Biệt động Sài Gòn

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Biệt động Sài Gòn là danh xưng của lực lượng đặc công chuyên làm nhiệm vụ chiến đấu trong môi trường đô thị tại Sài Gòn trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam.

Hình thành[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Đại tá Nguyễn Đức Hùng (Tư Chu), nguyên Tư lệnh Biệt động Sài Gòn - Gia Định nêu lên trong hồi ký, lực lượng biệt động khu vực Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định ra đời từ Kháng chiến chống Pháp, bắt nguồn từ những đội vũ trang, tự vệ của người dân ở khu vực này từ thời tiền khởi nghĩa và Nam Bộ kháng chiến. Tuy nhiên, có thể nói lực lượng tiền thân chính thức đầu tiên ra đời sau chuyến mạo hiểm vào thành thị sát của Khu trưởng Nguyễn Bình, và sau đó là quyết định hợp nhất các nhóm vũ trang trong nội đô để thành lập Ban Công tác Thành vào tháng 3 năm 1946.

Sau năm 1954, phần lớn cán bộ hành chính và lực lượng quân sự thuộc chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được tập kết ra Bắc. Số còn lại hoặc trở về đời sống dân sự hoặc tiếp tục hoạt động bí mật dưới sự chỉ đạo của Xứ ủy Nam Bộ. Các ban Công tác Thành về danh nghĩa đều được giải thể.

Tuy nhiên, sau khi Nghị quyết 15 của Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam cho phép những người Cộng sản miền Nam được phép chuyển sang đấu tranh vũ trang song song với đấu tranh chính trị, những người lãnh đạo của phong trào Cộng sản tại miền Nam, cùng với việc tập hợp và xây dựng lại lực lượng vũ trang, cũng đặc biệt chú trọng phát triển lực lượng vũ trang nội đô, đặc biệt là qua 2 hội nghị quân sự quan trọng của Quân khu Sài Gòn - Gia Định được tổ chức trong tháng 9 và tháng 10 năm 1961. Thông qua những hội nghị này, lực lượng biệt động Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định dần được xây dựng lại.

Đến năm 1963, 4 đơn vị biệt động cấp quân khu được thành lập, gồm 65, 67, 69 và bộ phận trinh sát hoạt động ở nội thành. Một năm sau, thành lập thêm các đội 66, 68. Biệt động cấp quân khu được thành lập, đánh dấu bước phát triển trong quy mô và hiệu quả của trận chiến trong nội đô với những chiến công vang dội.[1].

Sự khác biệt giữa lực lượng đặc công và biệt động[sửa | sửa mã nguồn]

Biệt động và đặc công là 2 lực lượng khác nhau.

- Đặc công là bộ đội chính quy, được trang bị vũ khí, được huấn luyện các kĩ năng cần thiết, ví dụ như cận chiến bằng vũ khí lạnh, sử dụng mìn và thuốc nổ, tiềm nhập, bơi đường dài (đối với đặc công thủy)... Biệt động không nhất thiết là lính chính quy, không nhất thiết được trang bị vũ khí và huấn luyện để chiến đấu, có thể chỉ đơn giản là ông già, trẻ con, nữ sinh... với nhiều nhiệm vụ khác nhau (tác chiến, liên lạc, điều tra địch tình, vận chuyển và cất giấu vũ khí...).

- Xây dựng mạng lưới biệt động phức tạp hơn đặc công rất nhiều. Vì biệt động hoạt động trong lòng địch, mọi thành viên đều phải có vỏ bọc, giấy tờ hợp pháp để sống công khai. Đặc công có thể mất vài tháng để huấn luyện 1 tiểu đoàn, vài tháng để tổ chức một trận đánh nhưng với biệt động sẽ là hàng năm.

- Đặc công có thể tác chiến độc lập nhưng biệt động bắt buộc phải dựa vào dân, nếu không có dân trợ giúp thì mạng lưới không thể tồn tại được.

