Tiếng Syriac

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Syriac
ܠܫܢܐ ܣܘܪܝܝܐ Leššānā Suryāyā
Syriac - Estrangelo Nisibin Calligraphy.png
"Leššānā Suryāyā" được viết trong tiếng Syriac (kiểu chữ Esṭrangelā)
Phát âm /lɛʃʃɑːnɑː surjɑːjɑː/
Khu vực Thượng Lưỡng Hà
Ngôn ngữ tuyệt chủng Biến mất với vai trò là bản ngữ sau thế kỷ 14.[1]
Ngữ hệ Hệ ngôn ngữ Phi-Á
Phân nhánh
Hệ chữ viết Abjad Syriac
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2 syc
ISO 639-3 syc
Shlama.svg
Bài viết này có chứa các văn bản Syriac, được viết từ phải qua trái trong một dạng chữ thảo với các chữ cái liền nhau. Nếu không được hỗ trợ hiển thị đúng, bạn có thể sẽ nhìn thấy các chữ cái Syriac không liền nhau được viết từ trái qua phải thay vì phải qua trái, hoặc các kí hiệu khác thay vì chữ Syriac.

Tiếng Syriac hay tiếng Suryani (ܠܫܢܐ ܣܘܪܝܝܐ Leššānā Suryāyā) là một phương ngữ của tiếng Aramaic Trung kỳ, từng được nói khắp vùng Trăng Lưỡi Liềm Màu MỡĐông Arabia.[2][3][4] Xuất hiện dưới dạng văn tự lần đầu tiên vào thế kỷ thứ nhất CN sau khi từng tồn tại như một ngôn ngữ nói chưa có chữ viết trong 5 thế kỷ,[5] tiếng Syriac cổ điển đã trở thành một ngôn ngữ viết quan trọng trên khắp khu vực Trung Đông từ thế kỷ 4 tới thế kỷ 8,[6] là ngôn ngữ kinh điển của thành phố Edessa, được lưu giữ trong nền văn học Syriac đồ sộ.

Tiếng Syriac trở thành cỗ xe của văn hóa và Kitô giáo Syriac, lan rộng khắp châu Á tới tận duyên hải Malabar Ấn Độ và miền Đông Trung Quốc,[7] và là phương tiện giao tiếp và truyền bá văn hóa cho người Ả Rập cũng như, ở mức độ ít hơn, cho người Ba Tư. Chủ yếu là một phương tiện chuyển tải của Kitô giáo, tiếng Syriac có một ảnh hưởng văn học và văn hóa căn bản lên sự phát triển của tiếng Ả Rập,[8] ngôn ngữ sẽ thay thế phần lớn nó vào khoảng thế kỷ 14.[1] Cho tới nay, tiếng Syriac vẫn tiếp tục là ngôn ngữ phụng vụ của Kitô giáo Syriac.

Tiếng Syriac là một ngôn ngữ Aramaic Trung kỳ (giai đoạn giữa), và như thế là một ngôn ngữ thuộc nhánh Tây Bắc của nhóm ngôn ngữ Semit. Nó được viết bằng bảng chữ cái Syriac, một phái sinh từ bảng chữ cái Aramaic.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Angold 2006, tr. 391
  2. ^ “Dialect, Culture, and Society in Eastern Arabia: Glossary”. Clive Holes. 2001. tr. XXIV–XXVI. 
  3. ^ “The Mediterranean World in Late Antiquity”. Averil Cameron. 1993. tr. 185. 
  4. ^ “Tradition and Modernity in Arabic Language And Literature”. J R Smart, J. R. Smart. 2013. 
  5. ^ “Ancient Scripts: Syriac”. 
  6. ^ Beyer, Klaus; John F. Healey (trans.) (1986). The Aramaic Language: its distribution and subdivisions. Göttingen: Vandenhoeck und Ruprecht. tr. 44. ISBN 3-525-53573-2. 
  7. ^ Ji, Jingyi (2007). Encounters Between Chinese Culture and Christianity: A Hermeneutical Perspective. LIT Verlag Münster. tr. 41. ISBN 978-3-8258-0709-2. 
  8. ^ Beeston, Alfred Felix Landon (1983). Arabic literature to the end of the Umayyad period. Cambridge University Press. tr. 497. ISBN 978-0-521-24015-4.