Quảng Ngãi

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Cờ của Việt Nam Tỉnh Quảng Ngãi
Hành chính, chính trị
Bí thư tỉnh ủy Võ Văn Thưởng
Chủ tịch HĐND Phạm Minh Toản
Chủ tịch UBND Cao Khoa
Địa lý
Tỉnh lỵ Thành phố Quảng Ngãi
Miền Nam Trung Bộ
Diện tích 5.137,6 km²
Các thị xã / huyện 1 Thành phố và 13 Huyện
Nhân khẩu
Số dân
 • Mật độ
1.217.159 người
237 người/km²
Dân tộc Kinh, Hrê, Co, Xơ-đăng
Thông tin khác
Mã bưu chính 52
ISO 3166-2 VN-29
Biển số xe 76

Quảng Ngãi là một tỉnh ven biển nằm ở vùng Duyên Hải Nam Trung Bộ, Việt Nam. Được biết đến với tên gọi "quê mía xứ đường[1]".

Mục lục

[sửa] Biểu tượng của tỉnh

Thuật ngữ núi Ấn sông Trà dùng để chỉ tỉnh Quảng Ngãi ngày nay. Từ lâu người dân địa phương cho rằng đây là ngọn núi thiêng của tỉnh. Năm 1850, vua Tự Đức đã liệt Núi Thiên Ấn[2] vào hàng danh sơn (ghi vào tự điển) và sông Trà Khúc vào hàng đại xuyên (con sông lớn, khắc vào dụ đỉnh cùng với sông Vệ[3]). Núi Ấn còn được Nguyễn Cư Trinh vịnh trong Quảng Ngãi thập cảnh (sau là Quảng Ngãi thập nhị cảnh) là "Thiên Ấn niêm hà". Ngày 2 tháng 3 năm 1990, Bộ Văn hóa - Thể thao và du lịch đã công nhận núi Thiên Ấn, chùa Thiên Ấn và mộ Huỳnh Thúc Kháng (trên ngọn núi này) là thắng cảnh cấp quốc gia theo quyết định số 168 VH/QĐ...

[sửa] Vị trí địa lý

Quảng Ngãi trải dài từ 14°32′ đến 15°25′ Bắc, từ 108°06′ đến 109°04′ Đông, tựa vào dãy núi Trường Sơn hướng ra biển Đông, phía bắc giáp tỉnh Quảng Nam, phía nam giáp tỉnh Bình Định, phía tây giáp tỉnh Kon Tum, phía đông giáp biển Đông. Nằm ở vị trí trung độ của cả nước, Quảng Ngãi cách thủ đô Hà Nội 883 km về phía Bắc và cách Tp Hồ Chí Minh 838 km về phía Nam.

[sửa] Hành chính

Tỉnh Quảng Ngãi bao gồm 1 thành phố trực thuộc và 13 huyện trong đó có 1 huyện đảo, 1 huyện trung du, 6 huyện đồng bằng, 6 huyện miền núi:

