Nguyễn Quang Lập

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Nguyễn Quang Lập
Sinh 30 tháng 4, 1956 (58 tuổi)
Quảng Trạch, Quảng Bình
Công việc Nhà văn, Nhà biên kịch, Blogger
Thể loại Văn xuôi, kịch

Nguyễn Quang Lập (sinh 1956) là một nhà văn, nhà viết kịch, nhà biên kịch điện ảnh của Việt Nam. Ông có một blog tên là Quê Choa.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyễn Quang Lập sinh năm 1956 tại Quảng TrạchQuảng Bình. Ông tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội, là kỹ sư vô tuyến điện[1]. Nhưng lại theo đuổi nghiệp văn như em ông Nguyễn Quang Vinh. Ông còn có các bút danh Hồng Nhật, Hồng Đức, Quang Quang.[2]

Nguyễn Quang Lập tham gia quân đội từ 1980 - 1985, là bộ đội tên lửa Quân chủng phòng không, đóng quân ở đảo Cái Bầu (Quảng Ninh), sau chuyển vào Quảng Nam Đà Nẵng[1]. Một số tác phẩm đầu tay của ông được viết trong thời kỳ này. Sau khi rời quân ngũ ông từng có thời gian công tác tại Nhà Xuất bản Kim Đồng và báo Sài Gòn Tiếp Thị.

Nguyễn Quang Lập là hội viên của Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Hội Điện ảnh Việt NamHội Nhà báo Việt Nam.

Các tác phẩm chính[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyễn Quang Lập sáng tác trong các mảng văn học, kịch, kịch bản điện ảnh.

Văn học[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tiếng gọi nơi mặt trời lặn (tập truyện ngắn, 1989), được đánh giá là đã khiến cho người đọc phải chùng lòng[3]
  • Mười tám truyện ngắn Nguyễn Quang Lập (1997)
  • Những mảnh đời đen trắng (tiểu thuyết, 1989)
  • Kỷ niệm thời trai trẻ (1988)
  • Người thổi kèn Trom-pet
  • Một giờ trước lúc rạng sáng (tập truyện ngắn, 1986)
  • Ký ức vụn (2009)
  • Bạn văn (2011)

Kịch bản[sửa | sửa mã nguồn]

  • Mùa hạ cay đắng
  • Trên mảnh đất người đời
  • Vào tháng 10 năm 2005, nhà hát kịch Hà Nội công diễn vở ‘’Những linh hồn sống’’ với kịch bản của ông khắp ba miền Bắc-Trung-Nam Việt Nam.[4]

Kịch bản điện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đời cát (giải vàng Liên hoan phim Châu Á-Thái Bình Dương, giải Bông sen Vàng Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 13 và nhiều giải thưởng khác..[2]
  • Thung lũng hoang vắng (giải Fipresci, Bông Sen Bạc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 13).
  • Cũng trong Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 13, với thành công của Đời cátThung lũng hoang vắng, Nguyễn Quang Lập được trao giải Nhà biên kịch xuất sắc nhất.
  • Không có Eva: kịch bản này chưa được dựng thành phim mà lý do được bà Nguyễn Thị Hồng Ngát phó cục trưởng Cục Điện ảnh Việt Nam nêu ra: "Tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao, vượt trội các kịch bản khác. Tuy nhiên, một số cảnh trong Không có Eva mang màu sắc u ám và hơi tiêu cực, chưa phù hợp với cuộc sống hiện nay. Bởi vậy, Hội đồng đề nghị tác giả sửa chữa và chờ đến đợt xét duyệt vào năm sau"[5].

