Lộc Hà

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Lộc Hà
Huyện
Địa lý
Dân số  
Hành chính
Quốc gia  Việt Nam

Lộc Hà là một huyện ven biển của tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam mới thành lập trong năm 2007.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Địa giới hành chính huyện Lộc Hà: phía Đông giáp Biển Đông; phía Tây giáp huyện Can Lộc; phía Nam giáp huyện Thạch Hàthành phố Hà Tĩnh; phía Bắc giáp huyện Nghi Xuân.

Huyện Lộc Hà có diện tích tự nhiên là 11.830,85 ha và 86.213 người.

Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Tên huyện Lộc Hà là ghép từ chữ Lộc lấy từ tên huyện Can Lộc và chữ Hà lấy từ tên huyện Thạch Hà

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 8-3, tại đồn biên phòng 164, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã công bố Nghị định 20/2007/NĐ-CP của Chính phủ về việc thành lập huyện Lộc Hà. Theo đó huyện Lộc Hà được tách ra từ 2 huyện Can Lộc và Thạch Hà, với toàn bộ đất đai và dân số cắt ra từ 7 xã của huyện Can Lộc và 6 xã của huyện Thạch Hà.

Tự nhiên[sửa | sửa mã nguồn]

Vị trí, diện tích[sửa | sửa mã nguồn]

Vị trí nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Hà Tĩnh,

  • cách thành phố Hà Tĩnh khoảng 18 km về phía Đông Bắc, theo đường tỉnh lộ TL9 và đường 22-12
  • cách thị xã Hồng Lĩnh...
  • cách thành phố Vinh...
  • cách thủ đô Hà Nội...
  • cách thành phố Đà Nẵng...
  • cách thành phố Hồ Chí Minh...
  • Diện tích 11.830,85 ha đất tự nhiên

Ranh giới[sửa | sửa mã nguồn]

  • phía Đông giáp biển Đông
  • phía Tây giáp huyện Can Lộc
  • phía Nam giáp huyện Thạch Hà
  • phía Bắc giáp huyện Nghi Xuân

Địa hình[sửa | sửa mã nguồn]

Địa hình huyện Lộc Hà tương đối bằng phẳng, thấp dần về phía biển

  • Núi Bằng Sơn (rú Bờng): cao khoảng 230 m, trên núi có chùa Kim Dung
  • Núi Tiên Am: cao khoảng 100 m, thuộc xã Thịnh Lộc, trên núi có chùa Chân Tiên
  • Bầu Tiên: nằm dưới chân núi Tiên Am

Địa chất[sửa | sửa mã nguồn]

Thủy văn[sửa | sửa mã nguồn]

Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]

Tỉnh Hà Tĩnh nói chung và huyện Lộc Hà nói riêng nằm trong vùng khí hậu Bắc Trung Bộ, có hai mùa rõ rệt là mùa đông khô và lạnh kéo dài từ tháng11 đến tháng 4, mùa hè nóng ẩm từ tháng 5 đến tháng 10.

  • Nhiệt độ trung bình năm là: 23,8 0C
  • Nhiệt độ cao nhất trung bình năm: 27,5 0C
  • Nhiệt độ thấp nhất trung bình năm: 21,3 0C
  • Nhiệt độ tối cao tuyệt đối là: 39,7 0C
  • Nhiệt độ thấp tuyệt đối: 7 0C
  • Số giờ nắng trung bình trong các tháng mùa đông là: 93 h
  • Số giờ nắng trung bình trong các mùa hè là: 178 h
  • Lượng bốc hơi trung bình tháng cao nhất là: 131,18 mm
  • Lượng bốc hơi trung tháng thấp nhất là: 24,97 mm
  • Lượng bốc hơi trung bình năm là: 66,64 mm
  • Lượng mưa trung bình năm là 2.661 mm
  • Lượng mưa tháng lớn nhất 1.450 mm
  • Lượng mưa ngày lớn nhất 657,2 mm
  • Gió Tây Nam khô nóng từ tháng 4 đến tháng 8. Gió Đông Bắc từ tháng 11 đến tháng 3.
  • Bão thường xuất hiện từ tháng 7 đến tháng 10. Có năm phải chịu ảnh hưởng của 3 trận bão. Tốc độ gió đạt 40 m/s, gió mạnh nhất thường xuất hiện theo hướng Bắc, Tây Bắc, Đông Nam, bão thường kéo theo mưa lớn gây ra lụt.

