Hương Sơn

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hương Sơn
Địa lý
Huyện lỵ Thị trấn Phố Châu
Vị trí:
Diện tích: 950,2 km²
Số xã, thị trấn: 2 thị trấn và 30 xã
Dân số
Số dân: 119.240 người
Mật độ: người/km²
Thành phần dân tộc: Kinh, Chứt
Hành chính
Chủ tịch Hội đồng nhân dân: Nguyễn Duy Trinh
Chủ tịch Ủy ban nhân dân: Võ Văn Phúc
Bí thư Huyện ủy: Nguyễn Quốc Lập
Thông tin khác
Điện thoại trụ sở: (39) 387 5432
Số fax trụ sở: (39) 387 9024
Website:


Huyện Hương Sơn là một huyện trung du, miền núi nằm về phía tây bắc của tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.

Vị trí địa lý và tự nhiên[sửa | sửa mã nguồn]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nguyên là huyện Dương Toại, thuộc quận Cửu Đức.
  • Đời Tấn Vũ Đế tách lập huyện Phố Dương, nay có 2 làng Phố Châu và Phúc Dương.
  • Đời Đường là châu Phúc Lộc [1].
  • Thời nhà Đinhnhà Tiền Lê thuộc đất Hoan Châu.
  • Thời nhà Lýlà hương Đỗ Gia thuộc châu Nghệ An [1].
  • Thời nhà Trần và thuộc nhà Minh là hai huyện Cổ Đỗ (vùng đất chủ yếu thuộc Hương Sơn ngày nay) và Thổ Hoàng (các vùng đất thuộc hai huyện Hương Khê và Vũ Quang ngày nay)[1]
  • Thời nhà Hậu Lê ban đầu là huyện Đỗ Gia, từ năm 1490, đời vua Lê Thánh Tông, là huyện Hương Sơn, thuộc phủ Đức Quang, xứ Nghệ An (sau đó là trấn Nghệ An).
  • Từ năm 1831-1919, là huyện Hương Sơn, phủ Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.
  • Năm Tự Đức thứ 21 (1868) huyện Hương Khê (vùng đất của huyện Thổ Hoàng trước đây)tách ra khỏi Hương Sơn.
  • Năm 1931, hệ thống hành chính nước ta bỏ cấp phủ. Huyện Hương Sơn trực thuộc tỉnh Hà Tĩnh.
  • Thời Việt Nam dân chủ cộng hòa (1945-1975): huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh.
  • Năm 1976- 1991: huyện Hương Sơn, tỉnh Nghệ Tĩnh.
  • Năm 1976, xã Ân Phú thuộc Hương Sơn chuyển sang huyện Đức Thọ và đổi tên thành xã Đức Ân. Năm 2000 lại chuyển về huyện Vũ Quang và đổi lại tên cũ là xã Ân Phú.
  • Từ năm 1991 đến nay: huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh.
  • Đến năm 2000, huyện Hương Sơn có 2 thị trấnPhố Châu, Tây Sơn và 30 xã: Sơn Tây, Sơn Kim, Sơn Hồng, Sơn Lĩnh, Sơn Diệm, Sơn Quang, Sơn Giang, Sơn Lâm, Sơn Hàm, Sơn Trung, Sơn Phú, Sơn Trường, Sơn Phúc, Sơn Mai, Sơn Thủy, Sơn Bằng, Sơn Ninh, Sơn Thịnh, Sơn Hòa, Sơn An, Sơn Lễ, Sơn Tiến, Sơn Châu, Sơn Bình, Sơn Hà, Sơn Trà, Sơn Long, Sơn Tân, Sơn Mỹ, Sơn Thọ.
  • Năm 2000, xã Sơn Thọ chuyển sang thuộc huyện Vũ Quang.

