Sơn Tịnh
| Sơn Tịnh | |
| — Huyện — | |
| Quốc gia | |
|---|---|
| Tỉnh | Quảng Ngãi |
| Diện tích | |
| - Tổng cộng | 343,57 km² (132,7 mi²) |
| Dân số (2007) | |
| - Tổng cộng | 192.841 |
| - Mật độ | 561,3/km² (1.453,7/mi²) |
| Múi giờ | G (UTC+7) |
| Bảng số xe | |
| Phân chia hành chính | 20 xã, 1 thị trấn |
| Xếp hạng đô thị | loại 4 |
Huyện Sơn Tịnh là một huyện đồng bằng của tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
Mục lục |
Địa lý[sửa]
Huyện có diện tích là 343,57 km² và dân số là 192.841 người. Phía Bắc của huyện giáp với các huyện Trà Bồng, Bình Sơn; phía tây giáp Sơn Hà, Trà Bồng; phía Nam giáp các huyện Sơn Hà, Tư Nghĩa và thành phố Quảng Ngãi; phía Đông giáp Biển Đông.
Lược sử thay đổi hành chính[sửa]
Thời nhà Hồ, vùng đất Sơn Tịnh ngày nay nằm trong huyện Trì Bình thuộc, châu Tư, lộ Thăng Hoa. Từ thời nhà Lê, huyện Trì Bình đổi tên thành huyện Bình Dương, rồi Bình Sơn.
Năm 1890, các làng, xã, ấp phía nam huyện Bình Sơn được tách ra để lập thành châu Sơn Tịnh thuộc Sơn phòng Nghĩa Định. "Năm thứ 11 đời vua Thành Thái (1899), cải làm huyện, trích 18 xã thôn tổng Bình Thượng huyện Bình Sơn và 8 xã thôn tổng Bình Trung nhập làm tổng Tịnh Thượng; lại trích 25 xã thôn tổng Bình Trung và 3 xã thôn tổng Bình Hạ nhập làm tổng Tịnh Trung thuộc về huyện này."[1]. Thời vua Bảo Đại, tổng Bình Châu nhập về huyện Sơn Tịnh và đổi tên là tổng Tịnh Châu. Năm 1932, huyện Sơn Tịnh thăng làm phủ Sơn Tịnh, bấy giờ gồm 4 tổng: Tịnh Thượng, Tịnh Trung, Tịnh Hòa, Tịnh Châu, với 72 làng, xã, thôn, ấp, vạn, trại.
Sau Cách mạng tháng Tám 1945, phủ Sơn Tịnh được chính quyền Việt Minh đổ tên thành phủ Trương Quang Trọng, đặt theo tên của Bí thư Tỉnh bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội tỉnh Quảng Ngãi[2]. Đến tháng 6 năm 1946, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đổi phủ Trương Quang Trọng thành huyện Sơn Tịnh, hợp nhất các làng xã nhỏ thành 12 xã lớn, lấy chữ Tịnh đứng đầu: Tịnh Giang, Tịnh Hiệp, Tịnh Thọ, Tịnh Minh, Tịnh Bình, Tịnh Sơn, Tịnh Hà, Tịnh Phong, Tịnh Ấn, Tịnh Thành, Tịnh Khê, Tịnh Hòa.
Trong những năm sau đó, chính phủ VIệt Nam Dân chủ Cộng hòa nhiều lần thay đổi hành chính các xã thuộc Sơn Tịnh như. Đến năm 1954, huyện Sơn Tịnh còn 19 xã.
Sau năm 1955, chính quyền Việt Nam Cộng hòa đổi huyện Sơn Tịnh thành quận Sơn Tịnh, đổi tên các xã, lấy chữ Sơn làm đầu như: xã Tịnh Giang đổi là xã Sơn Tây; xã Tịnh Đông đổi là xã Sơn Đông; xã Tịnh Hiệp đổi là xã Sơn Phương; xã Tịnh Trà đổi là xã Sơn Trà; xã Tịnh Bắc đổi là xã Sơn Bắc; xã Tịnh Minh đổi là xã Sơn Nam; xã Tịnh Sơn đổi là xã Sơn Lộc; xã Tịnh Bình đổi là xã Sơn Châu; xã Tịnh Thọ đổi là xã Sơn Kim; xã Tịnh Phong đổi là xã Sơn Hương; xã Tịnh Hà đổi là xã Sơn Trung; xã Tịnh Ấn đổi là xã Sơn Long; xã Tịnh An đổi là xã Sơn Phú; xã Tịnh Châu đổi là xã Sơn Thành; xã Tịnh Thiện đổi là xã Sơn Hòa; xã Tịnh Long đổi là xã Sơn Hội; xã Tịnh Hòa đổi là xã Sơn Quang; xã Tịnh Khê đổi là xã Sơn Mỹ; xã Tịnh Kỳ đổi là xã Sơn Hải.
