James Watt

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
James Watt

Ảnh James Watt (1736-1819)
của Carl Frederik von Breda
Sinh 19 tháng 1, 1736(1736-01-19)
Greenock, Renfrewshire, Scotland
Mất 25 tháng 8, 1819 (83 tuổi)[1]
Handsworth, Birmingham, Anh
Nơi cư trú Glasgow sau đó Handsworth, Đại Anh
Quốc tịch Vương quốc Anh
Quốc tịch Scotland
Tôn giáo Nhà thờ Scotland,[2] later Deist[3]
Ngành Kỹ sư cơ khí
Nơi công tác Đại học Glasgow
Boulton và Watt
Nổi tiếng vì Cải tiến động cơ hơi nước
Ảnh hưởng bởi Joseph Black
Adam Smith
Chữ ký

James Watt (19 tháng 1 năm 1736 – 19 tháng 8 năm 1819) là nhà phát minh người Scotland và là một kỹ sư đã có những cải tiến cho máy hơi nước mà nhờ đó đã làm nền tảng cho cuộc Cách mạng công nghiệp. Ông đưa ra khái niệm mã lực[4] và đơn vị SI của năng lượng watt được đặt theo tên ông.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Những năm tháng đầu đời[sửa | sửa mã nguồn]

Một bức tượng tại Đại học James Watt đánh dấu nơi sinh ra ông

James Watt sinh ngày 19 tháng 1, 1736 tại Greenock, Renfrewshire, một cảng biển của Firth of Clyde.[5] Cha ông là một thợ đóng tàu, chủ tàu và là một nhà thầu khoán,[6] còn mẹ ông – bà Agnes Muirhead thì xuất thân từ một gia đình danh giá và có học vấn đến nơi đến chốn. Cả hai đều là tín đồ của Giáo hội Trưởng lão (Presbyterian).[7] Ông nội Watt, Thomas Watt, là một thầy giáo dạy toán và baillie cho Baron of Cartsburn.[8] Thay vì theo tôn giáo của cha mẹ, thì ông trở thành một tín đồ tự nhiên thần giáo?.[3][9]

Watt đi học không thường xuyên và thay vào đó là được mẹ dạy tại nhà,[10] nhưng sau đó ông theo học trường Greenock Grammar. Ông tỏ ra rất khéo tay và có năng khiếu về môn toán học trong lúc lại ớn môn tiếng Latinhtiếng Hy Lạp cổ và ông miệt mài với thần thoại Scotland[11].

Khi ông 18 tuổi, mẹ ông qua đời và sức khỏe cha ông bắt đầu suy sụp. Watt đi London để học ngành điều khiển đo lường (measuring instrument) trong 1 năm, sau đó trở lại Scotland, đến Glasgow, dự tính lập một cơ sở kinh doanh sản xuất thiết bị đo lường. Tuy nhiên, vì ông không trải qua ít nhất 7 năm học việc cơ quan quản lý thợ thủ công của Glasgow (Glasgow Guild of Hammermen) không cấp phép cho ông[12] dù lúc đó chưa có thợ chế tạo dụng cụ cơ khí nào ở Scotland.[13]

Watt được các giáo sư của Đại học Glasgow cứu khỏi tình huống bế tắc này khi họ đã cho ông một cơ hội mở xưởng nhỏ trong trường này. Xưởng này được lập năm 1757 và là một trong những giáo sư của trường, là nhà vật lý và cũng là nhà hóa học Joseph Black trợ thành bạn và người thầy của Watt.[14]

Năm 1767, Watt cưới cháu Joseph – Biller Miller và có 6 con với nhau. Miller mất trong khi sinh năm 1772. Năm 1777 ông kết hôn với Ann MacGregor, con cái của nhà nhộm Glasgow, và có 2 người con: Gregory (1777–1804) là một nhà địa chất học và khoáng vật học,[15] và Janet (1779–1794). Ann mất năm 1832. Trong thời gian 1777 và 1790 ông sống tại Regent Place, Birmingham[16]

Những thí nghiệm đầu tiên với hơi nước[sửa | sửa mã nguồn]

Ống nén ban đầu của Watt (Bảo tàng Khoa học (Luân Đôn))

