Pixar

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Pixar Animation Studios
Pixar logo.svg
Loại hình Chi nhánh của Công ty Walt Disney
Ngành nghề
Tiền thân The Graphics Group of Lucasfilm Computer Division (1979–1986)
Thành lập Ngày 3 tháng 2 năm 1986
Nhà sáng lập
Trụ sở chính Emeryville, California, Hoa Kỳ
Thành viên
chủ chốt
Sản phẩm Pixar Image Computer, RenderMan, Marionette
Công ty mẹ Lucasfilm (1979–1986)
Independent (1986–2006)
The Walt Disney Studios (2006–nay)
Công ty con Pixar Canada (Đóng cửa)
Website www.pixar.com

Pixar Animation Studios ( /ˈpɪksɑr/, phát âm như "Pích-xa") là hãng phim hoạt hình nổi tiếng của Hoa Kỳ có trụ sở chính tại Emeryville, California. Pixar được biết đến với những phim hoạt hình 3D dùng công nghệ tạo hình máy tính (computer-generated imagery, CGI) được thiết kế bằng PhotoRealistic RenderMan, phần mềm kết xuất đồ họa của riêng hãng, chuyên dùng để tạo nên những hình ảnh chất lượng cao. Pixar được thành lập vào năm 1979 như là một nhóm chuyên phụ trách đồ họa thuộc bộ phận máy tính của hãng Lucasfilm trước khi tách ra thành công ty riêng vào năm 1986 dưới sự đầu tư của đồng sáng lập hãng Apple Steve Jobs, người trở thành cổ đông chính của hãng.[1] Công ty Walt Disney mua lại Pixar vào năm 2006 với giá 7.4 tỷ đô la, giúp Job trở thành cổ đông lớn nhất của hãng Disney.

Luxo Jr., nhân vật trong bộ phim hoạt hình đầu tiên của Pixar, Luxo Jr., là linh vật của hãng phim.

Pixar đã sản xuất 14 bộ phim hoạt hình dài, bắt đầu với Câu chuyện đồ chơi (1995) và gần đây nhất là Lò đào tạo quái vật (2013). Tất cả các bộ phim đều nhận được đánh giá tính cực và đạt thành công về mặt thương mại, ngoại trừ bộ phim Vương quốc xe hơi 2 (2011), tuy dành được thành công thương mại nhưng lại nhận được ít sự khen ngợi hơn các bộ phim khác của Pixar.[2] Mười bốn bộ phim khi ra mắt đều nhận được điểm số tối thiểu là "A-" trên hệ thống đánh giá CinemaScore, biểu thị sự phản hồi tích cực từ phía người xem.[3] Hãng phim cũng sản xuất một số phim hoạt hình ngắn. Tính đến tháng 12 năm 2013, các bộ phim dài của hãng đã thu về hơn 8,5 tỷ đô la,[4] với trung bình là 607 triệu đô la trên toàn cầu cho mỗi phim.[5] Hai phim Đi tìm Nemo (2003) và Câu chuyện đồ chơi 3 (2010) nằm trong top 50 phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại. Tất cả phim của Pixar đều nằm trong top 50 phim hoạt hình có doanh thu cao nhất, trong đó Câu chuyện đồ chơi 3 đứng ở vị trí thứ 2 chỉ sau Frozen, với doanh thu hơn 1 tỷ đô la toàn cầu.

Hãng phim đã nhận được 27 giải Oscar, 7 giải Quả cầu vàng và 11 giải Grammy Award, bên cạnh rất nhiều các giải thưởng và sự ghi nhận khác. Từ khi giải Oscar cho phim hoạt hình hay nhất ra đời vào năm 2001, phần lớn các phim của Pixar nhận được đề cử, với 7 chiến thắng: Đi tìm Nemo (2003), Gia đình siêu nhân (2004), Chú chuột đầu bếp (2007), Robốt biết yêu (2008), Vút bay (2009), Câu chuyện đồ chơi 3 (2010) và Công chúa tóc xù (2012). Công ty quái vật (2001) và Vương quốc xe hơi (2006) là hai phim chỉ nhận được đề cử. Vút bayCâu chuyện đồ chơi 3 là phim hoạt hình thứ 2 và thứ 3 được đề cử Oscar cho hạng mục phim hay nhất (bộ phim đầu tiên là Người đẹp và quái vật). Ngày 6 tháng 9 năm 2009, các nhà làm phim của Pixar là John Lasseter, Brad Bird, Pete Docter, Andrew Stanton, và Lee Unkrich được vinh danh tại liên hoan phim Venice với giải thưởng Sư tử vàng dành cho Thành tựu chọn đời. Giải thưởng được trao bởi nhà sáng lập hãng Lucasfilm George Lucas.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