Xã hội[sửa | sửa mã nguồn]

Dân số[sửa | sửa mã nguồn]

  • 86.213 người (năm 2007, khi thành lập huyện)

Dân tộc[sửa | sửa mã nguồn]

Quy hoạch[sửa | sửa mã nguồn]

Hạ tầng kỹ thuật[sửa | sửa mã nguồn]

Giao thông đối ngoại[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tỉnh lộ TL9 từ thành phố Hà Tĩnh qua các xã Thạch Châu, Thạch Bằng, Thạch Mỹ đi bãi biển Thạch Kim. Nền đường 6 m, hành lang 10 m.
  • Đường 22-12 rẽ từ tỉnh lộ 9 tại Thạch Châu đi Nghi Xuân, qua thị trấn Lộc Hà. Nền đường 7 – 9 m, kết cấu đá nhựa

Giao thông nội bộ[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đường huyện HL08 (tỉnh lộ TL07 cũ): chạy theo hướng Đông Tây, nối với thị trấn Nghèn. Mặt đường 3,5 m, kết cấu đá nhựa, nền đường trung bình 6 m
  • Đường huyện HL58
  • Các tuyến đường liên xã đang được nhựa hóa, rộng 3,5 m, đạt tiêu chuẩn đường GTNT loại A
  • các tuyến đường liên thôn xóm, đường nội bộ khu dân cư, đường nội đồng chủ yếu là đường đất, rộng 3 – 4 m

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Lộc Hà gồm thị trấn Lộc Hà và 11 xã:


Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

  • Mai Phụ là quê hương của Mai Thúc Loan, vị Hoàng đế có công đánh đuổi quân xâm lược nhà Đường, Tiến sĩ Nguyễn Chí Dũng- Ủy viên BCHTW Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Thuận.
  • Làng Thu Hoạch, xã Thạch Châu là quê hương của nhà sử học Phan Phu Tiên nhà nghiên cứu văn học và nhà giáo nổi tiếng đầu đời .
  • Làng Thu Hoạch, xã Thạch Châu còn là quê hương của dòng họ Phan Huy, một dòng họ văn hóa của thế kỷ 18 và 19, mở rộng ra cả Bắc Hà. Dòng họ này có các tên tuổi lớn như: Bình Chương Đô đốc Phan Huy Cận, Thượng thư Phan Huy Ích, nhà bác học Phan Huy Chú, các nhà thơ Phan Huy Thực, Phan Huy Ôn,Phan Huy Vịnh, Phan Huy Thàng, Thủ tướng Phan Huy Quát, Giáo sư sử học Phan Huy Lê...; Thừa chính sứ kiêm Quản đô lực sĩ Nguyễn Tông Tây (1436-?),
  • Làng Đại Yên, xã Thạch Mỹ là quê hương của dòng họ Phan Trọng, một dòng họ văn hóa của thế kỷ 15 mở rộng ra cả Hà Tây. Dòng họ này có các tên tuổi lớn như:Danh tướng khởi nghĩa Lam Sơn Phan Trọng Búp, Bình Chương sự kiêm tri Quốc Tử Giám tư nghiệp Phan Trọng Lê Phiêu, Tri phủ Hoài Đức Tiến sĩ Kỷ Mão(1879) Phan Trọng Mưu, Quan khâm sứ triều đình Phan Trọng Hoa, Quan nha môm Phan Trọng Dung sau ra ở Hà Tây,, nhà thơ cao dao Phan Trọng Bàng, Phó thủ tướng Phan Trọng Tuệ, Chiến sỹ cánh mạng Phan Trọng Bình, Chiến sỹ cánh mạng Phan Trọng Quảng, Giáo sư Phan Trọng Luận...; Tiến sĩ Phạm Tông Tây.
  • Làng Ích Hậu là quê hương của Hoàng giáp Đông các hiệu thư Trần Đức Mậu đời Lê Thánh Tông (đền thờ đã bị đổ nhưng sắc phong hiện còn), Tam nguyên Hoàng giáp, Tể tướng Nguyễn Văn Giai mở đầu thời Lê Trung Hưng (hiện còn đền thờ và một tấm bia lớn dựng ngay sau khi ông mất), và dòng họ Nguyễn Chi nổi tiếng về truyền thống yêu nước, văn chương và khoa bảng. Dòng họ Nguyễn Chi (tức họ Nguyễn Đức, cháu chắt trực hệ Trần Đức Mậu) sinh ra những tên tuổi lớn như: nhà giáo và chí sĩ Nguyễn Hiệt Chi người đồng sáng lập Công ty Liên Thành và Trường Dục Thanh theo tinh thần Duy Tân ở Phan Thiết, lãnh tụ phong trào chống thuế Nghệ Tĩnh Nguyễn Hàng Chi, Bác sĩ Nguyễn Kinh Chi Thứ trưởng Bộ Y tế thời kháng chiến chống Pháp và Đại biểu Quốc hội bốn khóa I-IV, Giáo sư nhà văn hóa học Nguyễn Đổng Chi, Giáo sư dân tộc học Nguyễn Từ Chi, Giáo sư cổ văn học Nguyễn Huệ Chi, Phó giáo sư chuyên gia mỹ thuật cổ Nguyễn Du Chi... Ngoài ra, cũng ở Ích Hậu còn có nhà cách mạng tiếng tăm Lê Viết Lượng.
  • Thạch vinh có Tiến sĩ Thiêm đô Ngự sử Nguyễn Phi Hổ thời Lê Uy Mục; Hồng Lộc có Hoàng giáp Tể tướng Phan Đình Tá dưới triều nhà Mạc, Tiến sĩ Giám sát ngự sử quyền tham chánh Bùi Đăng Đạt thời Lê Trung Hưng (mộ phần táng tại Trung Lương, TX Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh); Phù Lưu có võ tướng Nguyễn Biên giúp Lê Thái Tổ chống giặc Minh khôi phục đất nước, được truy tặng Thái phó Nghiêm Quận công (1425), truy phong thần tích Đại vương; thời hiện đại có nhà thơ Chính Hữu...
  • Những người nổi tiếng ngày nay có: Doanh nhân Phạm Nhật Vượng, Phó Chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính Quốc Gia Lê Xuân Nghĩa

