Ruồi xê xê

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Ruồi xê xê
Tsetse head-proboscis.jpeg
Ruồi xê xê
Tình trạng bảo tồn
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Animalia
Ngành (phylum) Arthropoda
Lớp (class) Insecta
Bộ (ordo) Diptera
Phân nhánh động vật (subsectio) Calyptratae
Liên họ (superfamilia) Hippoboscoidea
Họ (familia) Glossinidae
Theobald, 1903
Chi (genus) Glossina
Wiedemann, 1830
Range of the tsetse fly
Range of the tsetse fly
Species groups
  • morsitans ("savannah" species)
  • fusca ("forest" species)
  • palpalis ("riverine" species)

Ruồi xê xê hay ruồi tse-tse/Tsetse (Danh pháp khoa học: Glossina là một loài ruồi vùng nhiệt đới châu Phi thuộc Họ Glossinidae trong liên họ Hippoboscoidea, trong đó chỉ có một chi bao gồm các loài ruồi xê rê ở châu Phi mang và truyền bệnh, đặc biệt là chứng ngủ thiếp khi châm vào người và động vật. Chúng chủ yếu thấy ở châu Phi.

Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]

Ruồi có hình dạng ương tự các loại ruồi lớn khác. Loại ruồi này có một chiếc vòi luôn duỗi thẳng ra phía trước khi không chích. Là động vật hút máu, sống bằng máu con người và các loài động vật khác, vòi của chúng được sử dụng để hút máu cả người và động vật. Có thể sinh sản đến 4 lần trong năm. Sau khi giao phối, trứng sẽ nở và ở lại trong người con cái trong khoảng từ 9 đến 10 ngày trước khi chúng từ ấu trùng nở thành nhộng.

Truyền bệnh[sửa | sửa mã nguồn]

Ruồi xê xê là tác nhân truyền bệnh buồn ngủ gây chết người và lây lan bởi trùng tripanosoma (trùng mũi khoan). Khi bị ruồi xê xê châu Phi đốt, nạn nhân có triệu chứng cúm, mệt mỏi, sốt, đau đầu nghiêm trọng, sưng tấy và trong nhiều trường hợp sốt cao, nói lắp và động kinh sau đó là buồn ngủ và hôn mê sâu. Các vết cắn của ruồi ảnh hưởng đến gần nửa triệu người mỗi năm, trong đó có người bị chết do bệnh ngủ. Bệnh ngủ là một trong những căn bệnh nguy hiểm nhất ở châu Phi.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Maudlin, I., Holmes, P.H. & Miles M.A. (2004) "The Trypanosomiases" CAB International.
  • Buxton, P. (1955) The Natural History of Tsetse Flies: An Account of the Biology of the Genus Glossina (Diptera). London, UK: H.K. Lewis & Co.
  • Glasgow, J. (1963) The Distribution and Abundance of Tsetse International Series of Monographs on Pure and Applied Biology, No. 20. Oxford, UK: Pergamon Press.
  • Mulligan, H. & Potts, W. (1970) The African Trypanosomiases London, UK: George Allen and Unwin, Ltd.
  • Ford, J. (1971) The Role of the Trypanosomiases in African Ecology. Oxford, UK: Clarendon Press.
  • Leak, S. (1998) Tsetse Biology and Ecology: Their role in the Epidemiology and Control of Trypanosomiasis. New York, NY, USA: CABI Publishing. book site
  • McKelvey Jr., J. (1973) Man Against Tsetse: Struggle for Africa. Ithaca, NY, USA: Cornell University Press.
  • Ruồi xê xê truyền bệnh buồn ngủ gây chết người

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]