Huyện (Việt Nam)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Huyện là đơn vị hành chính địa phương cấp hai ở khu vực nông thôn của Việt Nam. Thuật ngữ "cấp huyện" đôi khi được dùng để chỉ toàn bộ cấp hành chính địa phương thứ hai, nghĩa là bao gồm cả thành phố trực thuộc tỉnh, quận, huyện, và thị xã.

Các đơn vị hành chính tương đương[sửa | sửa mã nguồn]

Các đơn vị hành chính cấp dưới[sửa | sửa mã nguồn]

Một huyện thông thường được chia ra thành nhiều và có thể có một vài thị trấn.

Phân cấp đơn vị hành chính của Việt Nam theo thứ tự sau: tỉnh / thành phố trực thuộc trung ương; huyện / quận / thành phố thuộc tỉnh / thị xã; xã / phường / thị trấn.

Ngoài ra, mỗi địa phương còn phân chia xã, phường, thị trấn thành các đơn vị hành chính nhỏ hơn nhưng không chính thức như ấp, bản, buôn, đội, khối, khóm, khu phố, làng, thôn, tiểu khu, tổ, tổ dân phố, xóm.

Khu phố là đơn vị hành chính phổ biến ở thành phố như thành phố Hồ Chí Minh. Ví dụ: khu phố văn hóa; khu phố 1 phường 11 quận Bình Thạnh. Mỗi khu phố gồm nhiều tổ / tổ dân phố. Mỗi tổ gồm vài chục tới vài trăm hộ gia đình. Người đứng đầu tổ gọi là tổ trưởng. Tổ trưởng là người cư ngụ trong tổ do mình quản lý.

Làng là đơn vị hành chính phổ biến ở miền thôn quê Việt Nam. Ví dụ: làng Mai Xá - Gio Mai, Gio Linh, Quảng Trị.

Đội là đơn vị hành chính cấp thấp ở Nam Định, Quảng Trị. Tiểu khu được sử dụng ở Quảng Bình như tiểu khu 2, thị trấn Đồng Lê, huyện Tuyên Hóa. Tại Đắk Lắk, khối được dùng như khối 10 phường Tân An, thành phố Buôn Ma Thuột.

Danh sách[sửa | sửa mã nguồn]

Tại thời điểm 31 tháng 12 năm 2009, Việt Nam có 697 đơn vị hành chính cấp huyện, trong đó số huyện là 556.[1]

Tại thời điểm 19 tháng 07 năm 2013, Việt Nam có 703 đơn vị hành chính cấp huyện, gồm: 61 thành phố trực thuộc tỉnh, 45 thị xã, 47 quận và 550 huyện (trong đó có 12 huyện đảo).

Diện tích và dân số các đơn vị hanh chính cấp huyện không đồng đều:

  • Về diện tích:
    • Trong số các thành phố trực thuộc tỉnh, Móng Cái thuộc tỉnh Quảng Ninh có diện tích lớn nhất 516,6 km²; Nam Định thuộc tỉnh Nam Định có diện tích nhỏ nhất 44,6 km².
    • Trong số các thị xã, Ninh Hoà thuộc tỉnh Khánh Hoà có diện tích lớn nhất 1.197,8 km²; Sầm Sơn thuộc tỉnh Thanh Hoá có diện tích nhỏ nhất 17,9 km².
    • Trong số các quận, Ô Môn thuộc thành phố Cần Thơ có diện tích lớn nhất 125,4 km²; quận 4 thuộc Thành phố Hồ Chí Minh có diện tích nhỏ nhất 4,18 km².
    • Trong số các huyện, Tương Dương thuộc tỉnh Nghệ An có diện tích lớn nhất 2.811,9 km² (lớn hơn tỉnh Bình Dương); Thanh Trì thuộc thành phố Hà Nội có diện tích nhỏ nhất 63,17 km² (nếu không tính mười hai huyện đảo). Trong số huyện đảo, Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang có diện tích lớn nhất 589,4 km² và Cồn Cỏ thuộc tỉnh Quảng Trị có diện tích nhỏ nhất 2,2 km².
  • Về dân số:
    • Theo số dân:
      • Trong số các thành phố trực thuộc tỉnh, Biên Hoà thuộc tỉnh Đồng Nai có dân số lớn nhất 784.398 người; Điện Biên Phủ thuộc tỉnh Điện Biên có dân số ít nhất 48.020 người.
      • Trong số các thị xã, Thuận An thuộc tỉnh Bình Dương có dân số lớn nhất 375.571 người; Mường Lay thuộc tỉnh Điện Biên có dân số ít nhất 11.650 người.
      • Trong số các quận, Bình Tân thuộc Thành phố Hồ Chí Minh có dân số lớn nhất 572.132 người; Đồ Sơn thuộc thành phố Hải Phòng có dân số ít nhất 44.514 người.
      • Trong số các huyện, Bình Chánh thuộc Thành phố Hồ Chí Minh có dân số lớn nhất 420.109 người; Minh Long thuộc tỉnh Quảng Ngãi có dân số ít nhất 15.498 người (nếu không tính 12 huyện đảo). Trong số huyện đảo, Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang có dân số lớn nhất 91.241 người và Hoàng Sa thuộc thành phố Đà Nẵng có dân số ít nhất 0 người.