Hệ thống giáo dục và đào tạo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Huyện Lộc Hà hiện nay có các trường Trung học Phổ thông là:
  1. Trường thpt Mai Thúc Loan: ở Xã Thạch Châu
  2. Trường thpt Nguyễn Văn Trỗi: ở xã Phù Lưu
  3. Trường thpt Nguyễn Đổng Chi: xã ích Hậu
  • Mỗi xã thường có 1 trường Trung học cơ sở và 1 trường tiểu học.
  • Ngoài ra có trung tâm bồi dưỡng chí trị Huyện Lộc Hà;

Di tích lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Lộc Hà có hàng chục ngôi đền chùa miếu mạo, trong đó có 10 di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng cấp quốc gia, 30 di tích được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

  • Chùa Chân Tiên: Chùa nằm trên núi Tiên Am, xã Thịnh Lộc. Chùa nhìn xuống Bầu Tiên, tương truyền xưa là nơi tiên xuống tắm và còn lưu dấu chân trên đá. Mỗi mùa lễ hội du khách các vùng đến dự rất đông để cầu phúc lộc, nam nữ thì đến cầu duyên.
  • Chùa Kim Dung: trên núi Bằng Sơn
  • Chùa Xuân Đài: ở xã Thạch Bằng là một ngôi chùa ở đồng bằng duy nhất còn sót lại của xã Thạch Bằng sau chính sách phá bỏ chùa chiền của những năm 60 thế kỷ trước.
  • Chùa Long Hội
  • Đền Cả: còn có tên là đền Lớn hoặc Tam tòa Đại Vương thuộc xã Ích Hậu, huyện Lộc Hà. Đền thờ 3 vị: Lý Nhật Quang (hoàng tử thứ 8 của vua Lý Thái Tổ), Lý Đạo ThànhLý Thế Giai (là 2 vương hầu của nhà Lý).
  • Đình Đỉnh Lự ở xã Tân Lộc: Di tích lịch sử thế kỷ 15. Đây là nơi để nhân dân quanh vùng tưởng nhớ công ơn của võ tướng Nguyễn Xí thời Lê Sơ. Thời kỳ chống Pháp, các chí sĩ yêu nước đã lấy đình làm trụ sở. Đình Đỉnh Lự là nơi thành lập Chi bộ ĐẢng cộng sản đầu tiên của Hà Tĩnh.
  • Đền thờ Tể tướng Hoàng giáp Nguyễn Văn Giai ở xã Ích Hậu.
  • Mộng Thương thư trai và Chi gia trang: Thư viện lớn bậc nhất xứ Nghệ của dòng họ Nguyễn Chi ở xã Ích Hậu, có từ cuối thế kỷ 19. Hiện nằm trong nhà thờ Nguyễn Đức Lục Chi, xã Ích Hậu.
  • Nhà thờ họ Phan Huy [1] ở xã Thạch Châu: Di tích văn hóa thế kỷ 18.
  • Nhà thờ họ Phan Trọng Búp ở xã Thạch Mỹ (Danh tướng Khởi nghĩa Lam Sơn):Di tích văn hóa thế kỷ 15.
  • Đình làng Ngọc Mỹ, nơi thờ Đặng Dung, Đặng Tất ở xã Phù Lưu.
  • Nhà thờ Nguyễn Đức Mậu ở xã Phù Lưu
  • Miếu Biên Sơn ở xã Hồng Lộc
  • Đền thờ Nguyễn Đình Sỹ, di tích lịch sử nhà thờ họ Nguyễn Đình xã Hộ Độ

