Trắc địa

Trắc địa hay trắc đạc là một ngành khoa học về Trái Đất, cụ thể là đo đạc và xử lý số liệu đo đạc địa hình và địa vật nằm trên bề mặt Trái Đất nhằm vẽ lên mặt phẳng giấy hay còn gọi là bản đồ. Trắc địa là đo đạc vị trí tọa độ (kinh độ, vĩ độ, cao độ), hình dạng, kích thước, phương hướng của địa hình mặt đất và địa vật nằm trên mặt đất.

Các chuyên ngành chủ yếu

• Trắc địa bản đồ (surveying and maping): đo vẽ các loại bản đồ phục vụ cho dân dụng như: công tác địa chính, quy hoạch xây dựng,...) và quân sự
• Trắc địa công trình: khảo sát thiết kế công trình, thi công và giám sát thi công xây dựng, quan trắc chuyển vị và biến dạng của các công trình và nền móng công trình trong toàn bộ tuổi đời của công trình. Công cụ đo chủ yếu bằng các loại máy trắc đạc thông thường: máy kinh vĩ, máy thủy bình, máy dọi laser, máy toàn đạc điện tử,...
• Trắc địa mỏ (mining geodesy)
• Trắc địa cao cấp (higher geodesy): đo đạc trên quy mô toàn cầu
• Viễn thám (remote sensing): đây là phân ngành trắc địa đo vẽ từ ảnh hàng không (máy bay,...) sau quá trình bay chụp, bằng tàu biển (đo vẽ thềm lục địa, đáy đại dương,...). Công cụ đo có thể bằng: máy ảnh, thiết bị siêu âm, ra đa vô tuyến điện,...
• Trắc địa ảnh (photogrammetry): đây là lĩnh vực xử lý kết quả trắc địa qua ảnh
• định vị vệ tinh (GPS): định vị địa vật và đo vẽ địa hình bằng vệ tinh địa tĩnh (là loại viễn thám đặc biệt)
• Hệ thống thông tin địa lý (GIS): là chuyên ngành về phần mềm và cơ sở dữ liệu địa lý (công nghệ thông tin)

Các cơ sở đào tạo nghề trắc địa ở Việt Nam

Hiện nay ở Việt Nam có các trường đại học đào tạo kỹ sư trắc địa như: Đại học Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, Đại học Mỏ địa chất Hà Nội, Đại học Giao thông vận tải Hà Nội, Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Khoa học Tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội (chuyên ngành bản đồ viễn thám & GIS tại khoa Địa lý), Học viện Kỹ thuật Quân sự, Đại học Xây dựng (chuyên ngành Kĩ thuật Trắc địa).

Tham khảo

• Định nghĩa về Trắc địa trong từ Bách khoa toàn thư Việt Nam
• Định nghĩa về Trắc đạc trong từ Bách khoa toàn thư Việt Nam
• Bài Trắc địa học trong Bách khoa toàn thư Việt Nam
• Trắc địa học trong wiktionary