Công viên giải trí

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Walt Disney World's Magic Kingdom ở Florida là công viên giải trí được viếng thăm nhiều nhất trên thế giới.[1] Lâu đài Cinderella, biểu tượng của công viên, là một trong những tòa nhà được chụp hình nhiều nhất tại Mỹ.
Tàu lượn Dragon Khan và Shambhala bên trong PortAventura gần Barcelona, [[Tây Ban Nha]], một trong những công viên giải trí lớn nhất tại châu Âu với hơn 3 triệu lượt du khách mỗi năm.

Công viên giải trí (tiếng Anh: amusement park hoặc theme park) là một địa điểm/công viên công cộng - nơi quy tụ nhiều hình thức trò chơi (mà đa dạng nhất là các trò chơi mạo hiểm và cảm giác mạnh) và các sự kiện nhằm thu hút số lượng lớn du khách và người chơi cho cả mục đích kinh doanh và văn hóa cộng đồng. Cũng có thể nói công viên giải trí là một trong các loại hình công trình được tạo ra nhằm mục đích giải trí và tiêu khiển. Công viên giải trí thường có quy mô và cấu trúc phức tạp hơn công viên thông thường, phục vụ cho nhiều lớp người với độ tuổi khác nhau.

Theme park cũng được định nghĩa là công viên giải trí nhưng với các trò chơi, loại hình giải trí có nội dung, khái niệm được chọn lọc hơn để có thể dựa trên hoặc tuân theo một ý tưởng hoặc phong cách nhất định.

Các công viên giải trí ngày nay[sửa | sửa mã nguồn]

Ngành công nghiệp công viên giải trí cho ra đời hệ thống thương hiệu công viên giải trí quy mô lớn nổi tiếng thế giới như Walt Disney World, SeaWorld Orlando và Universal Studios Hollywood đến quy mô vừa và nhỏ như công viên Six Flags và Cedar Fair. Cũng có công viên giải trí dạng nhỏ hơn, hướng đến việc phục vụ cho đối tượng là trẻ em nhỏ như Legoland.

Biểu tượng Universal Studios tại Singapore

Các dạng công viên giải trí khác nhau[sửa | sửa mã nguồn]

Công viên giải trí giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

công viên Puy du Fou tại Pháp thắng giải Applause Award năm 2014 từ IAAPA.

Một số công viên sử dụng các trò chơi cho mục đích giáo dục, mà Disney là đại diện thành công đầu tiên, mang tên công viên Epcot, được mở cửa vào năm 1982 như là công viên thứ hai trong khu phức hợp Walt Disney World Resort. Ngoài ra còn có Holy Land USA[2] và Holy Land Experience,[3] là những công viên được xây dựng cho những người theo [[Công giáo]]. Công viên Dinosaur World làm giả lập những con [[khủng long]] như đang sống trong thiên nhiên, các công viên SeaWorld và Busch Gardens đều mang lại những mục tiêu giáo dục với việc sở hữu hàng ngàn loại thú, cá và các loài sinh vật biển.[4]

Được thành lập năm 1977, Puy du Fou là công viên giải trí - giáo dục rất nổi tiếng tại Vendée, Pháp về lịch sử Pháp và châu Âu. Công viên đã nhận được nhiều giải thưởng quốc tế.

Công viên thuộc sở hữu gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Một số công viên không được xây dựng từ những tổ chức kinh doanh truyền thống mà được xây dựng bởi một gia đình nào đó, như Knott's Berry Farm. 

Giá vé và chính sách vào cửa[sửa | sửa mã nguồn]

Công viên Oaks Amusement ở Portland, Oregon

Các công viên giải trí có nguồn thu chủ yếu từ phí vào cửa thu từ khách vào công viên. Các nguồn thu nhập khác bao gồm phí đậu xe bến bãi, kinh doanh ẩm thực, nước giải khát và đồ lưu niệm.

