Trang Chính

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
WikipediA
tiếng Việt

Bài viết: Tìm kiếm • Tra cứu • Bài mới • Hỏi đáp • Thỉnh cầu

Trợ giúp: FAQ • Giúp đỡ • Sửa đổi • Chỗ thử • Guestbook • Thư viện Wikipedia

Các mảng kiến tạo trên thế giới được vẽ vào nửa sau của thế kỷ 20.

Kiến tạo mảng mô tả các chuyển động ở quy mô lớn của thạch quyển Trái Đất. Học thuyết này hoàn thiện các quan niệm trước đây về trôi dạt lục địa do Alfred Wegener đề xuất trong các thập niên đầu thế kỷ 20 và tách giãn đáy đại dương trong thập niên 1960. Phần ngoài cùng nhất của Trái Đất được cấu tạo bởi thạch quyển nằm trên và quyển mềm bên dưới. Thạch quyển bao gồm vỏ Trái Đất và phần trên cùng nhất của quyển manti. Quyển mềm thuộc manti ở trạng thái rắn, nhưng có độ nhớt và ứng suất cắt tương đối thấp nên có thể chảy giống như chất lỏng nếu xét theo thời gian địa chất. Phần sâu nhất của manti bên dưới quyển mềm thì cứng do chịu áp suất lớn hơn. Thạch quyển bị vỡ ra thành các mảng kiến tạo và chúng trượt trên quyển mềm. Các mảng này di chuyển tương đối với nhau theo một trong ba kiểu ranh giới mảng: hội tụ hay va chạm; tách giãn, cũng được gọi là trung tâm tách giãn; và chuyển dạng. Các trận động đất, hoạt động núi lửa, sự hình thành các dãy núi, và rãnh đại dương đều xuất hiện dọc theo các ranh giới này. Sự dịch chuyển sang bên của các mảng vào khoảng 50–100 mm/năm. Học thuyết góp phần phát triển các khoa học Trái Đất, giải thích các hiện tượng địa chất như tạo núi, động đất, núi lửa và những ảnh hưởng của nó đến đối với các nghiên cứu về cổ địa lý học và cổ sinh học. (xem tiếp…)

Mới chọn: Di truyền học • Hotel Chevalier • Sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta-Paleogen

Vermillion-Wave.jpg
Thung lũng và hẻm núi đá sa thạchArizona, gần biên giới với Utah, Hoa Kỳ. Được gọi là "The Wave" ("Làn sóng") vì hình dạng và màu sắc ngoạn mục của nó.

Ảnh: Sehara

Các phiên bản ngôn ngữ có trên 1.000.000 bài:
Các phiên bản ngôn ngữ có trên 500.000 bài:
Các phiên bản ngôn ngữ có trên 100.000 bài:
Pháo đài Phân Lưu
Từ những bài viết mới của Wikipedia
Matteo Renzi năm 2016
Flag of Finland.svg

6 tháng 12: Đại tuyết (16:41 UTC, 2016); Ngày Độc lập tại Phần Lan (1917); Ngày Hiến pháp tại Tây Ban Nha; ngày các Lực lượng vũ trang tại Ukraina.

Gnome-applications-science.svg Khoa học tự nhiên
System-users.svg Khoa học xã hội
Applications-system.svg Kỹ thuật
Emblem-earth.svg Văn hóa
Dự án liên quan
Wikipedia trực thuộc Quỹ Hỗ trợ Wikimedia, một tổ chức phi lợi nhuận tại tiểu bang California, Hoa Kỳ, cho phép trừ thuế những khoản đóng góp. Wikimedia cũng đồng thời điều hành vài dự án wiki khác.
Mail-closed.svg  Liên lạc với Wikipedia