  • Thành phố Quảng Ngãi: 8 phường (Nguyễn Nghiêm, Trần Hưng Đạo, Lê Hồng Phong, Trần Phú, Quảng Phú, Nghĩa Chánh, Nghĩa Lộ, Chánh Lộ) và 2 xã (Nghĩa Dõng, Nghĩa Dũng).
  • Huyện Ba Tơ: 1 thị trấn (Ba Tơ) và 19 xã (Ba Bích, Ba Chùa, Ba Cung, Ba Dinh, Ba Giang, Ba Điền, Ba Động, Ba Lế, Ba Liên, Ba Nam, Ba Ngạc, Ba Thành, Ba Tiêu, Ba Tô, Ba Trang, Ba Khâm, Ba Vì, Ba Vinh, Ba Xa).
  • Huyện Bình Sơn: 1 thị trấn (Châu Ổ) và 24 xã (Bình Khương, Bình An, Bình Mỹ, Bình Minh, Bình Nguyên, Bình Trung, Bình Chương, Bình Thạnh, Bình Chánh, Bình Dương, Bình Đông, Bình Thuận, Bình Phước, Bình Trị, Bình Thới, Bình Long, Bình Hiệp, Bình Thanh Tây, Bình Thanh Đông, Bình Hải, Bình Phú, Bình Tân, Bình Châu, Bình Hòa).
  • Huyện Đức Phổ: 1 thị trấn (Đức Phổ) và 14 xã (Phổ Hòa, Phổ Thuận, Phổ Văn, Phổ Phong, Phổ An, Phổ Quang, Phổ Ninh, Phổ Minh, Phổ Nhơn, Phổ Cường, Phổ Khánh, Phổ Thạnh, Phổ Châu, Phổ Vinh).
  • Huyện Minh Long: 5 xã (Long Hiệp, Long Môn, Long Mai, Long Sơn, Thanh An).
  • Huyện Mộ Đức: 1 thị trấn (Mộ Đức) và 12 xã (Đức Nhuận, Đức Lợi, Đức Thắng, Đức Hiệp, Đức Hòa, Đức Chánh, Đức Thạnh, Đức Minh, Đức Tân, Đức Phú, Đức Phong, Đức Lân).
  • Huyện Nghĩa Hành: 1 thị trấn (Chợ Chùa) và 11 xã (Hành Minh, Hành Đức, Hành Trung, Hành Phước, Hành Thuận, Hành Dũng, Hành Nhân, Hành Tín Tây, Hành Tín Đông, Hành Thiện, Hành Thịnh).
  • Huyện Sơn Hà: 1 thị trấn (Di Lăng) và 13 xã (Sơn Ba, Sơn Kỳ, Sơn Bao, Sơn Thủy, Sơn Hải, Sơn Trung, Sơn Giang, Sơn Thành, Sơn Hạ, Sơn Linh, Sơn Nham, Sơn Cao, Sơn Thượng).
  • Huyện Sơn Tây: 9 xã (Sơn Dung, Sơn Bua, Sơn Lập, Sơn Liên, Sơn Long, Sơn Màu, Sơn Mùa, Sơn Tân, Sơn Tinh).
  • Huyện Sơn Tịnh: 1 thị trấn (Sơn Tịnh) và 20 xã (Tịnh An, Tịnh Châu, Tịnh Long, Tịnh Thiện, Tịnh Khê, Tịnh Kỳ, Tịnh Hòa, Tịnh Hà, Tịnh Ấn Đông, Tịnh Ấn Tây, Tịnh Thọ, Tịnh Phong, Tịnh Bình, Tịnh Bắc, Tịnh Minh, Tịnh Giang, Tịnh Đông, Tịnh Hiệp, Tịnh Sơn, Tịnh Trà).
  • Huyện Tây Trà: 9 xã (Trà Phong, Trà Thọ, Trà Xinh, Trà Nham, Trà Trung, Trà Lãnh, Trà Thanh, Trà Quân, Trà Khê).
  • Huyện Trà Bồng: 1 thị trấn (Trà Xuân) và 9 xã (Trà Bình, Trà Phú, Trà Giang, Trà Sơn, Trà Hiệp, Trà Thủy, Trà Lâm, Trà Tân, Trà Bùi).
  • Huyện Tư Nghĩa: 2 thị trấn (La Hà, Sông Vệ) và 16 xã (Nghĩa Trung, Nghĩa Lâm, Nghĩa Sơn, Nghĩa Thắng, Nghĩa Thọ, Nghĩa Thuận, Nghĩa Kỳ, Nghĩa Điền, Nghĩa Hà, Nghĩa Hòa, Nghĩa An, Nghĩa Thương, Nghĩa Hiệp, Nghĩa Phương, Nghĩa Mỹ, Nghĩa Phú).
  • Huyện đảo Lý Sơn: 3 xã (An Vĩnh, An Hải, An Bình).

Tỉnh Quảng Ngãi có 180 đơn vị hành chính cấp xã – gồm 162 xã, 8 phường và 10 thị trấn.

[sửa] Địa lý

Quảng Ngãi nằm ở miền Nam Trung bộ, có nhiều núi đồi cao, gò, thung lũng và biển cả chia làm các miền riêng biệt.

Miền núi chiếm gần bằng 2/3 diện tích. Miền đồng bằng: đất đai phần lớn là phù sa nhiều cát, đất xấu.

  • Tổng diện tích: 513.520 ha
  • Đất ở: 6594 ha
  • Đất nông nghiệp: 99.055 ha
  • Đất lâm nghiệp: 144.164 ha
  • Đất chuyên dùng: 20.797 ha
  • Đất chưa sử dụng: 37.061 ha

[sửa] Khí hậu

Quảng Ngãi có khí hậu nhiệt đới và gió mùa. Nhiệt độ trung bình 25-26,9°C. Thời tiết chia làm 2 mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa nắng.