Thời gian gần đây[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 2008 ông cho ra cuốn tạp văn ‘’ký ức vụn’’ được đánh giá là ‘’đem lại những nụ cười hài hước mà ưu tư suy ngẫm[3]. Ngôn ngữ sử dụng trong các tác phẩm của nhà văn rất gần gũi, đời thường, nhiều lúc bị đánh giá là dung tục, nhưng toát lên trên hết đó là tính nhân văn sâu sắc.
Cũng trong năm 2008, sau những thành công về kịch bản cho các bộ phim, ông đã thành lập công ty Scripts, một công ty chuyên về kịch bản là công ty về kịch bản đầu tiên ở Việt Nam[6].
Cùng với trào lưu lập Blog trong giai đoạn gần đây, ông cũng đã thành lập Blog trong vòng sau tháng đầu tiên theo đánh giá của báo An Ninh Thủ Đô có tới nửa lượt triệu truy cập[7]. Blog của nhà văn Nguyễn Quang Lập [8] được gọi là chiếu rượu QUÊ CHOA - đây là một phương ngữ chỉ về quê hương của ông - tỉnh Quảng Bình.
Ngày 30 tháng 5 năm 2013, blog của Nguyễn Quang Lập (quechoa.vn) bị xóa tên trên Server, sau khi ông từ chối lời yêu cầu ban quản lý tên miền.vn, gỡ bỏ một số bài "nhạy cảm' và " xấu", và đã chuyển bài vở mình về trang Quê Choa[9].

Bị bắt giữ[sửa | sửa mã nguồn]

Chiều ngày 6 tháng 12 năm 2014, ông Lập bị cơ quan An ninh điều tra bắt giữ tại nhà riêng ở TP. HCM theo điều 258 Bộ luật Hình sự với lý do "bắt quả tang đang tải bài vở đăng những nội dung được cho là xuyên tạc, chống nhà nước."[10][11][12][13]

Trả lời phỏng vấn của BBCRFI, vợ của ông Nguyễn Quang Lập, bà Hồ Thị Hồng, nói rằng chồng của bà bị công an bắt trong khi ông đang bị liệt nửa người và phải cần thuốc điều trị. Bà nói: "Anh Lập dặn dò với gia đình bảo là trước mắt anh đi khoảng 9 ngày, để cho họ điều tra, xét cung, xét hỏi. Sau đó khoảng độ 9 ngày mà anh không về thì có lẽ 3 năm sau gặp lại."[14][15]

Nhận định[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hôm 07/12, Tiến sỹ Nguyễn Quang A, nhà quan sát xã hội dân sự từ Hà Nội, bình luận về vụ bắt hai blogger Nguyễn Quang Lập và Hồng Lê Thọ vốn diến ra chỉ trong vòng một tuần lễ và chỉ vài ngày trước thềm Ngày Nhân quyền Quốc tế (10/12) hàng năm: "...họ nhổ toẹt vào cái mà họ nói là nhân quyền của họ, chứ không phải là thách thức. Bởi vì chuyện như thế này nó đã xảy ra từ lâu rồi."[16]
  • Giáo sư toán học Ngô Bảo Châu bày tỏ sự quan tâm của ông trên trang facebook cá nhân của mình như sau: "Thương Bọ Lập quá. Theo cái đà này, chắc phải chịu khó viết blog."[17]
  • Ủy ban Bảo vệ Ký giả Quốc tế (CPJ) hôm 8/12 đã ra thông báo lên án tình trạng trấn áp bất đồng ngày càng tăng ở Việt Nam sau khi ông Nguyễn Quang Lập (chủ blog Quê Choa) bị bắt giữ, và kêu gọi thả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho ông Lập. Ông Shawn Crispin, đại diện của CPJ ở Đông Nam Á, nói: "Chính phủ Việt Nam nên chấm dứt việc sử dụng các đe dọa pháp lý để bịt miệng các bloggers độc lập và hãy bắt đầu bảo vệ quyền tự do báo chí được ghi nhận trong Hiến pháp Việt Nam." [18]
  • Nguyễn Thị Từ Huy nhân vụ Nguyễn Quang Lập bàn về các vụ bắt bớ bloggers Trong năm 2014: "Chúng ta cần tiếp tục suy nghĩ nếu chúng ta còn có bộ não ở trong đầu. Chúng ta cần cảm thấy đau đớn trước việc những người vô tội càng ngày càng bị bắt nhiều hơn, nếu chúng ta còn có một trái tim trong lồng ngực. Và chúng ta cần hành động nếu cuộc sống của chính chúng ta bị đe dọa. Quyền bảo vệ mạng sống là quyền tự nhiên mà tất cả mọi người sinh ra đều có, đó là quyền mà không ai ban bố được cho ai, cũng không ai tước đoạt được của ai."[19]

