Francisco Pizarro

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Francisco Pizarro.jpeg


Chữ ký của Pizarro

Francisco Pizarro González, (sinh 1475–mất 26 tháng 6, 1541) là một nhà thám hiểm và chinh phục thực dân Tây Ban Nha xâm chiếm TrungNam Mỹ. Ông là người đã chinh phục đế chế Inca và sáng lập ra thành phố Lima, mệnh danh là La Ciudad de los Reyes (thành phố của vua). Lima sau trở thành thủ đô của Peru. Vì sự nghiệp đó mà ông được liệt vào hàng conquistador, tức chinh phục tướng công của Tây Ban Nha.

Pizarro sinh ra tại Trujillo, (Cáceres), Extremadura, Tây Ban Nha. Hiện năm sinh của Francisco chưa được xác định vì các nguồn tin đưa ra những thông tin trái ngược về năm sinh của ông: 1471, 1475–1478. Ông là một người con không thừa nhận của Gonzalo Pizarro Rodríguez de Aguilar, một đại tá bộ binh phục vụ trong các chiến dịch Italia dưới trướng tướng Gonzalo Fernández de Córdoba, tại Navarre. Mẹ của Francisco Pizarro là Francisca González Mateos, một người đàn bà mảnh khảnh đến từ Trujillo.[1] Từ nhỏ cậu bé không được quan tâm nên ít được ăn học.[2] Qua cha của ông, Francisco là anh con bác với Hernán Cortés,[3] người đã xâm chiếm Mexico. Gia đình anh rất nghèo và anh muốn thay đổi cuộc sống của mình để giúp ba mẹ anh.

Vào ngày 10 tháng 11 năm 1509, Pizarro đi thuyền buồm từ Tây Ban Nha đến Tân Thế giới với Alonso de Ojeda trên một chuyến thám hiểm vịnh Urabá tại Tierra Firme. Pizarro trở thành một người tham gia vào thuộc địa thất bại của Ojeda, chỉ huy các tàn dư cho đến khi ông ta bỏ rơi nó với những người sống sót.[4]:93 Ông đã đi thuyền buồm đến Cartagena và gia nhập đội thuyền của Martín Fernández de Enciso năm 1513.

Sự Nghiệp của "" Nhà Chinh Phục ""[sửa | sửa mã nguồn]

Vào ngày 10 tháng 11 năm 1509, Pizarro đi thuyền từ Tây Ban Nha đến “” Thế giới mới “” cùng với Alonso de Ojeda trong cuộc thám hiểm tới Urabá. Ông đi thuyền đến Cartagena và gia nhập hạm đội của Martin Fernández de Enciso vào năm 1513, tháp tùng Balboa trong chuyến vượt biển Isthmus của Panama đến Thái Bình Dương.

Năm sau Pedro Arias Dávila trở thành thống đốc mới được bổ nhiệm của Castilla de Oro và kế vị Balboa. Trong năm tiếp thep, Pizarro trở thành cộng sự thân cận của Dávila và thống đốc đã giao cho anh một khu vực của người bản xứ và gia xúc. Khi Dávila quyết định loại bỏ Balboa vì mất lòng tin, ông ta đã ra lệnh cho Pizarro đích thân bắt giữ ông ta và đưa ông ta ra toàn án, Balboa bị xử tử vào tháng 1 năm 1519. Vì lòng trung thành với Dávila, ông được khen thưởng với các vị trí Thị Trưởng và thẩm phán Thành Phố Panama mới thành lập từ 1519 đến 1523.

Báo cáo về sự giàu có của Peru và sự thành công của CortésMexico đã trêu ngươi Pizarro. Ông đã thực hiện hai cuộc thám hiểm để chinh phục Đế chế Inca vào năm 1524 và năm 1526. Cả hai đều thất bại do sự thù địch của người bản địa, thời tiết xấu và thiếu các điều kiện cần thiết.

Thống đốc Panama, đã nỗ lực kêu gọi Pizarro trở về,nhưng ông đã chống lại và vẫn ở lại phía nam. Vào tháng 4 năm 1528, ông đến miền bắc Peru và tìm thấy những người bản địa giàu kim loại quý. Khám phá này đã cho Pizarro động lực để lên kế hoạch cho một cuộc thám hiểm thứ ba để chinh phục khu vực. Ông trở lại Panama để sắp xếp, nhưng Thống đốc từ chối cấp phép cho kế hoạch. Pizarro trở lại Tây Ban Nha để thu hút trực tiếp đến vua Karl V của đế quốc La Mã Thần thánh, Hoàng đế La Mã thần thánh. Lời cầu xin của ông đã thành công và ông không chỉ nhận được giấy phép cho chuyến thám hiểm được đề xuất, mà còn có thẩm quyền đối với bất kỳ vùng đất nào trong khu vực. Ông được gia đình và bạn bè tham gia và đoàn thám hiểm đến Panama năm 1530.

Khi người bản địa thù địch dọc bờ biển đe dọa đoàn thám hiểm, Pizarro chuyển vào đất liền và thành lập khu định cư Tây Ban Nha đầu tiên ở Peru “” San Miguel de Piura "". Atahualpa từ chối chấp nhận cho sự hiện diện của Tây Ban Nha trên vùng đất của mình, nhưng đã bị Pizarro bắt giữ trong trận Cajamarca vào ngày 16 tháng 11 năm 1532. Yêu cầu đòi tiền chuộc hoàng đế Atahualpa lấp đầy một căn phòng bằng vàng, nhưng Pizarro đã buộc tội anh ta với nhiều tội ác khác nhau. xử tử anh ta vào ngày 26 tháng 7 năm 1533, và các cộng sự của anh ta, nhiều người nghĩ rằng anh ta đang vượt quá thẩm quyền của mình.

