Yên Bình
|
Huyện Yên Bình
|
|||
|---|---|---|---|
| Huyện | |||
| Địa lý | |||
| Tọa độ: 21°52′24″B 104°55′16″Đ / 21,87333°B 104,92111°Đ | |||
| Diện tích | 773,196 km² | ||
| Dân số 2008 | |||
| Tổng cộng | 103.776 người (2009) [1] | ||
| Dân tộc | Kinh, Tày, Nùng, Dao và Cao Lan | ||
|
|||
| Hành chính | |||
| Quốc gia | |||
| Vùng | Trung du và miền núi phía Bắc | ||
| Tỉnh | Tỉnh Yên Bái | ||
| Chính quyền | |||
| Chủ tịch UBND | Lê Văn Lương | ||
| Chủ tịch HĐND | Lê Thanh Hùng | ||
| Phân chia hành chính | 2 thị trấn và 24 xã | ||
| Mã hành chính | 141 | ||
| Web: Trang chính thức | |||
Tọa độ: 21°52′24″B 104°55′16″Đ / 21,87333°B 104,92111°Đ
Yên Bình là huyện ở cửa ngõ phía đông của tỉnh Yên Bái, Việt Nam.
Mục lục |
Vị trí địa lý [sửa]
- Phía đông giáp với huyện Đoan Hùng (tỉnh Phú Thọ).
- Phía tây giáp với thành phố Yên Bái.
- Phía tây bắc giáp với huyện Trấn Yên và Văn Yên.
- Phía bắc giáp với huyện Lục Yên.
Lịch sử [sửa]
-
- Huyện Yên Bình xưa kia là một vùng của nước Văn Lang sau đó thuộc Tượng quận, Giao chỉ.
- Vào thời Trần, huyện Yên Bình là trại Thu Vật thuộc châu Tuyên Quang. Thời Lê đổi thành châu Lệ thuộc phủ Yên Bình, trấn Tuyên Quang.
- Thời Nguyễn, lỵ sở của phủ chuyển tới Hoàng Loan Hạ và châu Thu Vật đổi thành châu Thu của tỉnh Tuyên Quang.
- Đầu thế kỷ 20, các huyện Hàm Yên, Vĩnh Tuy và Châu Lục Yên tách khỏi phủ Yên Bình, phủ Yên Bình chỉ còn là vùng đất của Châu Thu. Châu Lỵ của Châu Thu cũng chuyển từ làng Bạc về Hoàng Loan Hạ.
- Năm 1945, phủ Yên Bình đổi thành huyện thuộc tỉnh Tuyên Quang.
-
- Năm 1967, 2 xã Hán Đà, Đại Minh thuộc huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ được chuyển sang huyện Yên Bình.
-
- Năm 1981, huyện lỵ Yên Bình từ Thác Bà chuyển đến xã Phú Thịnh.
-
- Năm 1985, Thành lập thị trấn Yên Bình.
-
- Năm 2008, xã Văn Lãng của huyện Trấn Yên được sáp nhập vào huyện Yên Bình.
Hành chính [sửa]
Toàn huyện có 26 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn và 24 xã:
Đặc điểm [sửa]
Thay đổi sau khi xây nhà máy thủy điện Thác Bà [sửa]
Trước kia khi nhà máy thủy điện Thác Bà chưa xây dựng người dân sinh sống bám theo hai bờ sông Chảy tạo nên những điểm dân cư sầm uất, nhiều người từ miền xuôi lên lập nghiệp tại đây. Khi đó huyện Yên Bình có nhiều rừng tự nhiên với gỗ, nứa và các loại lâm sản quý hiếm, người dân khai thác gỗ nứa đóng thành bè, mảng vận chuyển theo dòng sông Chảy về xuôi. Có câu thơ xưa nói về cuộc sống của người dân hai bên bờ sông Chảy:
Còn tiền chợ Ngọc, chợ Ngà
Hết tiền thì lại Thác Bà, thác Ông
Trước kia Chợ Ngọc, chợ Ngà là nơi buôn bán hàng hóa nổi tiếng ở vùng Yên Bình trước đây, bây giờ chợ Ngọc nằm sâu dưới lòng hồ Thác Bà, chợ Ngà giờ cũng không còn nữa, người dân khu chợ Ngà xưa nay đi chợ Cát Lem. Còn Thác Bà là nơi có dòng nước chảy xiết đổ xuống những khối đá lớn mà những người khai thác gỗ phải vượt qua, người ta đã lập một miếu thờ gần thác để thắp hương mỗi khi đưa bè gỗ qua đây. Bây giờ miếu thờ này không còn nữa.
Vào những năm 1970, khi Nhà máy thủy điện Thác Bà đi vào hoạt động, cả một vùng rộng lớn ngập chìm trong nước. Một số làng bản di chuyển khỏi lòng hồ đến những vùng xa hơn như Mông Sơn, Cảm Ân, xã Yên Bình... Những người dân vùng hồ phải làm quen với môi trường sống mới, họ đi lại trên hồ bằng thuyền và xuồng máy, nhiều phụ nữ và trẻ em biết bơi thuyền (nan) bằng chân. Hồ Thác Bà đã tạo nên diện tích mặt nước rất lớn nằm ở 2 huyện Yên Bình và Lục Yên, nhiều người dân sống gần hồ đã làm thêm nghề đánh bắt cá. Hơn một nghìn hòn đảo trên hồ giờ đang được trồng cây lâm nghiệp chủ yếu là keo, bạch đàn, muồng, quyền quản lý thuộc về cơ quan lâm trường Thác Bà. Nhiều mỏ đá vôi và đá trắng đang được khai thác và vận chuyển bằng đường thủy trên hồ Thác Bà. Ở đây người ta cũng đang có những dự án du lịch trên vùng hồ.
Vùng trồng bưởi [sửa]
Xuôi theo dòng sông Chảy, có một vùng đất phù xa thuộc làng Khả Lĩnh xã Đại Minh (Yên Bình) nổi tiếng trồng cây bưởi. Trước đây vùng đất này thuộc huyện Đoan Hùng - tỉnh Phú Thọ, nay thuộc Yên Bình - tỉnh Yên Bái. Bưởi trồng ở vùng đất này cho quả ngon và ngọt nhất. Ngày nay giống bưởi ngọt này đã được trồng ở nhiều nơi nhưng chất lượng thì không đâu bằng bưởi Khả Lĩnh. Bưởi Đại Minh giờ được bán nhiều tại ngã ba Cát Lem.
Kinh tế [sửa]
Tiềm năng phát triển của huyện là du lịch, bên cạnh đó công nghiệp và nông nghiệp cũng được trú trọng: các nhà máy xí nghiệp được nâng cấp và xây dựng như Nhà máy xi măng Yên Bình được xây dựng tại KM 10 và Nhà máy xi măng Phú Thịnh cũng được nâng cấp từ lò đứng sang lò quay, Nhà máy thuỷ điện Thác Bà được Tổng công ty điện lực đầu tư cơ sở 2 tại Na Hang - tỉnh Tuyên Quang.
Chú thích [sửa]
- ^ Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. Tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam năm 2009: Kết quả toàn bộ. Hà Nội, 6-2010. Biểu 2, tr.10.
| Các đơn vị hành chính cấp huyện thị trực thuộc tỉnh Yên Bái, Việt Nam | ||||||||
|
||||||||
|
||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||