng) Angiospermae
(không phân hạng) Eudicots
Bộ (ordo) Ranunculales
Họ (familia) Berberidaceae
Juss., 1789
Chi điển hình
Berberis
L., 1753
Các chi
Xem văn bản

Họ Hoàng mộc, còn gọi là họ Hoàng liên gai (danh pháp khoa học: Berberidaceae), là một họ của khoảng 14-15 chi thực vật có hoa. Họ này thuộc bộ Mao lương (Ranunculales). Họ chứa khoảng 570-700 loài, trong đó phần lớn (khoảng 450-600 loài) thuộc về chi Berberis. Các loài trong họ là các loại cây thân gỗ, cây bụi hoặc cây thân thảo chủ yếu là thường xanh. Ở đây không dùng từ hoàng liên gai làm mục từ chính do tên gọi hoàng liên còn được dùng để chỉ các loài trong chi Coptis thuộc họ Mao lương (Ranunculaceae) cùng bộ này, rất dễ gây nhầm lẫn.

Các chi[sửa | sửa mã nguồn]

  • Achlys
  • Berberis - hoàng liên gai (hoàng mù), hoàng mộc, tiểu bá, nghêu hoa
  • Bongardia
  • Caulophyllum - hồng mao thất
  • Diphylleia - sơn hà diệp
  • Dysosma - bát giác liên theo tên gọi 八角莲 trong tiếng Trung, tuy nhiên chưa thấy tài liệu nào trong tiếng Việt gọi chi này là bát giác liên cả.
  • Epimedium - dâm dương hoắc Oroxylum indicum
  • Gymnospermium
  • Jeffersonia - tiên hoàng liên
  • Leontice - mẫu đan (đơn) thảo, không nhầm với các loài hoa mẫu đơn (chi Paeonia, họ Paeoniaceae)
  • Mahonia - hoàng liên ô rô, thổ hoàng liên, thổ hoàng bá, thập đại công lao
  • Nandina - nam thiên trúc
  • Podophyllum - một số tác giả (chẳng hạn Võ Văn Chi) gọi Podophyllum tonkinense là bát giác liên, hay Podophyllum hexandrum là bát giác liên sáu nhị. Tên gọi trong tiếng Trung của chi này là quỷ cữu (鬼臼 - cối của ma quỷ).
  • Ranzania
  • Vancouveria

Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi từ hệ thống APG năm 1998) công nhận họ này và đặt nó trong bộ Ranunculales thuộc nhánh eudicots (hai lá mầm thực sự).

Trong một số hệ thống phân loại cũ thì họ Berberidaceae chỉ chứa 4 chi (Berberis, Epimedium, Mahonia, Vancouveria), còn các chi khác được xếp vào các họ khác nhau như Leonticaceae (Bongardia, Caulophyllum, Gymnospermium, Leontice), Nandinaceae (Nandina) và Podophyllaceae (Achlys, Diphylleia, Dysosma, Jeffersonia, Podophyllum, Ranzania).

Mahonia là một chi có quan hệ họ hàng rất gần với chi Berberis, và một số nhà thực vật học gộp nó vào chi Berberis. Các loài của hai chi này có thể lai ghép với nhau, với các loại cây lai ghép được phân loại trong chi lai ghép × Mahoberberis.


Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]