1979 - 1986: Thời kỳ đầu tại Lucasfilm[sửa | sửa mã nguồn]

Pixar ban đầu khi mới thành lập có tên là The Graphic Group, một phần của bộ phận máy tính bắt đầu hoạt động vào năm 1979 của hãng Lucasfilm, sau khi tiến sỹ Ed Catmull được tuyển dụng từ New York Institute of Technology (NYIT),[6] nơi ông quản lý phòng nghiên cứu đồ họa máy tính (CGL). Tại NYIT, các nhà nghiên cứu đi tiên phong trong rất nhiều kỹ thuật của nền tảng đồ họa máy tính - cụ thể là việc phát minh ra "alpha channel" (bởi Catmull và Alvy Ray Smith)[7] và sản xuất bộ phim thử nghiệm The Works bởi CGL vài năm sau đó. Sau khi chuyển đến Lucasfilm, nhóm nghiên cứu tạo ra tiền thân của RenderMan có tên là REYES (viết tắt của "renders everything you ever saw"); và phát triển một số công nghệ quan trọng cho đồ họa máy tính - bao gồm "hiệu ứng hạt" và nhiều công cụ để tạo các hoạt ảnh.

Vào năm 1982, nhóm bắt đầu hợp tác với Industrial Light & Magic để tạo ra các thước phim có dùng hiệu ứng đặc biệt.[6] Sau nhiều năm nghiên cứu cùng các bước đột phá về kỹ xảo trong các phim như Star Trek II: The Wrath of KhanYoung Sherlock Holmes,[6], đội ngũ gồm 40 người[1] tách ra thành lập công ty riêng vào tháng 2 năm 1986 và nhận được đầu tư từ Steve Jobs, một thời gian ngắn sau khi ông rời công ty máy tính Apple.[1] Jobs trả 5 triệu đô la tiền bản quyền công nghệ cho George Lucas và đầu tư 5 triệu đô tiền vốn vào công ty.[1] Một nhân tố tác động đến vụ mua bán là việc Lucas gặp khó khăn về tài chính sau khi ly dị vào năm 1983, trùng hợp với sự giảm sút lợi nhuận đột ngột của bản quyền phim Star Wars sau khi ra mắt Return of the Jedi. Công ty mới được thành lập tại California với tên Pixar, điều hành bởi Ed Catmull và Alvy Ray Smith.[1] Steve Jobs giữ vai trò chủ tịch ban quản trị.[1]

1986 - 1995: Chuyển hướng sang lĩnh vực hoạt hình[sửa | sửa mã nguồn]

Hình ảnh chiếc máy tính Pixar tại Bảo tàng lịch sử máy tính với logo trong giai đoạn 1986-1995 của hãng.

Ban đầu, Pixar là một công ty phần cứng máy tính với sản phẩm chủ chốt là chiếc máy tính chuyên thiết kế đồ họa Pixar, bán chủ yếu cho các cơ quan chính phủ và trung tâm y tế cộng đồng. Công ty Walt Disney cũng mua sản phẩm này như là một phần trong dự án bí mật CAPS - sử dụng các thiết bị và phần mềm chuyên biệt viết bởi Pixar để biến các công đoạn vẽ mực và tô màu tốn thời gian trong quá trình sản xuất hoạt hình 2D trở nên tự động hóa hơn, từ đó đem lại hiệu quả lớn hơn. Số lượng máy tính Pixar bán được không lớn.[8] Để tăng sức mua, một nhân viên của Pixar là John Lasseter - người chuyên tạo ra các đoạn hoạt hình ngắn, như Luxo Jr., để trình diễn khả năng của chiếc máy tính - đã công chiếu các sản phẩm của mình trước công chúng tại SIGGRAPH, hội nghị lớn nhất trong ngành công nghiệp đồ họa máy tính.[8]