Phía Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam vẫn sử dụng phân cấp hành chính của chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tuy nhiên, vào các giai đoạn 1961 - 1965 và 1970 - 1975, các xã phía đông Quốc lộ 1A của huyện Sơn Tịnh và các xã phía đông huyện Bình Sơn được tổ chức thành huyện Đông Sơn.
Sau khi Việt Nam thống nhất, phân chia hành chính huyện Sơn Tịnh ít có sự thay đổi. Tính đến năm 2005, huyện Sơn Tịnh gồm 1 thị trấn, 20 xã, với 106 thôn.
Kinh tế[sửa]
- Khu công nghiệp Tịnh Phong[3] nằm trên địa bàn huyện.
- Khu công nghiệp Quảng Phú nằm ở ngoại ô phía Bắc TP. Quảng Ngãi cũng như khu Kinh tế Dung quất cùng với cảng Dung Quất đang phát triển mạnh mẽ và thu hút các nhà đầu tư vào đây.
Ngoài ra, huyện còn có cụm công nghiệp làng nghề Tịnh Ấn Tây và cụm công nghiệp thị trấn Sơn Tịnh.
Du lịch[sửa]
- Huyện Sơn Tịnh được biết đến với nhiều di tích lịch sử văn hóa như: thành cổ Châu Sa nơi ghi lại các dấu tích của văn hóa Chăm Pa, khu di tích Trương Định, mộ nhà cách mạng Huỳnh Thúc Kháng.
- Huyện Sơn Tịnh cũng được biết đến với các di tích liên quan đến Chiến tranh Việt Nam như: Ba Gia và khu chứng tích Sơn Mỹ, di tích quốc gia về vụ thảm sát Diên Niên - Phước Bình ở xã Tịnh Sơn (do lính Hàn Quốc gây ra năm 1966, với 180 người dân bị thiệt mạng).
- Thắng cảnh du lịch trên địa bàn huyện gồm có: Bãi biển Mỹ Khê, Núi Thiên Ấn (ở thị trấn Sơn Tịnh và xã Tịnh Ấn Đông), chùa Thiên Ấn và sông Trà Khúc, những thắng cảnh nổi tiếng của tỉnh Quảng Ngãi.
Giao thông[sửa]
Huyện có tuyến quốc lộ 24B đi cảng Sa Kỳ. Có Quốc lộ 1A đi ngang qua tỉnh và đang mở tuyến đường cao tốc mới nối liền Dung Quất với Sa Huỳnh
Danh nhân gốc Sơn Tịnh[sửa]
- Trần Văn Trà, Thượng tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Phạm Kiệt, Trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Trần Quý Hai, Trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Nguyễn Đôn, Trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Võ Thứ, Trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Võ Bẩm, Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Châu Khải Địch, Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Huỳnh Kim, Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Lê Trung Ngôn, Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Phan Quang Tiệp, Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Phạm Nam Tào, Thiếu tướng Công an Nhân dân Việt Nam
Hành chính[sửa]
Huyện được chia thành 20 xã và 1 thị trấn.
|
|
Cơ sở giáo dục[sửa]
Trung học phổ thông[sửa]
- Trường Trung học Phổ thông Số 1 Sơn Tịnh (thị trấn Sơn Tịnh).
- Trường Trung học Phổ thông Ba Gia (xã Tịnh Bắc).
- Trường Trung học Phổ thông Sơn Mỹ (xã Tịnh Khê).
- Trường Trung học Phổ thông Huỳnh Thúc Kháng (thị trấn Sơn Tịnh).
- Trường Trung học Phổ thông Trương Định (chưa có cơ sở chính)
Các trường Trung học cơ sở mang tên danh nhân lịch sử[sửa]
- Trường THCS Phạm Kiệt (xã Tịnh Minh).
- Trường THCS Nguyễn Chánh (xã Tịnh Hà).
- Trường THCS Trương Quang Trọng (thị trấn Sơn Tịnh).
- Trường THCS Lê Trung Đình (xã Tịnh Ấn Đông).
- Trường THCS Trần Quý Hai (xã Tịnh Châu).
- Trường THCS Trần Văn Trà (xã Tịnh Long).
- Trường THCS Võ Bẩm (xã Tịnh Khê).
- Trường THCS Nguyễn Cát (xã Tịnh Hòa).
Chú thích[sửa]
- ^ Đại Nam nhất thống chí, Quyển 6, bản năm Duy Tân 1909.
- ^ Dư địa chí Quảng Ngãi,Chương XI: Các nhân vật lịch sử tiêu biểu.
- ^ Thông tin về khu công nghiệp Tịnh Phong
Liên kết ngoài[sửa]
| Các đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam | ||||||
|
||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||