Nguyệt thực

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Nguyệt thực tháng Sáu năm 2011.
Màu vàng bên trái là mặt trời, ở giữa là Trái Đất, bên phải là Mặt Trăng đang di chuyển vào bóng của Trái Đất

Nguyệt thực (hay còn gọi là Mặt Trăng máu) hiện tượng thiên văn khi Mặt Trăng đi vào hình chóp bóng của Trái Đất, đối diện với Mặt Trời.

Trên tất cả các điểm nằm ở bán cầu quay về Mặt Trăng đều có thể nhìn thấy nguyệt thực.

Nguyệt thực bán phần khó nhìn thấy bằng mắt thường do ánh chói của Mặt Trời giảm thiểu.

Khi nguyệt thực toàn phần diễn ra, tia Mặt Trời trước khi đến được Mặt Trăng đã chiếu vào chóp bóng của Trái Đất và bị khí quyển Trái Đất khúc xạ. Các tia sáng bước sóng ngắn đã bị cản lại hết, chỉ còn các tia có bước sóng dài (đỏ, cam) xuyên qua, do đó, Mặt Trăng thường hiện ra dưới màu đỏ nhạt.

Thời gian tối đa của nguyệt thực toàn phần: 104 phút (trường hợp thường hay tái diễn); nguyệt thực một phần: 6 giờ.

Một chu kỳ nguyệt thực

Các loại nguyệt thực[sửa | sửa mã nguồn]

Mặt Trăng đêm rằm đang khuyết dần
Sơ đồ một nguyệt thực (hình tròn màu xanh dương là Trái Đất,hình tròn màu xám là Mặt Trăng). Trong sơ đồ, ta thấy Mặt Trăng đang đi vào và đi ra vùng bóng tối của Trái Đất.
Mặt Trăng đi qua mặt phẳng các quỹ đạo tại vị trí được gọi là các nút hai lần mỗi tháng. Khi Mặt Trăng đi vào một nút, hiện tượng nguyệt thực có thể xảy ra.

Có ba kiểu nguyệt thực chính: Nguyệt thực một phần, nguyệt thực nửa tối và nguyệt thực toàn phần. Khi Mặt Trời, Trái ĐấtMặt Trăng nằm trên một đường thẳng, sẽ có nguyệt thực toàn phần. Khi Mặt Trời, Trái ĐấtMặt Trăng nằm trên đường gần thẳng thì sẽ có nguyệt thực một phần.Dưới đây là thời gian của một nguyệt thực toàn phần: P1: Mặt Trăng đi vào vùng nửa tối của Trái Đất. Ánh trăng sẽ mờ và tối đi.
U1: Nguyệt thực một phần. Lúc này Mặt Trăng sẽ bị khuyết đi một phần.
U2: Mặt Trăng đang dần dần đi vào phần bóng tối của Trái Đất.Mặt Trăng chuyển sang màu đỏ đồng.
Cực đại: Ánh trăng bị mờ và tối đi. Toàn bộ Mặt Trăng chuyển sang màu đỏ đồng.
U3: Mặt Trăng dần ra khỏi phần bóng của Trái Đất.
U4: Nguyệt thực một phần.
P2: Mặt Trăng ra khỏi phần bóng nửa tối của Trái Đất.

Ba kiểu nguyệt thực chính[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nguyệt thực toàn phần xảy ra khi Mặt Trăng đi vào vùng bóng tối của Trái Đất. Lúc này ánh trăng sẽ bị mờ đi và Mặt Trăng sẽ có màu đỏ đồng hoặc màu cam sẫm.
  • Nguyệt thực một phần xảy ra khi Mặt Trời, Trái ĐấtMặt Trăng nằm trên đường gần thẳng. Lúc này ánh trăng sẽ bị mờ đi và Mặt Trăng bị khuyết đi một phần. Có thể nhìn thấy bóng của Trái Đất màu đen (hoặc màu đỏ sẫm) đang che khuất Mặt Trăng. Trong quá trình nguyệt thực toàn phần, nguyệt thực một phần có thể xuất hiện trước và sau khi nguyệt thực toàn phần.
  • Nguyệt thực nửa tối xảy ra khi Mặt Trăng đi qua vùng nửa tối của Trái Đất. Lúc này ánh trăng sẽ mờ và Mặt Trăng sẽ mờ và tối đi.

Nguyệt thực Selenelion[sửa | sửa mã nguồn]

Selenelion hay selenehelion xảy ra khi Mặt TrờiMặt Trăng bị che khuất có thể quan sát được một lúc. Điều này chỉ xảy ra trước khi hoàng hôn hoặc sau khi bình minh và cả hai sẽ cùng xuất hiện trên bầu trời. Sự sắp xếp này đã dẫn đến hiện tượng được gọi là thiên thực ngang.

Quy mô nguyệt thực Danjon[sửa | sửa mã nguồn]

Quy mô nguyệt thực sau đây (quy mô Danjon) được đưa ra bởi của André Danjon xếp hạng tổng thể bóng tối của nguyệt thực: L = 0: Rất tối. Mặt Trăng gần như vô hình, đặc biệt là ở giữa tuần L = 1: Bóng tối màu xám hoặc nâu nhạt. L = 2: Bóng tối màu đỏ hoặc màu nâu gỉ.Phần trung tâm rất tối, trong khi viền ngoài rất sáng. L = 3: Bóng tối thường có một vành sáng màu vàng. L = 4: Bóng tối màu đỏ đồng hoặc màu da cam. Bóng hơi xanh và có một vành rất tươi sáng.

Chu kì nguyệt thực[sửa | sửa mã nguồn]

Mỗi năm có ít nhất hai nguyệt thực. Nếu bạn biết ngày và thời gian của các thiên thực, bạn có thể đoán đươc sự xuất hiện của các nguyệt thực.

Thư viện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyệt thực trong thần thoại[sửa | sửa mã nguồn]

Một số nền văn hóa có huyền thoại liên quan đến nguyệt thực. Người Ai Cập cổ đại nhìn thấy nguyệt thực như là một con lợn nái nuốt Mặt Trăng trong một thời gian ngắn, nền văn hóa khác xem nguyệt thực như Mặt Trăng bị nuốt chửng bởi các động vật khác, chẳng hạn như một con báo đốm Mỹ của người Maya truyền thống, hoặc một con cóc 3 chân ở Trung Quốc. Một số xã hội nghĩ rằng nó là một con quỷ nuốt Mặt Trăng, và rằng họ có thể xua đuổi nó đi bằng cách ném đá và nguyền rủa nó. Ở Việt Nam ta cũng các hành động mê tín như Cứu trăng (gõ mỏ, ném đá để xua cái bóng mà họ cho là con thiên cẩu hoặc con gấu đang "ăn" Mặt Trăng) nhưng thực ra đó chỉ là cái bóng của Trái Đất đang che khuất Mặt Trăng.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]