Như thế các thành phố thuộc tỉnh, thị xã, quận và huyện đông dân nhất đều thuộc Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh kế cận.

    • Theo mật dộ dân cư:
      • Trong số các thành phố trực thuộc tỉnh, Nam Định thuộc tỉnh Nam Định có mật độ dân cư cao nhất 5.241 người/km2; Móng Cái thuộc tỉnh Quảng Ninh có mật độ dân cư thấp nhất 171,7 người/km2.
      • Trong số các thị xã, Dĩ An thuộc tỉnh Bình Dương có mật độ dân cư cao nhất 4.967 người/km2; Mường Lay thuộc tỉnh Điện Biên có mật độ dân cư thấp nhất 102.1 người/km2.
      • Trong số các quận, Quận 11 thuộc Thành phố Hồ Chí Minh có mật độ dân cư cao nhất 44.135 người/km2; Hải An thuộc thành phố Hải Phòng có mật độ dân cư thấp nhất 984.4 người/km2.
      • Trong số các huyện, Từ Liêm thuộc thành phố Hà Nội có mật độ dân cư cao nhất 5.213,3 người/km2; Nam Giang thuộc tỉnh Quảng Nam có mật độ dân cư thấp nhất 12,2 người/km2 (nếu không tính 12 huyện đảo). Trong số huyện đảo, Lý Sơn thuộc tỉnh Quảng Ngãi có mật độ dân cư cao nhất 1.822,3 người/km2 và Hoàng Sa thuộc thành phố Đà Nẵng có mật độ dân cư thấp nhất 0 người/km2.

So với mật độ dân cư trung bình của Việt Nam (theo số liệu Điều tra dân số 1/4/2009) là 259 người/km2, một số thành phố trực thuộc tỉnh và thị xã (đô thị từ loại IV trở lên) có mật độ dân cư thấp hơn khá nhiều

Chia tách, thành lập huyện mới hoặc chuyển đổi loại hình đơn vị hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện nay một số tỉnh đang có chủ trương chia tách huyện để thành lập các huyện mới, hoặc chuyển đổi huyện thành thị xã:

  • Tỉnh Thái Bình dự kiến chia tách 4 huyện phía bắc:
    • Huyện Hưng Hà dự kiến chia tách thành hai huyện là Hưng Nhân và Duyên Hà.
    • Huyện Quỳnh Phụ dự kiến chia tách thành hai huyện là Quỳnh Côi và Phụ Dực.
    • Huyện Đông Hưng dự kiến chia tách thành hai huyện là Đông Quan và Tiên Hưng.
    • Huyện Thái Thụy dự kiến chia tách thành hai huyện là Thái Ninh và Thụy Anh.
  • Tỉnh Thanh Hóa: dự kiến chia tách huyện Tĩnh Gia thành thị xã Nghi Sơn và huyện Tĩnh Gia (mới)[2].
  • Tỉnh Tuyên Quang:
    • Huyện Na Hang dự kiến tách thành thị xã Na Hang và một huyện mới[3].
    • Dự kiến thành lập huyện mới trên cơ sở tách một số xã của các huyện Yên Sơn và Sơn Dương[3].
  • Tỉnh Hậu Giang:
    • Huyện Long Mỹ thành thị xã Long Mỹ và huyện Long Mỹ[5]
  • Tỉnh Bạc Liêu
    • Huyện Giá Rai thành thị xã Giá Rai trên cơ sở hợp nhất thị trấn Giá Rai với thị trấn Hộ Phòng
  • Tỉnh Kon Tum
    • Huyện Sa Thầy được tách ra huyện mới Ia H’Drai có diện tích trên 98.000 ha và huyện Sa Thầy.[6]

Nâng cấp huyện thành thành phố như dự án thành lập Thành phố Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang vào năm 2015.[7]

Tổ chức mô hình chính quyền đô thị. Đây là một mô hình mới đang được xem xét thí điểm tại thành phố Hồ Chí Minh. Còn được biết với cái tên mô hình thành phố trong thành phố:[8]

  • Nhập quận 12 và huyện Hóc Môn để lập Thành phố Bắc.
  • Nhập quận 7, một phần quận 8, một phần huyện Bình Chánh và huyện Nhà Bè để lập Thành phố Nam.
  • Nhập quận 2, quận 9 và quận Thủ Đức để lập Thành phố Đông.
  • Nhập quận Bình Tân, một phần quận 8, một phần huyện Bình Chánh để lập Thành phố Tây.
  • Giữ nguyên các quận còn lại và một phần các quận,huyện được chia tách với tên gọi, tổ chức như cũ.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]