Doanh số bán hàng nghèo nàn của những chiếc máy tính khiến cho Pixar lâm vào nguy cơ phá sản. Jobs đầu tư thêm tiền, đổi lấy tỷ lệ cổ phần ngày một tăng cho đến khi ông sở hữu toàn bộ công ty với mức đầu tư tổng cộng là 50 triệu đô sau vài năm. Bộ phận hoạt hình của Lasseter bắt đầu sản xuất các quảng cáo sử dụng hoạt hình máy tính cho các công ty bên ngoài. Những thành công ban đầu bao gồm các chiến dịch quảng cáo cho Tropicana, Listerine và Life Savers.[9] Vào tháng 4 năm 1990, Pixar bán mảng phần cứng, bao gồm tất cả công nghệ phần cứng và phần mềm hình ảnh độc quyền, cho Vicom Systems, và chuyển giao 18 trong số gần 100 nhân viên. Pixar chuyển từ San Rafael đến Richmond, California trong cùng năm.[10] Trong giai đoạn này, Pixar vẫn duy trì mối quan hệ thành công với Walt Disney Feature Animation, hãng phim có công ty mẹ sẽ trở thành đối tác quan trọng nhất của nó sau này. Năm 1991, sau một khởi đầu khó khăn khi 30 nhân viên ở bộ phận máy tính của công ty bị sa thải (bao gồm cả chủ tịch công ty, Chuck Kolstad)[11] khiến cho số lượng nhân viên giảm xuống chỉ còn 42 người, gần với số lượng thành viên ban đầu, Pixar ký hợp đồng trị giá 26 triệu đô với Disney để sản xuất 3 bộ phim hoạt hình dài bằng máy tính, với bộ phim đầu tiên là Câu chuyện đồ chơi. Vào thời điểm đó, các lập trình viên đã tạo ra RenderMan và CAPS cùng bộ phận hoạt hình của Lasseter là tất cả những gì còn lại của Pixar.[12]

1995 - 2003: Phát hành phim độc quyền với Disney[sửa | sửa mã nguồn]

Trụ sở chính của Pixar tại Emeryville, được khánh thành vào tháng 11 năm 2000

Bất chấp khoản thu đến từ các sản phẩm hoạt hình, công ty vẫn thua lỗ và Jobs, đang là chủ tịch ban quản trị và toàn quyền sở hữu công ty, luôn cân nhắc việc bán nó. Đến cuối năm 1994, Jobs dự tính bán Pixar cho các công ty khác, trong đó có Microsoft. Chỉ sau khi biết được từ các nhà phê bình tại New York rằng Câu chuyện đồ chơi chắc chắn sẽ thành công và xác nhận việc Disney sẽ phát hành bộ phim vào dịp Giáng Sinh năm 1995, Steve Jobs mới quyết định sẽ cho Pixar thêm một cơ hội nữa.[13] Ông cũng lần đầu tiên nắm lấy vị trí lãnh đạo thực sự tại công ty bằng việc trở thành giám đốc điều hành. Bộ phim ra mắt và đạt doanh thu hơn 361 triệu đô la trên toàn cầu.[14] Sau đó cùng năm, Pixar tiến hành đợt IPO vào ngày 9 tháng 11 năm 1995 với giá trị 22 đô la một cổ phiếu.[15]

Trong những năm 1990 và 2000, Pixar dần dần phát triển Pixar Braintrust, quy trình phát triển sáng tạo của hãng, cho phép tất cả các đạo diễn, biên kịch và các nghệ sỹ storyboard chủ chốt làm việc tại hãng có thể xem xét các dự án của nhau và đưa ra các ghi chú khách quan (từ chuyên ngành để sự chỉ phê bình mang tính xây dựng).[16] Quy trình Braintrust hoạt động dưới triết lý của một "xưởng phim được định hướng bởi các nhà làm phim", nơi mà các nhà sáng tạo giúp đỡ lẫn nhau để phát triển bộ phim của họ thông qua một quy trình gần giống với sự đánh giá ngang hàng, ngược lại với phương pháp truyền thống của Hollywood là "xưởng phim được định hướng bởi các nhà sản xuất", nơi mà các đạo diễn bị giám sát chặt chẽ bởi các yêu cầu bắt buộc từ hệ thống các quản lý phát triển phía trên nhà sản xuất.[17][17][18] Theo Catmull, quy trình này đã phát triển dần dần mối quan hệ làm việc giữa Lasseter, Stanton, Docter, Unkrich, and Joe Ranft khi sản xuất Câu chuyện đồ chơi.[16]

Với sự thành công của Câu chuyện đồ chơi, Pixar xây dựng trụ sở mới ở Emeryville, khánh thành vào tháng 11 năm 2000.

