Quân Bắc Dương

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tân quân Bắc Dương đang huấn luyện

Quân Bắc Dương (Tiếng Trung: 北洋軍; Bính âm: Běiyáng-jūn) là lực lượng quân sự kiểu phương Tây do triều đình nhà Thanh thành lập vào cuối thế kỷ 19. Đây là lực lượng cốt lõi trong chương trình cải tổ quân đội của nhà Thanh. Quân Bắc Dương đã đóng một vai trò quan trọng trong nền chính trị Trung Quốc suốt khoảng 3 thập kỷ cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. Nó tạo điều kiện cho cuộc cách mạng Tân Hợi thành công và tạo ra tình trạng cát cứ ở Trung Quốc bởi các quân phiệt.

Hình thành[sửa | sửa mã nguồn]

Chế độ Bát Kỳ là một thành tố quan trọng giúp nhà Thanh chiếm được Trung Nguyên và cai trị Trung Quốc trong hơn 200 năm. Tuy nhiên, vào thời Thanh mạt, sự suy thoái và lỗi thời của chế độ quân sự Bát Kỳ Lục Doanh dẫn đến những thể hiện kém trước những đội quân địa phương được tổ chức tốt hơn theo kiểu phương Tây như Tương quân của Tăng Quốc Phiên, Sở quân của Tả Tông Đường, Hoài quân của Lý Hồng Chương và đạo quân đánh thuê nước ngoài Thường Thắng quân[1]. Trước tình hình đó, triều đình nhà Thanh đã quyết định cải tổ quân đội, tổ chức một đội quân kiểu mới, được huấn luyện theo kiểu phương Tây gọi là Tân quân (Lục quân) và Hạm đội (Hải quân).

Ngày 8 tháng 12 năm 1895, Thái hậu Từ Hi đã bổ nhiệm một võ quan Hoài quân là Viên Thế Khải làm chỉ huy một đội quân gồm 4.000 binh sĩ, được huấn luyện bởi các sĩ quan Đức và trang bị vũ khí của Đức. Đội quân này trở thành nòng cốt của Tân quân và phát triển nhanh chóng lên 7.000 binh sĩ, trở thành một trong 3 đội quân chủ lực của nhà Thanh trong cuộc đánh dẹp quân Nghĩa Hòa Đoàn.

Mặc dù Viên cố gắng tỏ ra trung thành với triều đình, nhưng thực chất đội quân và chính ông ta chỉ trung thành với phe cánh có thực lực. Chính vì vậy, Viên đã tiết lộ âm mưu chính biến của phe Duy tân cho Từ Hi, và nhờ đó được phong làm Thống soái Tân quân Bắc Dương[2]

Các quân phiệt Bắc Dương tiêu biểu
Phe phái Phạm vi thế lực Quân phiệt thủ lãnh Quốc gia hậu thuẫn
Quân phiệt Trực hệ
直系军阀
Trung hạ lưu Trường Giang và vùng Trực Lệ Phùng Quốc Chương, Tào Côn, Ngô Bội Phu, Tề Tiếp Nguyên, Tôn Truyền Phương Anh, Mỹ
Quân phiệt Hoàn hệ
皖系军阀
An Huy, Chiết Giang, Sơn Đông, Phúc Kiến, Thiểm Tây Đoàn Kỳ Thụy, Lư Vĩnh Tường Nhật Bản
Quân phiệt Phụng hệ
奉系军阀
Phụng Thiên, Hắc Long Giang, Cát Lâm Trương Tác Lâm, Trương Học Lương, Trương Tông Xương Nhật Bản
Quân phiệt Phùng hệ
冯系军阀
Tây Bắc Trung Quốc Phùng Ngọc Tường Liên Xô
Quân phiệt Tấn hệ
晋系军阀
Sơn Tây Diêm Tích Sơn Nhật Bản

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nguyễn Duy Chính (dịch), "Lý thuyết Quân qự Trung Hoa".
  2. ^ Theo Phổ Nghi, "Nửa đời đã qua", tr. 27.