Khí hậu có nhiều gió Đông Nam ít gió Đông Bắc vì địa hình địa thế phía nam, và do thế núi địa phương tạo ra.

Mưa 2.198 mm/năm nhưng chỉ tập trung nhiều nhất vào các tháng 9, 10, 11, 12, còn các tháng khác thì khô hạn.

[sửa] Dân số

  • Dân số: 1.271.370 người (2004). Trong đó vùng đồng bằng là 1.064.879; vùng núi là 186.689 người và vùng hải đảo 19.802 người. Dân số tỉnh đang có xu hướng hơi giảm về cơ học, theo kết quả điều tra chính thức ngày 01/04/2009, dân số tỉnh Quảng Ngãi chỉ còn 1.217.159 người.
  • Dân tộc trong tỉnh gồm: Việt (Kinh), Hrê, Co, Xơ Đăng...

[sửa] Kinh tế

Quảng Ngãi là một tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Khu kinh tế Dung Quất đến thời điểm năm 2010 đã thu hút vốn đầu tư trên 10,6 tỷ đô la Mỹ, với 112 dự án được cấp phép đầu tư, vốn đăng ký hơn 125.600 tỷ đồng. Nhà máy lọc dầu Dung Quất đã vận hành và cho ra sản phẩm.

Trong giai đoạn 5 năm (2006-2010) mỗi năm tốc độ tăng trưởng công nghiệp hơn 53%, công nghiệp chiếm tỷ trọng 55,3% trong kinh tế tỉnh Quảng Ngãi. Năm 2009 thu ngân sách trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đạt trên 4.258 tỷ đồng, là một trong 10 tỉnh, thành phố có số thu ngân sách cao của cả nước. Thu nhập bình quân đầu người đạt gần 14 triệu đồng/người/năm.

Theo kế hoạch năm 2010, tỉnh Quảng Ngãi sẽ đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) 34-35%, GDP bình quân đầu người đạt xấp xỉ 22 triệu đồng/người/năm (tương đương 1.200 USD); thu ngân sách nhà nước 14.370 tỷ đồng, tỷ lệ hộ nghèo dưới 15%. [4]

Kinh tế tỉnh Quảng Ngãi năm 2006

Cơ cấu kinh tế:

  • Nông lâm ngư nghiệp: 32%
  • Công nghiệp - xây dựng: 33,5%
  • Dịch vụ: 34,5%

Tăng trưởng kinh tế:

  • GDP: 12,3%
  • Nông lâm ngư nghiệp: 4,3%
  • Công nghiệp - xây dựng: 25,7%
  • Dịch vụ: 11,2%
Kinh tế tỉnh Quảng Ngãi năm 2007

Cơ cấu kinh tế:

  • Nông lâm ngư nghiệp: 29-30%
  • Công nghiệp - xây dựng: 36-37%
  • Dịch vụ: 33-34%

Tăng trưởng kinh tế:

  • GDP: 13-13,5%
  • Nông lâm ngư nghiệp: 4,5-5%
  • Công nghiệp - xây dựng: 26-27%
  • Dịch vụ: 11-12%

GDP bình quân đầu người: 447 USD

Kinh tế tỉnh Quảng Ngãi năm 2009

Năm 2009 Quảng Ngãi đứng thứ 7 cả nước về thu ngân sách [5]. Nguồn thu ngân sách tăng đột biến, từ 1.700 tỉ đồng năm 2008 lên 4.610 tỉ đồng.

Kinh tế tỉnh Quảng Ngãi năm 2010
  • Lần đầu tiên thu ngân sách đạt 14.500 tỷ đồng, tăng gấp trên 3,7 lần so với năm 2009. Với mức thu này, Quảng Ngãi xếp vị trí thứ 7 trong top 10 tỉnh nộp ngân sách cao nhất cả nước. [6].
  • Chỉ tiêu tăng trưởng GDP 2010 của Quảng Ngãi đạt 14,9% so với năm trước.
  • GDP bình quân đầu người tăng từ 773 USD lên 1.228 USD.
  • Sản xuất công nghiệp tăng gấp 2,5 lần so với năm 2009.
  • Chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2011 của Quảng Ngãi là 13,5-14%.