Chính trị và Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

  • Huyện ủy:
Bí thư: Nguyễn Quốc Lập
  • Ủy ban Nhân dân huyện Hương Sơn
Địa chỉ: Thị trấn Phố Châu - huyện Hương Sơn
Điện thoại: (39) 387 5432; FAX: (39) 387 9024
Chủ tịch: Võ Văn Phúc[1]
Chủ tịch HĐND: Nguyễn Duy Trinh
  • 32 đơn vị hành chính: 2 thị trấnPhố Châu, Tây Sơn và 30 xã: Sơn Tây, Sơn Kim 1, Sơn Kim 2, Sơn Hồng, Sơn Lĩnh, Sơn Diệm, Sơn Quang, Sơn Giang, Sơn Lâm, Sơn Hàm, Sơn Trung, Sơn Phú, Sơn Trường, Sơn Phúc, Sơn Mai, Sơn Thủy, Sơn Bằng, Sơn Ninh, Sơn Thịnh, Sơn Hòa, Sơn An, Sơn Lễ, Sơn Tiến, Sơn Châu, Sơn Bình, Sơn Hà, Sơn Trà, Sơn Long, Sơn Tân, Sơn Mỹ.
  • Diện tích: 950,2 km²;
  • Dân số: 119.240 người, chủ yếu là dân tộc Kinh, rải rác có vài chục người dân tộc khác;

Hệ thống giáo dục và đào tạo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Huyện Hương Sơn hiện nay có các trường Trung học Phổ thông là:
  1. Trường THPT Hương Sơn: ở thị trấn Phố Châu
  2. Trường THPT Cao Thắng: xã Sơn Tây
  3. Trường THPT Lê Hữu Trác: xã Sơn Châu
  4. Trường THPT Lý Chính Thắng: xã Sơn Hòa
  5. Trường THPT Nguyễn Khắc Viện: xã Sơn Bằng
  • Một hoặc hai xã có 1 trường Trung học cơ sở và 1 trường tiểu học, riêng thị trấn Phố Châu có 2 trường Trung học cơ sở chất lượng cao mang tên Nguyễn Tuấn Thiện (trường Năng Khiếu cũ) và trường Trung học cơ sở thị trấn Phố Châu và 2 trường Tiểu học Phố Châu I và II.
  • Trung tâm Hướng nghiệp - Dạy nghề và Giáo dục thường xuyên địa chỉ Thị trấn Phố Châu. Được sáp nhập từ hai đơn vị Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp - Hướng nghiệp dạy nghề và Trung tâm Giáo dục thường xuyên vào năm 2012;

Truyền thống văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Hương Sơn xưa kia thuộc phủ Đức Quang (gồm Hương Sơn, Đức Thọ, Can Lộc, Nghi Xuân, Thanh Chương, Nghi Lộc) được xem là vùng đất học của xứ Nghệ. Trong thời kỳ phong kiến, Hương Sơn có hơn 20 vị đỗ đại khoa (từ tiến sĩ trở lên) với những dòng họ nổi tiếng khoa bảng như: Đinh Nho, Tống Trần, Hà Huy, Lê Khánh, Nguyễn Khắc, Đào Duy, Lê Xuân, Văn Đình, Đặng Đình, Trần Đình … và các làng giàu truyền thống văn hoá như: Hữu Bằng, Tuần Lễ, Gôi Mỹ, Thịnh Xá... Ngày nay có nhiều người thành đạt ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và nước ngoài.

Hương Sơn là quê hương của danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, Hiến sát sứ Nguyễn Kính Hài (1448-?), Đô Ngự sử Nguyễn Tử Trọng (1485-?); Hoàng giáp Nguyễn Văn Lễ; Hiến sát sứ- tiến sĩ Nguyễn Thủ Xứng (1442-?); Tiến sĩ Đinh Nho Công; Hoàng giáp Đinh Nho Hoàn; Tiến sĩ, Thượng thư, Nghĩa quận công Tống Tất Thắng; Tổng binh đồng tri Đinh Nho Côn; Tiến sĩ Đinh Nho Điển; Hoàng giáp, Bố chánh Phạm Huy (1829–1883); danh sĩ Lê Hữu Tạo; Thượng thư Đào Hữu Ích; Đốc học Nguyễn Xuân Đản; Hoàng giáp Nguyễn Khắc Niêm; Lê Khánh Lam (Tham tri bộ Lễ); nhà văn hóa Nguyễn Khắc Viện, nhà cách mạng Hà Huy Giáp; Lê Xuân Đồng, Lý Chính Thắng, Lê Bình...; các danh tướng Nguyễn Tuấn Thiện, Nguyễn Lỗi,Văn Đình Dận, Cao Thắng, Lương Hiển...