2003 - 2006: Mâu thuẫn trong hợp đồng phát hành phim với Disney[sửa | sửa mã nguồn]

2006 - nay: Bị thâu tóm bởi Disney[sửa | sửa mã nguồn]

Mở rộng[sửa | sửa mã nguồn]

Các phim dài và phim ngắn[sửa | sửa mã nguồn]

Phim truyền thống[sửa | sửa mã nguồn]

Phần tiếp theo[sửa | sửa mã nguồn]

Chuyển thể lên truyền hình[sửa | sửa mã nguồn]

Hoạt hình và live-action[sửa | sửa mã nguồn]

Dự án sắp tới[sửa | sửa mã nguồn]

Inside Out[sửa | sửa mã nguồn]

The Good Dinosaur[sửa | sửa mã nguồn]

Finding Dory[sửa | sửa mã nguồn]

Các dự án khác trong tương lai[sửa | sửa mã nguồn]

Triển lãm[sửa | sửa mã nguồn]

Pixar: 20 Years of Animation[sửa | sửa mã nguồn]

Pixar: 25 Years of Animation[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b c d đ “Pixar Founding Documents”. Alvy Ray Smith. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2011. 
  2. ^ Tyler, Josh (23 tháng 6 năm 2011). “It's Official, Cars 2 Is Pixar's First Bad Movie”. Cinema Blend. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2013. 
  3. ^ Nikki Finke (23 tháng 6 năm 2013). “Monsters University’ Global Total $136.5M: #1 N.A. With $82M For Pixar’s 2nd Biggest; ‘World War Z’ Zombies $112M Worldwide: $66M Domestic Is Biggest Opening For Original Live Action Film Since ‘Avatar’”. Deadline.com. PMC Network. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2013. 
  4. ^ “Pixar”. Box Office Mojo. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2013. 
  5. ^ Doanh thu toàn cầu Phim của Pixar tại Box Office Mojo Box Office Mojo
  6. ^ a ă â Hormby, Thomas (22 tháng 1 năm 2007). “The Pixar Story: Fallon Forbes, Dick Shoup, Alex Schure, George Lucas and Disney”. Low End Mac. Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2007. 
  7. ^ Ray Smith, Alvy (15 tháng 8 năm 1995). “Alpha and the History of Digital Compositing”. Princeton University - Department of Computer Science. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2013. 
  8. ^ a ă “Pixar Animation Studios”. Ohio State University. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2008. 
  9. ^ “Toy Stories and Other Tales”. University of Saskatchewan. 
  10. ^ “Pixar Animation Studios – Company History”. Fundinguniverse.com. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2011. 
  11. ^ “History of Computer Graphics: 1990–99”. Hem.passagen.se. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2011. 
  12. ^ “all about Steve Jobs – Long Bio (6/11)” (bằng tiếng Pháp). Allaboutstevejobs.com. 30 tháng 4 năm 1990. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2011. 
  13. ^ Bản mẫu:Chú thích newsBản mẫu:Chú thích news
  14. ^ "Toy Story". Box Office Mojo. Retrieved June 10, 2010.
  15. ^ The IPO exceeded Netscape as the biggest IPO of the year. In the first half hour, the stock shot up to US$45, and trading was delayed because there were too many un-matched buy orders. It then went up even further, to $US49, before to closing the day at US$39. <Steve Jobs by Walter Isaacson, page 291> "Company FAQ's". Pixar. Retrieved June 10, 2010.
  16. ^ a ă Catmull, Ed (12 tháng 3 năm 2014). “Inside The Pixar Braintrust”. Fast Company (Mansueto Ventures, LLC). Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2014. 
  17. ^ a ă Bản mẫu:Chú thích news
  18. ^ Bản mẫu:Chú thích news