Trâu
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
| Trâu | ||||||||||||||||
 Một đàn trâu ngâm mình trong đầm
Đài Loan |
||||||||||||||||
| Phân loại khoa học | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||||||||
| Tên hai phần | ||||||||||||||||
| Bubalus arnee (Kerr, 1792) |
Trâu là một loài động vật thuộc họ Trâu bò (Bovidae). Chúng sống hoang dã ở Nam Á (Pakistan, Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Bhutan) Đông Nam Á và cả ở miền bắc Úc. Tuy trâu rừng vẫn còn tồn tại trong thiên nhiên nhưng số lượng trâu hoang dã không còn nhiều. Giới khoa học lo rằng trâu rừng thuần chủng không còn nữa. Riêng tại Việt Nam số lượng trâu rừng còn rất ít, chủ yếu phân bố dọc dãy Trường Sơn, trong đó có khu vực miền tây Thanh Hóa giáp với Lào. Nhiều đàn trâu đã được thuần dưỡng và lai với trâu nhà.
Trâu trưởng thành nặng khoảng từ 250 đến 500 kg. Loài trâu rừng hoang dã lớn hơn thế rất nhiều; con cái có thể nặng 800 kg, con đực lên tới 1,2 tấn, và cao tới khoảng 1,8 m. Trâu rừng châu Á có cặp sừng dài nhất trong số các loài thú có sừng trên thế giới. Mới đây, tại Việt Nam, một bộ sừng trâu rừng lớn chưa từng thấy đã được phát hiện, ước đoán to hơn trâu rừng hiện nay rất nhiều[1]
Mục lục |
[sửa] Phân loài
Các nhà chuyên môn chưa nhất trí về cách sắp xếp loài trâu. Có người thì cho là trâu chỉ có một loài Bubalus bubalis với ba phân loài, tiếng Anh gọi là the "river buffalo", trâu sông (B. bubalis bubalis) ở Nam Á, "swamp buffalo", trâu đầm (B. bubalis carabanesis) ở Đông Nam Á, và trâu rừng Á châu (B. bubalis arnee). Có người thì cho rằng cả ba là ba loài riêng biệt tuy cận chủng.
Trâu đầm có 48 nhiễm sắc thể trong khi trâu sông lại có 50 nhiễm sắc thể và hai loài này khó lai giống nhưng cũng có trường hợp thế hệ thứ nhất sanh đẻ được. Loài trâu và loài bò thì không thể lai giống được. Thí nghiệm khoa học cho ta biết phôi thai của trâu lai bò không phát triển để trưởng thành được.
[sửa] Phân bố
[sửa] Á châu
Á châu là bản địa của loài trâu với 95% tổng số trâu trên thế giới. Khoảng phân nửa số này sống ở Ấn Độ. Tính đến năm 1992 Á châu có 141 triệu con trâu. Trâu được nuôi lấy sức cày ruộng, lấy thịt và sữa. Sữa trâu có lượng mỡ béo cao nhất trong các loại sữa gia súc. Cả hai phân loài trâu nhà có mặt tại Á châu: trâu sông và trâu đầm. Trâu sông sống ở vùng cao như Nepal còn trâu đầm phổ biến khắp miền nhiệt đới.
Loài trâu sinh sống thành công vì có thể tận dụng thức ăn kém chất dinh dưỡng mà lại có sức sản xuất cao. Về việc đồng áng cày bừa thì trâu kéo cày khỏe hơn bò (Bos taurus) nhất là ở những vùng ruộng sâu.
[sửa] Con trâu trong văn hóa Việt
[sửa] Danh từ trong tiếng Việt
Trâu con gọi là nghé. Trâu giống cái gọi là trâu nái.
[sửa] Địa danh liên quan đến "trâu"
Địa danh Bến Nghé nay vẫn lưu truyền vùng Sài Gòn.
Địa danh Trâu Quỳ là tên một thị trấn phía đông Hà Nội.
[sửa] Trâu và lễ nghi
[sửa] Trâu trong tục ngữ, ca dao
- Tục ngữ ca dao Việt Nam có câu:
- Con trâu là đầu cơ nghiệp
- Tậu trâu, lấy vợ, làm nhà
- Trong ba việc ấy ắt là khó thay
Vì giá trị của con trâu đối với nhà nông rất cao, khi làng phạt vạ, làng bắt nộp trâu như trong trường hợp người con gái chửa hoang thì gia đình phải nộp vạ:
- Phình phình ở giữa phình ra
- Mẹ ơi con chẳng ở nhà được đâu
- Ở nhà làng bắt mất trâu!
Để nói lên sự sung túc, thành công của nhà nông thì có câu:
- Ruộng sâu, trâu nái
- Muốn giàu thì nuôi trâu nái
- Muốn lụn bại thì nuôi bồ câu
Con trâu còn gắn liền với tuổi thơ của trẻ em nông thôn: chăn trâu thì gần gũi, vui đùa với trâu, tắm trâu, phơi áo trên lưng trâu, thả diều ...
- Trâu ơi ta bảo trâu này
- Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta,
- Cấy cày vốn nghiệp nông gia,
- Ta đây trâu đấy ai mà quản công.
Con trâu còn dùng trong tục ngữ như
- Trâu chậm uống nước đục
- Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết
- Trâu buộc ghét trâu ăn
[sửa] Chú thích
[sửa] Những bài hát liên hệ con trâu
- Ca khúc Đường cày đảm đang của An Chung: Trời vừa tinh mơ, dọc bờ rộn tiếng trâu đi. Ta với trâu sương gió quản gì. Bừa kỹ xong gieo luống cho đều. Trâu ơi... Mai lúa khoai nhiều.
- Ca khúc Em bé quê của Phạm Duy, có mấy câu đầu nổi tiếng: Ai bảo chăn trâu là khổ, chăn trâu sướng lắm chứ.
- Ca khúc Lý con trâu của Lư Nhất Vũ, phỏng theo dân ca Nam Bộ.
[sửa] Hình ảnh
 Trâu húc nhau |
 Trâu ở Indonesia |
[sửa] Liên kết ngoài
 |
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và tài liệu về: |
- Trâu rừng châu Á với tầm vóc khổng lồ: Chiều cao ngang vai từ 1.7 - 2 mét
- Trâu rừng khổng lồ phát hiện tại Việt Nam
- Trâu rừng châu Á sở hữu cặp sừng dài nhất trong số các loài thú có sừng trên thế giới
- Hãy cứu những con bò rừng cuối cùng của Việt Nam
- Chư Mom Ray, hệ sinh thái điển hình của Đông Nam Á
- Chọi trâu Đồ Sơn
(y học)
- Dùng sừng trâu thay sừng tê giác trong điều trị - Lương y Huyên Thảo, Sức Khoẻ & Đời Sống
 |
Bài này còn sơ khai. Mời bạn góp sức viết thêm để bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp về cách sửa bài. |
