Đền Amritsar thánh địa của Sikh giáo
Đạo Sikh, còn gọi là Tích Khắc giáo, do Guru Nanak sáng lập vào thế kỷ 15 tại vùng Punjab, truyền dạy những giáo lý của Guru Nanak Dev và 10 vị Guru khác truyền lại (người cuối cùng thành thánh trong Guru Granth Sahib), là tôn giáo lớn thứ năm trên thế giới.[1]
Nguồn gốc tên gọi [sửa]
Trong tiếng Punjab, "Sikh" có nghĩa là "học trò", hoặc "môn đệ", còn những người Sikh là "học trò của các Guru". Đạo Sikh không có các giáo chức, nhưng trong các gurdwaras (đền thờ của đạo Sikh) thường có những người có khả năng đọc được Sách kinh, gọi là Granthi, đứng ra trông coi việc đạo. Tuy nhiên, họ không phải là chức sắc tôn giáo.
Lịch sử [sửa]
Dưới Vương quốc Hồi giáo Delhi (1206-1526), Ấn Độ thường xuyên bị phân liệt về lãnh thổ và chính trị bởi các thủ lĩnh Hồi giáo chia nhau cầm quyền ở các địa phương và nhiều lần bị quân Mông Cổ tấn công xâm lược, nhất là ở vùng Tây Bắc rộng lớn. Bên cạnh đó, người Hồi giáo cai trị lại thực hiện chính sách phân biệt tôn giáo. Họ dành nhiều ưu ái, quyền lợi về chính trị, kinh tế cho tín đồ Hồi giáo cũng tức là hạn chế quyền lợi của các tôn giáo khác, trong đó có đông đảo tín đồ Ấn giáo. Cùng với những lí do khác về kinh tế, xã hội đã dẫn đến phong trào đấu tranh của các giáo phái ở Ấn Độ. Những nhà tư tưởng của các phong trào này đều phủ nhận sự phân chia đẳng cấp, đòi bình đẳng của mọi người trước thần linh và chủ trương không phân biệt biệt địa vị xã hội và tôn giáo, tín ngưỡng[2]. Trong bối cảnh lịch sử đó, Guru Nanak đã sáng lập ra đạo Sikh vào đầu thế kỷ 16 tại bang Punjab thuộc miền Bắc Ấn Độ cùng chung sống hòa bình với các tôn giáo khác đã có ở Ấn Độ như Ấn Độ giáo, Jaina giáo (Kỳ Na giáo), Phật giáo, Hồi giáo, Thiên Chúa giáo, Do Thái giáo. Đạo Sikh được xem như một tôn giáo cải cách, ra đời trên cơ sở tiếp nhận tư tưởng, giáo luật, lễ nghi của các tôn giáo đã có ở Ấn Độ như Ấn Độ giáo, Hồi giáo, Phật giáo.
Mười vị guru [sửa]
| # |
Tên |
Ngày sinh |
Thành guru |
Ngày mất |
Tuổi |
| 1 |
Nanak Dev |
15 tháng 4, 1469 |
20 tháng 8, 1507 |
22 tháng 9, 1539 |
69 |
| 2 |
Angad Dev |
31 tháng 3, 1504 |
7 tháng 9, 1539 |
29 tháng 3, 1552 |
48 |
| 3 |
Amar Das |
5 tháng 5, 1479 |
26 tháng 3, 1552 |
1 tháng 9, 1574 |
95 |
| 4 |
Ram Das |
24 tháng 9, 1534 |
1 tháng 9, 1574 |
1 tháng 9, 1581 |
46 |
| 5 |
Arjan Dev |
15 tháng 4, 1563 |
1 tháng 9, 1581 |
30 tháng 5, 1606 |
43 |
| 6 |
Har Gobind |
19 tháng 6, 1595 |
25 tháng 5, 1606 |
28 tháng 2, 1644 |
48 |
| 7 |
Har Rai |
16 tháng 1, 1630 |
3 tháng 3, 1644 |
6 tháng 10, 1661 |
31 |
| 8 |
Har Krishan |
7 tháng 7, 1656 |
6 tháng 10, 1661 |
30 tháng 3, 1664 |
7 |
| 9 |
Tegh Bahadur |
1 tháng 4, 1621 |
20 tháng 3, 1665 |
11 tháng 11, 1675 |
54 |
| 10 |
Gobind Singh |
22 tháng 12, 1666 |
11 tháng 11, 1675 |
7 tháng 10, 1708 |
41 |
| 11 |
Guru Granth Sahib |
Không rõ |
7 tháng 10, 1708 |
Không rõ |
Không rõ |
Tài liệu tham khảo [sửa]
- ^ Adherents.com. “Religions by adherents” (PHP). Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2007.
- ^ Nguyễn Gia Phu, Nguyễn Văn Ánh…, Lịch sử thế giới trung đại, Nxb Giáo dục, H, 2003, trang 355.
Đọc thêm [sửa]
- Duggal, Kartar Singh (1988), Philosophy and Faith of Sikhism, Himalayan Institute Press, ISBN 0-893-89109-6
- Parrinder, Geoffrey (1971), World Religions: From Ancient History to the Present, Hamlyn Publishing Group, USA, ISBN 0-87196-129-6
- Singh, Khushwant (2006), The Illustrated History of the Sikhs, Oxford University Press, India, ISBN 0-195-67747-1
- Teece, Geoff (2004), Sikhism: Religion in focus, Black Rabbit Books, ISBN 1-583-40469-4
- Dilgeer, Dr Harjinder Singh (2007), Sikh Twareekh, publisher Sikh University Press & Singh Brothers Amritsar, 2007
- Dilgeer, Harjinder Singh (2005), Dictionary of Sikh Philosophy, Sikh University Press
Liên kết ngoài [sửa]