Xin tại ngoại[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 10 tháng 12 năm 2014, theo phòng PV11 Công an TP.HCM đăng tải trên Công thông tin điện tử Công an TPHCM, "Ông Nguyễn Quang Lập khai nhận hành vi vi phạm pháp luật của mình và xin được hưởng khoan hồng, sớm được tại ngoại. Ông Lập cam kết từ bỏ hoạt động vi phạm pháp luật để tập trung vào lĩnh vực văn học nghệ thuật, phục vụ xã hội."[20][21][22][23]

Được trí thức ủng hộ[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 11 tháng 12 năm 2014 một bản kiến nghị với chữ ký của 141 nhà văn, nhà báo, trí thức ở Việt Nam và hải ngoại đã được gởi đến Chủ tịch nước, Thủ tướng và Bộ trưởng Công an Việt Nam, yêu cầu trả tự do cho nhà văn Nguyễn Quang Lập. Bản kiến nghị nhấn mạnh đến tình trạng sức khỏe của nhà văn Nguyễn Quang Lập: liệt nửa người do di chứng chấn thương sọ não nên sinh hoạt thường ngày cần phải có người giúp đỡ, cùng nhiều bệnh nặng khác, nên việc giam giữ ông là trái với tinh thần nhân đạo của các quốc gia văn minh.[24]

Bị gia hạn tạm giam 3 tháng và bị khởi tố theo tội danh mới[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 17 tháng 12 năm 2014, theo lời em trai của ông, Nguyễn Quang Vinh, nhà văn Nguyễn Quang Lập bị gia hạn tạm giam ba tháng và bị khởi tố theo điều 88 Bộ luật Hình sự (Tuyên truyền chống Nhà nước). Theo điều luật này, mức án mà ông Nguyễn Quang Lập có thể phải đối mặt là từ 3 đến 20 năm tù.[25][26][27]

Nhận định về nghề[sửa | sửa mã nguồn]

Tôi luôn xác định rõ đối tượng của mình là khán giả từ 25 tuổi trở lên và những người có văn hoá cao. Họ xem phim của tôi để nghiền ngẫm và suy tưởng chứ không phải chỉ giải trí thuần tuý. Đời cát và Thung lũng hoang vắng sở dĩ thành công vì tôi xác định đúng đối tượng phục vụ và mục đích làm phim là để cống hiến cho nghệ thuật chứ không thuần tuý là câu khách[5].