Khu công nghiệp
[7]

[sửa] Văn hóa

Quảng Ngãi là mảnh đất có bề dày lịch sử về Văn hóa Sa HuỳnhVăn hóa Chăm Pa, đặc biệt là hệ thống thành lũy Chàm. Bên cạnh đó là hai danh thắng nổi tiếng là "núi Ấn sông Trà". Quảng Ngãi là quê hương của Trương Định, Lê Trung Đình, Phạm Văn Đồng; nhiều nhà trí thức, nhà văn, nhà thơ, nhạc sỹ, nghệ sỹ tên tuổi: Bích Khê, Tế Hanh, NSND Trà Giang, Trương Quang Lục, Thế Bảo, Nhất Sinh...

Lễ hội
  • Lễ hội nghinh cá Ông
  • Lễ khao lề thế lính (Lý Sơn)
  • Lễ hội đâm trâu
  • Lễ hội cầu ngư
  • Lễ hội đua thuyền truyền thống

[sửa] Các trường THPT

  • Thành phố Quảng Ngãi: THPT Chuyên Lê Khiết, THPT Trần Quốc Tuấn, THPT Lê Trung Đình, THPT dân lập Hoàng Văn Thụ, THPT tư thục Nguyễn Bỉnh Khiêm, THPT Dân tộc nội trú tỉnh.
  • Huyện Bình Sơn: THPT Bình Sơn, THPT Vạn Tường, THPT Trần Kỳ Phong, THPT Lê Quý Đôn.
  • Huyện Sơn Tịnh: THPT Số 1 Sơn Tịnh, THPT Ba Gia (THPT số 2 Sơn Tịnh), THPT Sơn Mỹ, THPT Huỳnh Thúc Kháng, THPT tư thục Trương Định.
  • Huyện Tư Nghĩa: THPT Số 1 Tư Nghĩa, THPT Số 2 Tư Nghĩa, THPT Thu Xà, THPT Chu Văn An.
  • Huyện Mộ Đức: THPT Phạm Văn Đồng(THPT số 1 Mộ Đức), THPT Số 2 Mộ Đức, THPT Trần Quang Diệu, THPT Nguyễn Công Trứ.
  • Huyện Đức Phổ: THPT Số 1 Đức Phổ, THPT Số 2 Đức Phổ, THPT Lương Thế Vinh.
  • Huyện Nghĩa Hành: THPT Số 1 Nghĩa Hành, THPT Số 2 Nghĩa Hành, THPT Nguyễn Công Phương.
  • Huyện Lý Sơn: THPT Lý Sơn.
  • Huyện Trà Bồng: THPT Trà Bồng.
  • Huyện Tây Trà: THPT Tây Trà.
  • Huyện Sơn Hà: THPT Sơn Hà, THPT Quang Trung, THCS - THPT Phạm Kiệt.
  • Huyện Sơn Tây: THPT Đinh Tiên Hòang.
  • Huyện Minh Long: THPT Minh Long.
  • Huyện Ba Tơ: THPT Ba Tơ, THPT Phạm Kiệt.

[sửa] Các trường Đại học, cao đẳng

  • Trường Đại học Phạm Văn Đồng.
  • Trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh - phân hiệu Miền Trung.
  • Trường Đại học Tài chính Kế toán.
  • Trường Cao đẳng Kỹ Thuật Công nghiệp Quảng Ngãi.
  • Trường Cao đẳng Nghề Kinh tế Công nghệ Dung Quất.
  • Trường Cao đẳng Nghề Cơ giới.

[sửa] Du lịch

Là tỉnh duyên hải, Quảng ngãi có địa hình khá phức tạp, dãy Trường Sơn đâm ra sát biển nên tạo nhiều thắng cảnh đẹp như: Núi Thiên Ấn, Sa Kỳ, Núi Phú Thọ và Cổ lũy cô thôn. Với đường bờ biển dài 150 km kéo dài từ An Tân đến Sa Huỳnh lộng gió với nhiều bãi biển đẹp: Khe Hai, Mỹ Khê, Minh Tân, Đức Tân, Sa Huỳnh... Bên cạnh đó là những địa danh như: Ba Tơ, Vạn Tường, Trà Bồng, Mỹ Lai. Với sự quan tâm thích đáng của tỉnh và Tổng cục du lịch Việt Nam - Bộ Văn Hóa, Thể Thao và Du Lịch trong những năm gần đây ngành du lịch đã trở nên khởi sắc[1].