- Về tác chiến thì đặc công thường tác chiến vào ban đêm, ngược lại, biệt động luôn tác chiến vào ban ngày (để gây tiếng vang). Một trận đánh cường tập của đặc công tùy tình hình có thể kéo dài, nhưng một trận đánh cường tập của biệt động không bao giờ được kéo dài quá 5 phút.

Những trận đánh đáng chú ý[sửa | sửa mã nguồn]

Trong Sự kiện Tết Mậu Thân 1968, lực lượng biệt động Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định chỉ với 88 người, chia làm 5 cánh, vào lúc 2 giờ sáng mùng 2 Tết Nguyên đán, tức ngày 31 tháng 1 năm 1968, đã thực hiện một số trận đánh rúng động Sài Gòn và dư luận thế giới.[2].

Trận Đài Phát thanh Sài Gòn[sửa | sửa mã nguồn]

Toán tập kích này gồm 11 chiến sĩ biệt động, do Năm Lộc chỉ huy, chia làm 2 mũi tấn công chớp nhoáng chiếm được mục tiêu chỉ sau 15-20 phút. Nhiệm vụ của toán tập kích là đánh chiếm và giữ giữ đài phát thanh trong vòng 2 giờ, đồng thời phát đi lời hiệu triệu của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, sau đó sẽ có đại quân đến tiếp nhận. Tuy nhiên, đến 4 giờ sáng mà quân tiếp viện không đến, toán tập kích buộc phải rút lui với nhiều thiệt hại.[3]

Trận Đại sứ quán Mỹ[sửa | sửa mã nguồn]

Quang cảnh bên ngoài Đại sứ quán Hoa Kỳ khi đang bị biệt động Mặt trận Dân tộc Giải phóng Việt Nam đột kích.

Toán tập kích di chuyển trên 2 xe du lịch chở 15 chiến sĩ đội 11 biệt động do Ba Đen chỉ huy nhanh chóng áp sát mục tiêu là Đại sứ quán Mỹ. Tiếng bộc phá nổ dữ dội, đánh sập một mảng tường bao. Toán tập kích thâm nhập vào trong tòa nhà bằng lỗ thủng này và giao chiến với lực lượng thủy quân lục chiến Hoa Kỳ và các nhân viên tòa đại sứ. Trận đánh ác liệt và đẫm máu này được các phóng viên truyền đi toàn thế giới, lần chấn động dư luận thế giới về tính khốc liệt của chiến tranh. Mặc dù chiến đấu rất dũng cảm, nhưng quân số ít và không có tiếp viện, toàn bộ toán tập kích đều bị tử trận, trừ người chỉ huy bị thương nặng và bị quân Mỹ bắt sống.

Trận Bộ Tổng Tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa[sửa | sửa mã nguồn]

Tại mục tiêu Bộ Tổng Tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa, dù 1 trong 2 xe chở lực lượng biệt động bị nổ lốp phải hành quân bộ nhưng cả hai đội 8 và 9 biệt động, với quân số 24 người do Ba Phong dẫn đầu, đã kịp thời hợp đồng tác chiến, tấn công vào mục tiêu đã định trước. Tuy nhiên, do lực lượng bố phòng đã kịp thời chống trả trước một số lượng rất ít của đối phương nên dù toán tập kích kịp chiếm được cổng vào nhưng sau đó bị thương vong nặng, buộc phải rút lui.[4]

Trận Dinh Độc Lập[sửa | sửa mã nguồn]

Tại mục tiêu Dinh Độc Lập, mặc dù toán tập kích, gồm 14 chiến sĩ Đội 5 biệt động do Ba Thanh chỉ huy, có lợi thế bất ngờ, nhưng do khối bộc phá lâu ngày ẩm mốc không nổ khiến không thể thực hiện mục tiêu mở cửa tấn công. Bị lực lượng phòng vệ Phủ Tổng thống phản kích mạnh, toán tập kích buộc phải rút vào ngôi nhà cao tầng ở hướng đối diện và cố thủ trên tầng 3. Sau đó, do thiệt hại nặng và quân tiếp việc không đến, toán tập kích buộc phải rút ra ngoài.

