Cộng sinh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Cá hề sống cộng sinh với hải quỳ.

Cộng sinh là sự tương tác gần gũi và có thể diễn ra trong thời gian dài giữa hai hay nhiều loài sinh vật khác nhau. Năm 1877, Bennett đã sử dụng từ symbiosis (trong tiếng Anh để chỉ những người sống chung nhau trong một cộng đồng) để miêu tả quan hệ hỗ sinh của địa y.[1] Năm 1879, nhà nấm học người Đức Heinrich Anton de Bary đã định nghĩa sự cộng sinh "là sự chung sống cùng nhau của những sinh vật không giống nhau"[2][3].

Định nghĩa về sự cộng sinh vẫn là một chủ đề tranh cãi trong giới khoa học. Một số nhà khoa học cho rằng cộng sinh chỉ nên đề cập đế sự tương hỗ bền chặt, trong khi những người khác cho rằng nó nên áp dụng cho bất kỳ kiểu tương tác sinh học bền chặt (ví dụ như hỗ sinh, kí sinh, commensalism).[4]

Một số mối quan hệ cộng sinh là cố định, có nghĩa là cả hai vật cộng sinh hoàn toàn phụ thuộc vào nhau để tồn tại. Ví dụ, nhiều địa y bao gồm vật cộng sinh nấm và quang hợp mà chúng không thể sống một mình.[2][5][6][7]

Quan hệ cộng sinh bào gồm các mối quan hệ mà trong đá một sinh vật sống trên một sinh vật khác (ectosymbiosis, như mistletoe), hoặc nơi mà một sinh vật cộng sinh sống bên trong một sinh vật khác (endosymbiosis, như lactobacilli và các vi khuẩn khác sống trong cơ thể người hoặc zooxanthelles trong san hô).[8][9] Cộng sinh cũng được phân loại theo kiểu gắn kết vật lý của các sinh vật; sự cộng sinh mà trong đó các sinh vật hợp thành một thể thống nhất gọi là cộng sinh tiếp xúc, và sự cộng sinh mà trong đó chúng không kết hợp thành một cơ thể thống nhất gọi là cộng sinh không gắn kết.[10]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Bản mẫu:OED
  2. ^ a ă Wilkinson 2001
  3. ^ Douglas 1994, tr. 1
  4. ^ Douglas, Angela E. (2010), The symbiotic habit, New Jersey: Princeton University Press, tr. 5–12, ISBN 978-0-691-11341-8 
  5. ^ Isaac 1992, tr. 266
  6. ^ Saffo 1993
  7. ^ Douglas, Angela E. (2010), The symbiotic habit, New Jersey: Princeton University Press, tr. 4, ISBN 978-0-691-11341-8 
  8. ^ Moran 2006
  9. ^ Ahmadjian & Paracer 2000, tr. 12
  10. ^ "symbiosis." Dorland's Illustrated Medical Dictionary. Philadelphia: Elsevier Health Sciences, 2007. Credo Reference. Web. 17 September 2012

Tài liệu[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]