Văn Khương

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Văn Khương (tiếng Trung: 文姜; bính âm: Wén Jiāng; ?-673 TCN) là một công chúa của nước Tề và phu nhân của công tước nước Lỗ vào thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc. Bà là con gái của Tề Hy công và là em gái của Tề Tương côngTề Hoàn công. Bà là chính thất của Lỗ Hoàn công và là mẹ của Lỗ Trang công. Họ (tính) của bà là Khương (姜) và Văn là thụy hiệu của bà[1][2].

Kết hôn[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Sử ký, Văn Khương là con gái của Tề Ly công. Từ nhỏ bà đã gần gũi rồi có quan hệ tình cảm với người anh cùng cha khác mẹ là công tử Khương Chư Nhi. Hai người tư thông với nhau[2][3][4].

Vua cha Tề Ly công muốn giao hảo với nước Lỗ nên hứa hôn với Lỗ Hoàn công. Năm 709 TCN, Lỗ Hoàn công sai công tử Huy sang nước Tề đón Văn Khương về làm vợ. Tề Ly công đưa tiễn bà đến đất Khoan. Lỗ Hoàn công cũng đến đất Khoan đón vợ[5].

Năm 706 TCN, Văn Khương sinh ra một người con trai. Người con này có ngày sinh trùng với phụ thân, do đó được đặt tên là Cơ Đồng. Đồng được lập làm thế tử của nước Lỗ[1][2].

Về thăm nước Tề[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 4 năm 694 TCN, Văn Khương cùng chồng về thăm nước Tề. Trước đó hai nước đã có xung đột, vì Lỗ Hoàn công lại ủng hộ nước Kỷ có tư thù với nước Tề (tổ tiên nước Kỷ gièm pha hại chết tổ 9 đời của Văn Khương và Tề Tương công là Tề Ai công). Hai nước giảng hòa, hai vua anh vợ em rể gặp nhau ở đất Lạc. Văn Khương gặp lại anh Tề Tương công, lại tư thông với nhau[3]. Lỗ Hoàn công biết chuyện rất giận, trách mắng Văn Khương và nói rằng thế tử Đồng không phải con mình mà là con Tề Tương công[6].

Văn Khương nói lại với Tề Tương công. Vua Tề xấu hổ, tính chuyện giết Lỗ Hoàn công, bèn mời Lỗ Hoàn công đến dự tiệc, chuốc cho vua Lỗ uống say. Sau đó Tương công sai công tử Bành Sinh đưa Lỗ Hoàn công ra xe và dặn giết Hoàn công. Bành Sinh bế vua Lỗ lên xe, nhân đó bóp gãy xương sườn giết chết Lỗ Hoàn công.

Khi xe vua Lỗ về đến nước, mọi người thấy vua Lỗ đã chết, người nước Lỗ trách nước Tề. Tề Tương công bèn quy tội cho Bành Sinh, ra lệnh giết Bành Sinh để xin lỗi nước Lỗ[3].

Thời vua con[sửa | sửa mã nguồn]

Con trai Văn Khương và Lỗ Hoàn công là Cơ Đồng lúc đó 13 tuổi lên nối ngôi, tức là Lỗ Trang công. Chồng chết, Văn Khương công khai đi lại tư thông với anh ruột Tề Tương công, không về nước Lỗ[1]. Lỗ Trang công không ngăn cản được.

Để hai nhà thêm thân, Văn Khương bắt Lỗ Trang công lấy con gái Tề Tương công, đó là Ai Khương. Vì Ai Khương còn nhỏ, Lỗ Trang công bị muộn con, lại lấy cả em gái Ai Khương là Thúc Khương.

Năm 686 TCN, vua anh Tề Tương công bị hai tướng Liên Xưng và Quản Chí Phủ làm binh biến giết chết. Từ đó bà ở nước Lỗ không sang Tề nữa.

Tuổi cao, những năm cuối đời bà lại sang nước Cử, láng giềng của nước Lỗ và nước Tề.

Tháng 7 năm 673 TCN, Văn Khương qua đời. Bà hoạt động trong khoảng gần 40 năm, không rõ bao nhiêu tuổi; lúc đó vua con Lỗ Trang công 34 tuổi.

Trong nhiều đời sau, các vua nước Lỗ vẫn lấy con gái nước Tề làm phu nhân.

Những người con khác[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài Trang công, Văn Khương và Hoàn công còn có hai người con trai khác tên là Cơ Thúc Nha (叔牙) và Cơ Quý Hữu (季友). Hoàn công cũng có một người con trai lớn tuổi hơn tên là Khánh Phụ (慶父) với một thê thiếp. Khánh Phụ, Thúc Nha và Quý Hữu là những người sáng lập ra ba gia tộc hùng mạnh mà sau này nằm quyền kiểm soát nước Lỗ. Họ được gọi là Tam Hoàn do đều là hậu duệ của Hoàn công. Gia tộc của Quý Hữu, được gọi là Quý tôn thị, cuối cùng đã lập ra nước Phí (費)[1][7]

Trong tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Chuyện tình loạn luân giữa Văn Khương và Tề Tương công bị tác giả Phùng Mộng Long lên án trong tác phẩm Đông Chu liệt quốc. Đặc biệt hình ảnh Văn Khương được mô tả rất dâm dật. Tác giả quy trách nhiệm của việc anh em Văn Khương loạn luân là do Tề Ly công dạy con không nghiêm.

Sau cái chết của Lỗ Hoàn công, nước Lỗ ở vào tình thế khó trong quan hệ với nước Tề lớn mạnh và đang bị chèn ép. Đại phu nước Lỗ đã tham mưu cho vua con Lỗ Trang công cách xử lý vụ việc rất tài tình, khéo léo để giải quyết việc vua nước Lỗ bị chết ở nước ngoài một cách không minh bạch, để giữ thể diện cho nước Lỗ nhỏ bé trong quan hệ với nước Tề lớn mạnh, và trong chừng mực bớt đi cái xấu do chính phu nhân Văn Khương gây ra.

Sau khi Tề Tương công qua đời, bà sang nước Cử và tiếp tục tư thông với thầy thuốc nước Cử.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b Sử ký Tư Mã Thiên, quyển thứ 33: Lỗ Chu công thế gia
  2. ^ a ă â Hàn Triệu Kỳ (韩兆琦) biên tập (2010). Sử ký (史记) (bằng tiếng Trung). Bắc Kinh: Trung Hoa thư cục (中华书局). tr. 2639–2646. ISBN 978-7-101-07272-3. 
  3. ^ a ă â Sử ký Tư Mã Thiên, quyển thứ 32: Tề Thái công thế gia
  4. ^ Tả Khâu Minh (James Legge dịch sang tiếng Anh). “Quyển 2:Hoàn công”. Tả truyện (bằng tiếng Trung và tiếng Anh). Đại học Virginia. Truy cập 16 tháng 5 năm 2012.  Chương XII.
  5. ^ Xuân Thu tam truyện, tập 1, tr 132
  6. ^ Xuân Thu tam truyện, tập 1, tr 208
  7. ^ Tả Khâu Minh (James Legge dịch sang tiếng Anh). “Quyển 3:Trang công”. Tả truyện (bằng tiếng Trung và tiếng Anh). Đại học Virginia. Truy cập 16 tháng 5 năm 2012.  Chương II.