Hiện nay, có rất nhiều người con của Hương Sơn thành đạt trong cả nước: Giáo sư Lê Xuân Tùng nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội; Thượng tướng Lê Minh Hương nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; Giáo sư, Viện sĩ y học Phạm Song nguyên Bộ Trưởng Bộ Y tế; Tiến sĩ Lê Đức Thúy nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Tiến sĩ Trần Cẩm Tú- Bí thư Tỉnh ủy Thái Bình; Tiến sĩ luật học Đặng Quang Phương Phó chánh án Toà án Nhân dân Tối cao; nguyên Phó ban Tuyên giáo Trung ương Hà Học Hợi; nguyên Thứ trưởng Đinh Nho Liêm Bộ Ngoại giao;nguyên Thứ trưởng Tống Trần Đào (bộ Nông nghiệp), Thiếu tướng tình báo quân sự Tống Trần Thuật; Giáo sư sử học Đinh Xuân Lâm; Giáo sư-nhà ngôn ngữ học Lê Khả Kế; Giáo sư, Viện sĩ toán học Hà Huy Khoái Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam; Giáo sư, TSKH Lê Xuân Anh; Trung tướng, Giáo sư Lê Xuân Lựu; Giáo sư, TSKH, Nhà giáo Nhân dân Cù Xuân Dần (nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Nông nghiệp 1 Hà Nội);Giáo sư Đinh Quang Báo nguyên hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Hà Nội;, TS Trần Việt Thanh (Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ)...

Di tích và danh thắng nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]

Lễ hội truyền thống[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hội chợ Tết (chợ Trâu và chợ Bò) ở chợ Bè (làng Thịnh Xá- tổng Yên Ấp nay là xã Sơn Hòa) và ở chợ Choi (nay thuộc xã Sơn Hà) vào ngày 19, 20 tháng Chạp.

Ngoài các di tích nổi tiếng nêu trên, ở xã Sơn Phúc còn có cây Thị hơn 100 năm tuổi, nằm ở vườn của gia đình ông Tường, xóm Kim Sơn 2, xã Sơn Phúc. Cây Thị này phải có đến 7 thanh niên nối tay nhau ôm mới xuể. Nhưng ở trong thân cây lại rỗng ruột, muốn leo lên ngọn người ta có thể chui vào trong ruột cây vào leo lên. chùa nhiễu long(còn gọi là chùa cao) ở thị trấn phố châu

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nông nghiệp:
Chăn nuôi: Trâu, bò, hươu,
Trồng trọt: Lúa nước, hoa màu, cây ăn quả (Cam bù, chanh, mít, bưởi,...)
  • Lâm nghiệp: Trồng rừng, Khai thác và chế biến Lâm sản
  • Thương mại: Buôn bán với nước bạn Lào qua cửa khẩu Cầu Treo. Ngày 19/10/2007, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định số 162/2007/QĐ-TTg Ban hành Quy chế hoạt động của Khu kinh tế cửa khẩu Cầu Treo- tỉnh Hà Tĩnh.
  • Công nghiệp: khu công nghiệp cửa khẩu cầu treo đang được đầu tư và xây dựng.
  • Dịch vụ và du lịch:
Khu nghỉ mát Nước Sốt ở xã Sơn Kim.

Đặc sản[sửa | sửa mã nguồn]

Cam bù, nhung hươu, mật ong rừng, trầm hương, gỗ quí, kẹo cu đơ...

Hương Sơn có quốc lộ 8đường Hồ Chí Minh chạy qua, có cửa khẩu Cầu Treo thông với nước Lào, có con sông Ngàn Phố thơ mộng đi vào thơ ca:

...Đẹp lắm em ơi con sông Ngàn Phố
Sáng cả đôi bờ hoa bưởi trắng phau...

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

[1] Đại Nam nhất thống chí. Viện KHXH Việt Nam - Viện Sử học. NXB Thuận Hóa, 1997