Trả tiền tại trò chơi[sửa | sửa mã nguồn]

Ở một số công viên sử dụng hình thức trả tiền tại trò chơi thì giá vé vào cổng thường rẻ hoặc miễn phí. Sau đó nếu khách muốn chơi trò chơi nào sẽ trả tiền vé riêng biệt cho trò chơi đó ngay tại lối vào trò chơi, hoặc trả tiền cho một tấm vé chơi một vài trò được bán riêng (cũng có thể có hình thức mua token - một loại đồng xu được mua để chơi game). Giá vé trò chơi thường dựa trên độ phức tạp và độ nổi tiếng của trò chơi. Lấy ví dụ, một người khách có thể chỉ mua 1 vé để chơi trò vòng quay ngựa gỗ nhưng sẽ cần mua 4 vé cho một lượt đi tàu điện cao tốc.

Công viên có thể cho phép du khách thanh toán 1 vé duy nhất cho phép vào chơi với số lần không hạn chế tất cả các trò chơi trong công viên nhưng trong một khoảng thời gian nhất định.

Công viên Luna Park tại Melbourne

Disneyland mở cửa năm 1955 theo hình thức trả tiền tại trò chơi[5] Ban đầu vé được thu ngay tại từng trò chơi theo dạng đồng coin. Sau một thời gian ngắn đã nảy sinh vấn đề quản lý quá nhiều số lượng đồng coin, dẫn tới yêu cầu phát triển một hệ thống vé mới. Trong hệ thống vé này, khách sẽ thanh toán một "sổ vé" (ticket book) trong đó chứa số thứ tự của các vé được đặt tên lần lượt là A, B & C sử dụng cho từng nhóm trò chơi. Các trò chơi sử dụng loại vé A là những trò chơi khá đơn giản, dễ chơi, loại vé B & C thì được sử dụng cho những trò chơi lớn hơn, phức tạp và hoạt động nhiều hơn. Sau đó loại vé D đã được thêm vào và cuối cùng là loại vé E, loại vé nổi tiếng với các trò chơi lớn, công phu, rất thu hút người chơi như trò Space Mountain. Người mua loại vé nhỏ có thể mua nâng cấp thành loại vé lớn (ví dụ 2 hoặc 3 vé loại A sẽ đổi được 1 vé loại B). Disneyland, hoặc còn được biết đến với Magic Kingdom tại Walt Disney World, cuối cùng đã ngưng sử dụng hệ thống vé này vào năm 1982.

Ưu điểm của hình thức vé trả tiền tại trò chơi như sau:

  • Khách chỉ phải trả cho riêng trò chơi nào mà họ muốn trải nghiệm, và cho phép họ vào chơi trong công viên trong một khoảng thời gian ngắn (so với loại hình "Trả 1 lần duy nhất" khách thường phải ở lại chơi trong công viên "càng lâu càng tốt" để tận dụng giá trị vé). 
  • Giá vé cho từng trò chơi có thể thay đổi linh động nhằm khuyến khích khách chơi hoặc để quảng bá cho trò chơi.
  • Thích hợp nhất cho những công viên nằm trong một cụm tổ hợp các công trình mang tính mua sắm - giải trí khác (ví dụ: cụm siêu thị shopping hoặc nhà hát, nhà hàng, các công trình không trực thuộc quản lý của công viên) hoặc có các trò chơi ngoài trời phụ trợ mà các trò chơi này không thích hợp để bán vé. Lấy ví dụ, Centreville Amusement Park là một trong những công viên giải trí dọc bờ biển trên đảo Toronto với các câu lạc bộ bơi thuyền, và hệ thống trả tiền tại trò chơi tại đây rất thích hợp cho những du khách chỉ muốn ở lại chơi 1-2 giờ trong công viên. Hoặc những công viên nằm trong trung tâm thương mại lớn như West Edmonton Mall's Galaxyland, nơi các trò chơi rải đều theo các gian hàng mua sắm, và khách chơi trò chơi xen lẫn với khách mua sắm đơn thuần, thì áp dụng hình thức trả tiền ngay tại trò chơi là hợp lý, khi không thể phân vùng công viên hay chia nhỏ vùng quản lý cho một tấm vé tổng hợp.

