Nguyễn Khắc Viện
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nguyễn Khắc Viện (1913 - 1997) là Nhà hoạt động chính trị - xã hội, nhà nghiên cứu văn hóa và tâm lý - y học - giáo dục, Giải thưởng Nhà nước Việt Nam và Grand prix de la Francophonie của Viện Hàn lâm Khoa học Pháp. Ông đã để lại nhiều công trình nghiên cứu giá trị cho Việt Nam.
Mục lục |
Tiểu sử [sửa]
Quê quán
- Ông sinh ngày 5 tháng 2 năm 1913, quê ở làng Gôi Vị, bên bờ sông Ngàn Phố, nay là xã Sơn Hòa, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Ông là con trai của cụ Hoàng giáp Nguyễn Khắc Niêm làm Thượng thư Bộ Lễ triều đình nhà Nguyễn.
Học tập [sửa]
- Ông từng học ở trường Collège Vinh, một trường có tiếng nhiều học sinh giỏi như Hoàng Xuân Hãn, Nguyễn Đức Nguyên (tức Hoài Thanh).
- Sau khi chuyển vào Huế học và đỗ Thành chung, năm 1931, ông ra Hà Nội học lớp tú tài trường Bưởi.
- Năm 1935, sau khi đỗ tú tài rồi, ông thi đậu vào trường Đại học Y khoa Hà Nội.
Cư trú tại Pháp [sửa]
- Năm 1937, ông được sang Pháp học tại Đại học Y khoa Paris.
- Năm 1941, ông tốt nghiệp bác sĩ nhi khoa và bác sĩ các bệnh nhiệt đới nhưng do Thế chiến thứ hai bùng nổ nên ông không thể trở về. Trong thời gian này, ông mắc bệnh lao và phải điều trị dài hạn trong trại an dưỡng. Mãi đến năm 1947, ông mới tạm hồi phục và trở lại Paris[1]
- Tại Pháp, ông nghiên cứu và quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới, phản đối chiến tranh của thực dân Pháp và hoa Kỳ tại Đông Dương. Ông là người lãnh đạo phong trào Việt kiều yêu nước tại Pháp. Ông thường xuyên viết bài giới thiệu Việt Nam, phê phán chủ nghĩa thực dân đăng trên các tạp chí vào báo nổi tiếng tại Pari La Pensée (Tư tưởng), Esprit (Tinh thần), Europe (Châu Âu), La nouvelle critique (Phê bình mới), Cahiers du communisme (Tập san cộng sản), L’Observateur (Người quan sát), France nouvelle (Nước Pháp mới), Le monde diplomatique (Thế giới ngoại giao) dưới nhiều bút danh: Nguyễn Nghệ, Nguyễn Kiên... Ông từng là Chủ tịch của Hội người Việt Nam tại Pháp (Union Générale les Vietnamiens en France).[2]
Hoạt động tại Việt Nam [sửa]
- Năm 1963, ông về nước sáng lập và chủ biên Tạp chí đối ngoại Nghiên cứu Việt Nam bằng tiếng Pháp và tiếng Anh (Etudes Vietnamiennes, Vietnam Studies) và làm Giám đốc Nhà xuất bản Ngoại văn (nay là Nhà xuất bản Thế giới)
- Năm 1984, ông sáng lập và làm Giám đốc Trung tâm nghiên cứu tâm lý trẻ em và tâm bệnh lý (trung tâm NT), xuất bản tờ “Thông tin khoa học tâm lí”, đặc biệt quan tâm đến những trẻ em bị rối loạn tâm trí do hoàn cảnh
- Ông là người yêu nước nồng nàn, có nhiều tư tưởng tiến bộ về chính trị, văn hóa và giáo dục nhưng những đề nghị của ông không được nhà cầm quyền lưu ý.(xem http://www.nguoidaibieu.com.vn/Trangchu/VN/tabid/66/CatID/50/ContentID/13746/Default.aspx)
- Ngày 10 tháng 5 năm 1997, Nguyễn Khắc Viện qua đời. Thi hài ông được an táng tại Nghĩa trang Mai Dịch Hà Nội dành cho những danh nhân có công đầu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.
Vinh danh [sửa]
- Tháng 11 năm 1992, Nguyễn Khắc Viện được trao giải thưởng Grand prix de la Francophonie của Viện Hàn lâm Pháp. Với tấm lòng yêu trẻ thiết tha, ông đã cống hiến phần lớn khoản tiền thưởng 400.000 franc (tương đương 80.000 USD) cho quỹ của Trung tâm Nghiên cứu Tâm lý Trẻ em (Trung tâm NT).
- Năm 1997, Nhà nước Việt Nam trao tặng cho ông Huân chương Độc lập hạng nhất.
- Ngày 1-9-2000, Chủ tịch nước đã quyết định truy tặng Giải thưởng Nhà nước cho cuốn "Việt Nam, một thiên lịch sử".
Các tác phẩm [sửa]
- Truyện Kiều (dịch sang tiếng Pháp)
- Lịch sử Việt Nam
- Kinh nghiệm Việt Nam
- Miền Nam Việt Nam sau Điện Biên Phủ
- Tuyển tập văn học Việt Nam
- Việt Nam, Patrie retrouvée
- Từ điển tâm lí
- Từ vựng tâm lí
- Từ điển xã hội học
- Nỗi khổ của con em
- Tâm lí gia đình
- Tâm lí tiểu học
- Từ sinh lí đến dưỡng sinh
- Tâm lí trẻ em
- Tâm lí đại cương
- Tâm bệnh lí trẻ em
- Bàn về đạo Nho
- Tìm lại Tổ Quốc
- Việt Nam một thiên lịch sử [1]
- Ước mơ và Hoài niệm.
- Tâm lý học và đời sống/ Đặng Phương Kiệt, Nguyễn Khắc Viện.- H.: Khoa học xã hội, 1994.- 309tr
Tài liệu tham khảo [sửa]
- Lê Phú Khải. Nguyễn Khắc Viện như tôi đã biết. nxb Thanh niên, 1999.
Liên kết ngoài [sửa]
- Viết về Bs. Nguyễn Khắc Viện -một nhà dân chủ tiền phong (Nguyễn Thanh Giang)
- Điều ít biết về thân phụ nhà văn hóa Nguyễn Khắc Viện
- Nguyễn Khắc Viện - hành trình đến chữ tâm
- Bàn về bác sĩ Nguyễn Khắc Viện
- Về cuốn "Ước mơ và Hoài niệm" của Nguyễn Khắc Viện
- Nguyễn Khắc Viện
- Khỏe với “dưỡng sinh Nguyễn Khắc Viện”
- Một vài kỷ niệm giữa bác sĩ Nguyễn Khắc Viện với văn nghệ sĩ
- Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện - Sống để trả nợ đời
- Học giả Nguyễn Khắc Viện (1913-1997)
- Nguyễn Khắc Viện - Nhà bác học lỗi lạc, một con người giàu nghị lực
- Nhân 10 năm ngày mất của Nhà văn hóa Nguyễn Khắc Viện (5-1997 – 5-2007)
- Một phần di sản của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện
- Đôi nét về Bác sỹ Nguyễn Khắc Viện
- Nguyễn Khắc Viện và những “di cảo” chưa công bố
Chú thích [sửa]
- ^ Theo bài viết Từ làng Gôi Vị đến kinh thành Paris của tác giả
- ^ Gisèle L. Bousquet (1991). Behind the Bamboo Hedge. University of Michigan Press. tr. 114.