Năm 1759 bạn của Watt, John Robison, kêu gọi sự chú ý của ông đến việc sử dụng hơi nước làm nguồn động lực.[17] Thiết kế động cơ Newcomen, được sử dụng gần 50 năm trong việc bơm nước từ các mỏ, hầu như không thay đổi từ bản đầu tiên. Watt bắt đầu thí nghiệm với hơi nước mặc dù ông chưa bao giờ thấy động cơ hơi nước hoạt động. Ông đã cố gắng xây dựng một mô hình. Nó không làm việc tốt, nhưng ông vẫn tiếp tục thí nghiệm và bắt đầu đọc tất cả mọi thứ mà ông ta có thể tìm hiểu về chủ đề này. Ông đã nhận ra tầm quan trọng của nhiệt ẩn trong việc tìm hiểu động cơ, mà ông không biết rằng bạn ông Joseph Black đã phát hiện ra vài năm trước đó. Sự hiểu biết về động cơ hơi nước ở trong tình trạng hết sức thô sơ,đối với khoa học về nhiệt động lực học không được diễn ra sau 100 năm nữa hoặc lâu hơn.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Although a number of otherwise reputable sources give his date of death as 19 August 1819, all contemporary accounts report him dying on 25 August and being buried on 2 September. The date 19 August originates from the biography The Life of James Watt (1858, p. 521) by James Patrick Muirhead. It draws its (supposed) legitimacy from the fact that Muirhead was a nephew of Watt and therefore should have been well-informed. In the Muirhead papers, the 25 August date is mentioned elsewhere. The latter date is also given in contemporary newspaper reports (for example, page 3 of The Times of 28 August) as well as by an abstract of and codicil to Watt's last will. (In the pertinent burial register of St. Mary’s Church (Birmingham-Handsworth) Watt's date of death is not mentioned.)
  2. ^ Carnegie, Andrew. James Watt. The Minerva Group, Inc. tr. 215. ISBN 0-89875-578-6, 9780898755787 Kiểm tra giá trị |isbn= (trợ giúp). 
  3. ^ a ă James Watt and the steam engine: the memorial volume prepared for the Committee of the Watt centenary commemoration at Birmingham 1919. Clarendon press. 1927. tr. 78. “It is difficult to say anything as to Watt's religious belief, further than that he was a Deist.” 
  4. ^ Lira, Carl (2001). “Biography of James Watt”. egr.msu.edu. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2010. 
  5. ^ Thurston, Robert Henry (1878). A history of the growth of the steam-engine. The International Scientific Series. New York: D. Appleton and Company. tr. 80. 
  6. ^ Muirhead, James Patrick (1859). The life of James Watt: with selections from his correspondence (ấn bản 2). John Murray. tr. 10. 
  7. ^ Klooster, John W. (2009). Icons of invention: the makers of the modern world from Gutenberg to Gates. Icons of invention 1. ABC-CLIO. tr. 30. ISBN 978-0-313-34743-6. 
  8. ^ Muirhead, James Patrick (1859). The life of James Watt: with selections from his correspondence (ấn bản 2). John Murray. tr. 4,7. 
  9. ^ Joseph McCabe (1945). “A Biographical Dictionary of Ancient, Medieval, and Modern Freethinkers”. Haldeman-Julius Publications. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2012. ‘He made such improvement in the crude steam-engine that had been invented before his time that he is usually described as the inventor. "His many and most valuable inventions must always place him among the leading benefactors of mankind," says the account of him in the Dictionary of National Biography. He was an accomplished man. He knew Greek, Latin, French, German and Italian and was very friendly with the great freethinking French scientists. Andrew Carnegie has written a life of him and describes him as a deist who never went to church.’ 
  10. ^ Tann, Jennifer (2004). “James Watt (1736–1819)”. Oxford Dictionary of National Biography. Oxford, England: Oxford University Press. 
  11. ^ Carnegie, ch.1
  12. ^ Thomas, Henry; Thomas, Dana Lee (1954). Living adventures in science. Ayer Publishing. tr. 25. 
  13. ^ Carnegie, Andrew (1905). “3”. James Watt. New York: Doubleday, Page and Company. 
  14. ^ Robinson, Eric; McKie, Doublas. Partners in Science: Letters of James Watt and Joseph Black. Cambridge, Massachusetts. 
  15. ^ doi:10.1130/2006.2411(11)
    Hoàn thành chú thích này
  16. ^ Bản mẫu:Openplaque
  17. ^ Muirhead, James Patrick (1858). The life of James Watt: with selections from his correspondence. J. Murray. tr. 74–83. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2011.