Toàn bộ các trận tập kích giữa lực lượng biệt động với đối phương đều ở thế chênh lệch hàng trăm lần. Chưa kể đến đặc thù tác chiến của biệt động đều là tác chiến tập kích nhanh và khả năng tác chiến yếu hơn do thiên về tập kích hơn là tác chiến chính quy. Mặc dù vậy, dựa vào ưu thế bất ngờ và lòng dũng cảm, 3/5 mục tiêu bị chiếm giữ trong nhiều giờ liền nhưng lại không có quân tiếp viện, sự hy sinh của các chiến sĩ biệt động gần như là tất yếu.

Một số chỉ huy và đội viên đáng chú ý[sửa | sửa mã nguồn]

Tướng Nguyễn Ngọc Loan bắn chết một đội viên biệt động trên đường phố Sài Gòn

Bộ phim cùng tên[sửa | sửa mã nguồn]

Biệt Động Sài Gòn là bộ phim đầu tiên, duy nhất của điện ảnh Việt Nam tái hiện những chiến công của đội biệt động Sài Gòn trong kháng chiến chống Mỹ. Phim dài 4 tập, gồm:

  • Tập 1: Điểm Hẹn
  • Tập 2: Tình Lặng
  • Tập 3: Cơn Giông
  • Tập 4: Trả Lại Tên Cho Em

Phim miêu tả những cảnh chiến đấu ngoài chiến trường với súng vang, mìn nổ, khói lửa và thương vong, nhưng chủ yếu vẫn là cuộc đấu trí căng thẳng của những chiến sĩ hoạt động bí mật trong lòng địch. Đó là Tư Chu - Tư lệnh trưởng biệt động Sài Gòn, cùng người đồng đội Ngọc Mai khi họ phải đóng giả một cặp vợ chồng tư bản giàu có, ngày ngày chạm trán cùng tướng tá Việt Nam Cộng Hòa. Sống giữa bầy lang sói, họ không những phải bảo vệ an toàn tính mạng của bản thân, trực tiếp chỉ huy đồng đội, mà còn phải đối mặt với những tình huống vô cùng nan giải, không chỉ trước nòng súng hay làn đạn, mà là cuộc chiến giữa lý trí và tình cảm. Trong khi đó, một nữ chiến sĩ biệt động khác, Huyền Trang, phải cải trang thành người xuất gia tu hành để dễ bề che mắt kẻ thù. Bên cạnh đó, còn có những người đồng đội gan dạ, mưu trí khác như Năm Hòa (bí danh K9), Sáu Tâm, bà má hậu phương, em bé bán báo làm giao liên... mỗi người một vị trí, vai trò khác nhau, cùng hợp quần tạo nên sức mạnh quân dân..[7] Tuy chỉ có 4 tập, nhưng có thể nói phim "Biệt động Sài Gòn" là bệ phóng tên tuổi của hàng loạt diễn viên từ vai chính đến vai phụ.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Những trận đánh vang dội
  2. ^ Người chỉ huy huyền thoại
  3. ^ Đại tá Đặng Xuân Tẻo, chính trị viên Đội 4 biệt động, nhớ lại: "Nhiệm vụ của đội là đánh chiếm và giữ đài phát thanh trong vòng 2 giờ, đồng thời phát đi lời hiệu triệu của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, sau đó sẽ có đại quân đến tiếp nhận. Nhưng tụi tôi giữ cho tới 4 giờ sáng vẫn không thấy đại quân mình tới. Chỉ thấy lực lượng của địch phản công rất quyết liệt".
  4. ^ Ngô Bá Chính, chiến đấu viên Cụm Biệt động 2 đánh Bộ Tổng tham mưu ngụy, nhớ lại: "Vì hỏa lực mình mạnh quá, B40 mà nện vô thì lô cốt chịu không nổi, mình chiếm được cổng. Nhưng bố phòng của địch quá dày đặc nên khi mình vô trong thì đụng phải hỏa lực rất mạnh bắn trả".
  5. ^ Anh hung LLVTND Le Van Viet
  6. ^ Tiểu sử Trần Văn Đang
  7. ^ Bộ phim Biệt Động sài Gòn.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]