Xem chi tiết Du lịch Quảng Ngãi

[sửa] Đài phát thanh - Truyền hình Quảng Ngãi (PTQ)

  • Đài Phát thanh truyền hình Quảng Ngãi (PTQ) được thành lập trên cơ sở hợp nhất Đài Phát thanh và Đài Truyền hình Quảng Ngãi (năm 1990). Là cơ quan báo nói và hình của tỉnh, PTQ đã và đang thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời thực hiện có hiệu quả chức năng diễn đàn của nhân dân. Sau gần 20 năm xây dựng và phát triển PTQ không ngừng lớn mạnh và phát triển, đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, luôn đổi mới nâng cao chất lượng nội dung và hình thức thể hiện chương trình, đa dạng hoá các chuyên mục, chuyên đề theo hướng nhanh nhạy, kịp thời, chính xác. Cùng với việc tăng thời lượng phát sóng, PTQ còn không ngừng mở rộng diện phủ sóng phục vụ tốt các nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ, chính quyền góp phần xứng đáng vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và đáp ứng ngày một tốt hơn nhu cầu thông tin giải trí, hưởng thụ văn hoá tinh thần của cán bộ, nhân dân tỉnh nhà. Chương trình PTQ trên sóng phát thanh 12giờ/ngày phát cùng lúc trên 02 kênh AM công suất 10KW tần số 972KHz, kênh FM công suất 5KW tần số 102, 9MHz. Chương trình PTQ trên sóng truyền hình 18giờ/ngày phát trên kênh 7 VHF công suất 5KW (đang lắp đặt máy phát hình mới 10KW). Thông qua hệ thống Đài Truyền thanh, Đài Truyền thanh - Phát lại truyền hình 14 huyện, thành phố và trên 170 xã, phường, thị trấn, hiện nay sóng phát thanh và truyền hình PTQ phủ trên 96% diện tích toàn tỉnh. Riêng 06 huyện miền núi tiếp sóng PTQ bằng đường truyền cáp quang. Bên cạnh 02 tờ báo: phát thanh và truyền hình, PTQ còn tiếp phát các chương trình VTV1, VTV2, VTV3, VOV1, VOV2, VOV3, kênh truyền hình kỹ thuật số VTC, Trung tâm truyền hình cáp, quản lý Trung tâm Truyền hình Dung Quất (Khu Kinh tế Dung Quất). Để giới thiệu quảng bá thành tựu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh với công chúng trong và ngoài tỉnh, PTQ xây dựng một Website với tên miền quangngaitv.vn để chuyển tải các chương trình của Đài PT-TH Quảng Ngãi phục vụ đông đảo bạn nghe đài và xem truyền hình ngày càng tốt hơn. Nhằm tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng chương trình phát thanh, truyền hình ngày càng phong phú, hấp dẫn, bổ ích, PTQ rất mong nhận được sự quan tâm đóng góp ý kiến, cộng tác của quý khán, thính giả. Trân trọng đón nhận sự hợp tác liên kết tài trợ từ các cơ quan, đơn vị, các doanh nghiệp nhằm quảng bá thương hiệu, sản phẩm của mình trên sóng PTQ.

[sửa] Nhân vật nổi tiếng

[sửa] Hình ảnh

[sửa] Ghi Chú

  1. ^ Theo Non Nước Xứ Quảng (Quảng Ngãi) của Phạm Trung Việt do nhà xuất bản Thanh Niên phát hành năm 2005.
  2. ^ Trước đó, năm Minh Mạng thứ 11 (1830), ngọn núi này đã được khắc vào dụ đỉnh.
  3. ^ Sông Vệ nằm ở vị trí cắt ngang thị trấn Sông Vệ, huyện Tư Nghĩa và huyện Mộ Đức. Con sông này năm Minh Mạng thứ 17 (1836) đã cho khắc vào dụ đỉnh.
  4. ^ Quảng Ngãi vươn mạnh sau 35 năm giải phóng
  5. ^ Xem thêm
  6. ^ Xem thêm
  7. ^ Tổng quan

[sửa] Liên kết ngoài


Biểu đồ gió Quảng Nam Quảng Nam Biển Đông Biểu đồ gió
Kon Tum B Biển Đông
T    Quảng Ngãi    Đ
N
Kon Tum
Gia Lai
Bình Định Biển Đông
Enclave: {{{enclave}}}
Công cụ cá nhân
Không gian tên

Biến thể
Tác vụ
Xem nhanh
Tương tác
Công cụ
In/xuất ra
Ngôn ngữ khác