Cùng năm đó, Pizarro tiến vào thủ đô Cuzco của Inca và hoàn thành cuộc chinh phục Peru. Vào tháng 1 năm 1535, Pizarro thành lập thành phố Lima một việc làm mà ông coi là thành tựu lớn nhất của mình. Những cuộc cãi vã giữa Pizarro và người đồng đội lâu năm Deiago Almargo đã lên đỉnh điểm trong Trận chiến Las Salinas. Almagro bị xử tử vào ngày 26 tháng 6 năm 1541, con trai ông ta, Diego de Almagro “” el mozo “” đã ám sát Pizarro tại Lima. Nhà Chinh Phục Peru được an nghỉ trong nhà thờ Lima.

Thiếu thời[sửa | sửa mã nguồn]

Conquistador Francisco Pizarro là một đứa trẻ ngoài giá thú khoảng năm 1476 tại Trujillo, Tây Ban Nha, một khu vực bị ảnh hưởng bởi nghèo đói. Cha ông, Đại úy Gonzalo Pizarro, là một nông dân nghèo. Mẹ của ông, Francisca González, cũng là một nông dân nghèo, ông lớn lên mà không được đi học thay vì đó ông chăn lợn cho cha của mình. Khi còn trẻ, Pizarro đã nghe những câu chuyện về Thế giới mới và bị thu hút bởi một ham muốn về vận may và phiêu lưu. Năm 1510, ông đi cùng nhà thám hiểm Tây Ban Nha Alonzo de Ojeda trong chuyến đi đến Urabá, Colombia. Mặc dù cuộc thám hiểm là không có kết quả, Pizarro đã chứng minh rằng anh ta có thể trở thành một nhà chinh phục.

Ba tháng ra biển[sửa | sửa mã nguồn]

Vào ngày 10 tháng 11 năm 1509, Pizarro đi thuyền buồm từ Tây Ban Nha đến Tân Thế giới với Alonso de Ojeda trên một chuyến thám hiểm vịnh Urabá tại Tierra Firme. Pizarro trở thành một người tham gia vào thuộc địa thất bại của Ojeda, chỉ huy các tàn dư cho đến khi ông ta bỏ rơi nó với những người sống sót.[4]:93 Ông đã đi thuyền buồm đến Cartagena và gia nhập đội thuyền của Martín Fernández de Enciso năm 1513.

Năm 1513, Pizarro đã tham gia cùng nhà chinh phục Vasco Núñez de Balboa trong cuộc hành quân đến "Biển Nam", băng qua eo đất Panama. Trong cuộc hành trình của họ, Balboa và Pizarro đã phát hiện ra cái được gọi là Thái Bình Dương, mặc dù Balboa được cho là người do thám đầu tiên, và do đó được ghi nhận là khám phá đầu tiên của Châu Âu về Thái Bình Dương.

Chuyến thám sát[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1524, Pizarro hợp tác với hoa tiêu Diego de Almagro và một linh mục tên Fernando de Luque. Chuyến đi trinh sát đầu tiên của họ đã đi đến tận sông San Juan. Việc tiếp theo đã cho Pizarro cơ hội khám phá thêm về phía nam dọc theo bờ biển. Trong khi đó, hoa tiêu chính của Pizarro, Bartolomé Ruiz, đã đi qua đường xích đạo và sau đó trở về với lời kể đầu tiên về vùng phía nam xích đạo ( có thể họ đến được vòng cực nam, và ở vĩ độ này thì không có thể thấy được sao Bắc Cực).

Chinh phục Peru[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1528, Pizarro quay trở lại Tây Ban Nha và tìm cách thuyết phục Hoàng đế Karl V của đế quốc La Mã Thần thánh. Pizarro là để chinh phục lãnh thổ phía nam và thành lập một tỉnh mới của Tây Ban Nha ở đó. Năm 1532, cùng với những người anh em của mình, Pizarro lật đổ nhà lãnh đạo Inca Atahualpa và chinh phục Peru. Ba năm sau, ông thành lập thủ đô mới của Lima. Theo thời gian, căng thẳng ngày càng tăng lên giữa những người chinh phục ban đầu đã chinh phục Peru và những người đến sau để đóng góp một số yêu sách tại tỉnh mới của Tây Ban Nha. Kết quả là, những kẻ chinh phục đã bị xé thành hai phe, một phe do Pizarro điều hành, và phe kia là cộng sự cũ của ông, Diego Almagro. Sau khi lấy Cuzco, Almagro giao chiến với Pizarro và các anh em của mình trong Trận chiến Las Salinas. Sau chiến thắng của anh em nhà Pizarro, năm 1538, Hernando Pizarro đã bắt và xử tử Almagro. Vào ngày 26 tháng 6 năm 1541, tại Lima, Peru, các thành viên của nhóm bị đánh bại đã báo thù cho cái chết của Almagro bằng cách ám sát Francisco Pizarro.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Pizarro”. Euskalnet.net. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2011. 
  2. ^ “Francisco Pizarro”. The Catholic Encyclopedia. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2012. 
  3. ^ Machado, José Timoteo Montalvão (1970). Dos Pizarros de Espanha Aos de Portugal E Brasil: História E Genealogia. 
  4. ^ a ă Prescott, W.H., 2011, The History of the Conquest of Peru, Digireads.com Publishing, ISBN 9781420941142