Danh lam thắng cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

  • Bãi tăm cựa sót biển Xuân Hải
  • Núi Bằng Sơn tức Rú Bờng, là ngọn núi có Chùa Kim Dung. Chùa nằm giữa núi, xã Thạch Bằng và Thạch Mỹ. Chùa được được xây dựng vào thời Trần, thờ Phật Tổ, Ngọc Hoàng và Thánh Mẫu. Do dòng họ Phan Hữu xây dựng nên đứng đầu là ông Quyền Quang thời kỳ chống Pháp, các chí sĩ yêu nước đã lấy chùa làm trụ sở. Mỗi mùa lễ hội du khách các vùng đến dự rất đông để cầu phúc lộc, nam nữ thì đến cầu duyên. Trên núi có mộ tổ Bằng Quận công Nguyễn Hữu Chỉnh.

Làng nghề[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nghề muối Hộ Độ - Lộc Hà - Được thiên nhiên ưu đãi nghề muối đã phát triển rất thịnh vượng.Ngoài ra ở làng Gia Mỹ -xã Thạch Châu nghề muối đang được đầu tư và phát triển mạnh.Hàng năm cung cấp một lương lớn muối cho nhà máy chế biến muối I ốt của tĩnh và cho nhân dân các vùng lân cận,
  • Nghề làm dầu lạc ở làng xóm Thụy xã Thạch Châu.
  • Nghề làm hương ở làng An Sơn xã Thạch Mỹ.
  • Nghề làm nón, chổi ở làng Hàn Mỹ xã Thạch Mỹ.

Lễ hội truyền thống[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lễ hội Đền Tam Lang ở Đền Cả ở Phan Xá, Ích Hậu. Thời gian: 5 và 6 tháng Giêng âm lịch.
  • Lễ Xuân Điển: Lễ hội diễn ra tại làng Phan Xá, Lợi Xá, xã Ích Hậu. Lễ hội tưởng nhớ thần Tam Lang có công giúp quân Đại Việt đánh thắng giặc ngoại xâm. Lễ hội được tổ chức từ ngày 4 đến ngày 8 tháng 1 âm lịch rất trọng thể với nghi thức quốc lễ. Lễ hội có hát tụng thần, có hát chèo, tuồng, thi nấu cơm. Ba năm một lần làng có tổ chức bơi thuyền rồng, rước thần trên kênh trước đền.
  • Lễ hội Chùa Chân Tiên, xã Thịnh Lộc. Thời gian: 3 tháng 3 âm lịch.
  • Lễ hội Chùa Kim Dung, xã Thạch Bằng. Thời gian: 15 tháng 3 âm lịch.
  • Lễ hội đền Phan Trọng Búp, Xã Thạch Mỹ, 27 tháng 5 âm lịch
  • Hội làng Thanh Lương, xã Thụ Lộc. Thời gian: 6 tháng 6 âm lịch.
  • Hội cờ người ở Trung Thịnh, Yên Điềm xã Thịnh Lộc. Thời gian: Đầu Xuân.
  • Lễ hội đền Lê Khôi, Xã Thạch Kim, 2 tháng 5 âm lịch Lễ hội diễn ra trong ba ngày.
  • Chùa Hộ Độ: Xã Hộ Độ, 14 tháng Giêng âm lịch

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]