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă “Nhà văn Nguyễn Quang Lập và góc thờ Biển Đông”. Báo An ninh Thủ đô. Truy cập 17 tháng 12 năm 2014. 
  2. ^ a ă “Tác giả: Nguyễn Quang Lập”. Truy cập 17 tháng 12 năm 2014. 
  3. ^ a ă Nhà văn Nguyễn Quang Lập: "Văn tài, phải đổi một đời trần ai"[liên kết hỏng]
  4. ^ “Nhà văn Nguyễn Quang Lập: "Tôi lao động chữ nghiêm túc" - Văn hóa - Giải trí - Sân khấu - Tuổi Trẻ Online”. Tuổi Trẻ Online. 27 tháng 9 năm 2005. Truy cập 17 tháng 12 năm 2014. 
  5. ^ a ă “Nguyễn Quang Lập tự tin với 'Không có Eva' - VnExpress Giải Trí”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 17 tháng 12 năm 2014. 
  6. ^ Nhà văn Nguyễn Quang Lập: Kinh doanh ý tưởng không dễ[liên kết hỏng]
  7. ^ “"Ngu gì lấy văn để chỉ trích người khác"”. Báo An ninh Thủ đô. Truy cập 17 tháng 12 năm 2014. 
  8. ^ "Blog của Bọ Lập"[liên kết hỏng]
  9. ^ “'Bọ' Lập nói không với kiểm duyệt”. BBC Vietnamese. Truy cập 17 tháng 12 năm 2014. 
  10. ^ “Nhà văn Nguyễn Quang Lập bị bắt”. BBC Vietnamese. Truy cập 17 tháng 12 năm 2014. 
  11. ^ “Nguyễn Quang Lập bị tạm giữ”. Báo Điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam. Truy cập 17 tháng 12 năm 2014. 
  12. ^ “Công an bắt giữ Nhà văn Blogger Nguyễn Quang Lập”. Đài Á Châu Tự do. Truy cập 7 tháng 12 năm 2014. 
  13. ^ “Khám xét khẩn cấp, tạm giữ hình sự ông Nguyễn Quang Lập”. Thanh Niên Online. Truy cập 7 tháng 12 năm 2014. 
  14. ^ “'Chồng tôi bị bắt khi đang liệt nửa người'”. BBC Vietnamese. Truy cập 6 tháng 12 năm 2014. 
  15. ^ 2014-12-06 (6 tháng 12 năm 2014). “Nhà văn Nguyễn Quang Lập, chủ blog Quê Choa bị bắt - VIỆT NAM - RFI”. RFI. Truy cập 7 tháng 12 năm 2014. 
  16. ^ “Vợ Bọ Lập 'bất đồng' với Bộ Công an”. BBC Vietnamese. Truy cập 17 tháng 12 năm 2014. 
  17. ^ “Uỷ ban Bảo vệ Ký giả lên tiếng về những vụ bắt bớ bloggers Việt Nam”. VOA. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2014. 
  18. ^ “CPJ kêu gọi thả ‘Bọ Lập’ vô điều kiện”. BBC. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2014. 
  19. ^ Tiếp tục suy nghĩ về những vụ bắt bớ gần đây, RFA, 17 tháng 12 2014
  20. ^ “Blogger Nguyễn Quang Lập xin tại ngoại”. Báo điện tử VTC News. Truy cập 15 tháng 12 năm 2014. 
  21. ^ “Ông Nguyễn Quang Lập 'xin sớm được tại ngoại' - VietNamNet”. VietNamNet. Truy cập 15 tháng 12 năm 2014. 
  22. ^ “Công an TPHCM: Nhà văn Nguyễn Quang Lập xin khoan hồng”. Đài Á Châu Tự do. Truy cập 15 tháng 12 năm 2014. 
  23. ^ “Ông Nguyễn Quang Lập khai gì tại cơ quan điều tra”. Báo đời sống & pháp luật Online. Truy cập 15 tháng 12 năm 2014. 
  24. ^ 2014-12-12 (12 tháng 12 năm 2014). “Trên 100 trí thức kiến nghị trả tự do cho nhà văn Nguyễn Quang Lập - VIỆT NAM - RFI”. RFI. Truy cập 15 tháng 12 năm 2014. 
  25. ^ “Ông Nguyễn Quang Lập 'bị khởi tố theo điều 88'”. BBC Vietnamese. Truy cập 18 tháng 12 năm 2014. 
  26. ^ “Nhà văn Nguyễn Quang Lập bị gia hạn tạm giam”. Đài Á Châu Tự do. Truy cập 18 tháng 12 năm 2014. 
  27. ^ 2014-12-17 (17 tháng 12 năm 2014). “Blogger Nguyễn Quang Lập bị khởi tố theo điều 88 và tạm giam - VIỆT NAM - RFI”. RFI. Truy cập 18 tháng 12 năm 2014. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]