Khuyết điểm của hình thức trả tiền tại trò chơi ở chỗ:

  • Khách chơi có thể thấy phiền hà khi phải liên tục trả tiền/tốn tiền từ trò chơi này qua trò chơi khác.
  • Khách có thể không muốn chi thêm nhiều cho các khoản khác như ăn uống, đồ lưu niệm,...
  • Làm gia tăng số lượng khách-chi-thấp, và khi lợi nhuận không thể tăng cao hơn được nữa gây khó khăn cho sự hoạt động cũng như mở rộng công viên[6]

Trả một lần[sửa | sửa mã nguồn]

Công viên giải trí sử dụng hình thức trả một lần sẽ tính cho khách một lần vé duy nhất với số tiền khá cao. Khách sau đó sẽ được quyền chơi tất cả hoặc hầu như tất cả các trò chơi (thường bao gồm luôn tàu cao tốc) mà họ muốn trong suốt thời gian trong công viên. Vé 1 ngày (daypass) là hình thức vé cơ bản nhất được bán ra, ngoài ra cũng có hình thức vé theo mùa (season ticket) có hiệu lực cho một mùa nào đó trong năm (hoặc cả năm)[7] (với một số đặc quyền cộng thêm cho những trò chơi mới), và loại vé lượt nhanh (express pass) cho phép khách mua có quyền ưu tiên tham gia ngay trò chơi mà không phải xếp hàng chờ đợi đến lượt đối với các trò chơi nổi tiếng có nhiều người chơi.

Công viên áp dụng hình thức vé trả một lần cũng có thể có các trò chơi không được bao gồm trong vé; những trò chơi này gọi là những trò "trả tiền thêm", ví dụ như trò Skycoasters, trò chơi mà người chơi hay (người thắng cuộc) có thể được thêm giải thưởng.

Ưu điểm của hình thức trả một lần bao gồm:

  • Giảm chi phí vận hành công viên, bởi không cần từng người hay hệ thống soát vé ở từng trò chơi nữa;
  • Khách không cần phải lo về việc phải tiêu tiền liên tục vào các trò chơi, và họ có thể tiêu nhiều hơn vào việc ăn uống và mua đồ lưu niệm;
  • Đơn giản hơn trong việc tổ chức và quản lý bán vé qua internet;
  • Rất thích hợp đối với những công viên giải trí lớn ở ngoại ô hay vùng thôn dã, mà công viên là nơi duy nhất để người ta giải trí, và như vậy sẽ dễ dàng hơn trong việc tính phí cao đối với khách vào chơi công viên;
  • Việc nâng cao lợi nhuận sẽ cho phép công viên thêm nhiều trò chơi mới lạ hơn.

Nhược điểm của hình thức trả một lần:

  • Giá cả sẽ trở thành vấn đề đối với những khách chỉ muốn vào công viên với mục đích đi chung với gia đình hoặc chơi rất ít trò chơi;
  • Khách thường sẽ tự ép mình ở lại hàng giờ hoặc cả ngày chơi trong công viên để "tranh thủ" hết giá trị của vé, do đó số lượng khách lưu lại cả ngày sẽ đông hơn số lượng khách vào tham quan nhanh, làm tăng sự phức tạp trong quản lý cũng như những vấn đề kéo theo khác.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ http://www.aecom.com/deployedfiles/Internet/Capabilities/Economics/_documents/Theme%20Index_2014_v1_1a.
  2. ^ Frances, Chamberlain (ngày 4 tháng 11 năm 2001). “The View From/Waterbury; A Hilltop Landmark Undergoes a Revival”. The New York Times. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2010. 
  3. ^ Davis, James D. (2007). “Holyland theme park”. Sun Sentinel (Tribune Company). Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2009. 
  4. ^ “Sea World Parks”. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2011. 
  5. ^ Bright, Randy (1987). Disneyland: Inside Story. Harry N. Abrams. ISBN 978-0-8109-0811-6. 
  6. ^ [1]
  7. ^ [2]