Hans Christian Ørsted

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hans Christian Ørsted
Sinh 14 tháng 8, 1777(1777-08-14)
Rudkøbing, Đan Mạch
Mất 9 tháng 3, 1851 (73 tuổi)
Copenhagen, Đan Mạch

Hans Christian Ørsted, viết theo tiếng ViệtƠxtet[1] (14 tháng 8 năm 1777 - 9 tháng 3 năm 1851) là một nhà vật lýnhà hóa học người Đan Mạch. Ông là người đã củng cố triết học hậu Kant và là người có đóng góp quan trọng cho sự phát triển của khoa học cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỉ 20. Oersted được biết đến nhiều nhất với công lao khám phá ra mối liên hệ giữa điệntừ tính mà thường được biết đến là Điện từ.[2]

Vào năm 1824, Hans Christian Ørsted thiết lập Selskabet for Naturlærens Udbredelse (SNU) - một Hội đồng gieo rắc kiến thức về khoa học tự nhiên. Không những thế, ông cũng là người sáng lập những tổ chức tiền thân của Học Viện Khí Tượng Học Đan MạchVăn phòng Bằng sáng chế của Đan Mạch. Ørsted cũng là nhà tư tưởng đầu tiên đã giải thích rõ àng và đặt tên cho "thí nghiệm tưởng tượng" vào thời kỳ cận đại.

Năm 1829, Hans Christian Ørsted thành lập ra trường Cao đẳng Công nghệ Tiên tiến (College of Advanced Technology) với mục tiêu là nơi nghiên cứu sử dụng các kiến thức về khoa học và kỹ thuật phục vụ cho cuộc sống. Ngôi trường này sau đó đã phát triển thành Đại học Kỹ thuật Đan Mạch, một trong những trường đại học hàng đầu của Đan Mạch, cũng như vùng Bắc ÂuChâu Âu trong các lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ.

Là nhân vật chủ chốt trong cái gọi là Thời kỳ hoàng kim của Đan Mạch, Hans Christian Ørsted là bạn thân của đại văn hào Hans Christian Andersen, đồng thời là anh trai của nhà luật học kiêm chính trị gia Anders Sandøe Ørsted - sau này là Thủ tướng Đan Mạch (1853–1854).

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Từ điển Bách khoa Toàn thư Việt Nam: Mục từ "Ơxtet H. C."
  2. ^ Brian, R.M. & Cohen, R.S. (2007). Hans Christian Ørsted and the Romantic Legacy in Science, Boston Studies in the Philosophy of Science, Vol. 241.

Sách đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Dibner, Bern, Oersted and the discovery of electromagnetism, New York, Blaisdell (1962).
  • Từ điển Bách khoa Toàn thư Việt Nam
  • Ole Immanuel Franksen, H. C. Ørsted – a man of the two cultures, Strandbergs Forlag, Birkerød, Denmark (1981). (Note: Both the original Latin version and the English translation of his 1820 paper "Experiments on the effect of a current of electricity on the magnetic needle" can be found in this book.)

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]