Bùi Ngọc Tấn

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Bùi Ngọc Tấn
Sinh năm 1934
Hợp Thành, Thủy Nguyên, Hải Phòng.
Mất 18 tháng 12, 2014 (80 tuổi)
Công việc nhà văn
Tác phẩm nổi bật Những người rách việc
Chuyện kể năm 2000
Rừng xưa xanh lá
Biển và chim bói cá
Giải thưởng nổi bật Giải B văn xuôi (không có giải A) giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2004
Giải Henri Queffenlec (Pháp) năm 2012

Bùi Ngọc Tấn (1934 - 18 tháng 12 năm 2014) là một nhà văn Việt Nam, nổi tiếng với cuốn sách Chuyện kể năm 2000. Ông cũng được Giải B văn xuôi (không có giải A) giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2004 cho tập ký chân dung Rừng xưa xanh lá[1], và Giải Henri Queffenlec (Pháp) năm 2012 cho tác phẩm Biển và chim bói cá.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Bùi Ngọc Tấn sinh năm 1934. Quê ông ở làng Câu Tử Ngoại, xã Hợp Thành, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. Ông bắt đầu viết văn, viết báo từ 1954. Bùi Ngọc Tấn có sáng tác in ở các nhà xuất bản: Văn học, Lao động, Thanh niên, Phổ thông… khi mới ngoài hai mươi tuổi[2].

Trước khi viết văn, ông là phóng viên báo Tiền Phong ở Hà Nội, viết với bút danh Tân Sắc.

Sau đó, năm 1959, ông trở về quê và thành biên tập viên báo Hải Phòng Kiến thiết. Để có thể nuôi gia đình 6 người, ông tập trung vào viết báo. Ông có mối quan hệ thân thiết với nhà văn Nguyên Hồng và Bí thư Thành ủy Hoàng Hữu Nhân, người quan tâm đến giới văn nghệ sĩ và đã giúp đỡ ông lúc khó khăn sau này.

Bùi Ngọc Tấn từng bị tập trung cải tạo 5 năm (1968-1973)[3] theo đài RFA về tội "Xét lại, chống Đảng", mà không được xét xử[4]. Theo ông thì người hạ lệnh bắt ông, cũng như đuổi vợ ông khỏi trường Đại học trong thời gian ông bị cải tạo, ngăn chặn ông đi làm sau khi ra tù là giám đốc công an thành phố Hải Phòng Trần Đông[5]. Khi bị bắt giữ, ông cũng bị tịch thu hơn nghìn trang bản thảo và sau này không được trả lại[2]. Theo nhà văn Vũ Thư Hiên viết tưởng niệm ông Tấn, thì ông ta không dính líu gì đến chính trị, nhưng bị bắt chỉ vì chơi với ông Hồng Sĩ[6]. Từ khi được xóa án, sau hai năm thất nghiệp, Bùi Ngọc Tấn được tổng cục trưởng Tổng cục Thuỷ sản Hoàng Hữu Nhân xếp vào làm nhân viên theo dõi thi đua khen thưởng ở Liên hiệp Xí nghiệp Đánh cá Hạ Long[7]. Trong khoảng thời gian làm công việc này từ 1974 đến 1994, ông trở thành một "người ẩn dật" với văn chương[8], ngừng viết trong khoảng thời gian 20 năm này[2]. Theo đài RFA, trong thời gian đó "ông không được phép viết lách gì, ngay cả nhật ký cũng thường xuyên bị công an văn hóa xét nhà, lục lọi tịch thu..."[4]

Ông trở lại với bạn đọc qua bài "Nguyên Hồng, thời đã mất" đăng trên tạp chí Cửa biển tại Hải Phòng năm 1993.

Ngày 18/12/2014 ông mất tại nhà con trai mình (anh Bùi Ngọc Hiến) ở Hải Phòng sau một thời gian bị bệnh phổi nặng.[9][10][11][12]

Theo con trai ông, tang lễ sẽ được tổ chức vào ngày 20 tháng 12 năm 2014.[13]

Chuyện kể năm 2000[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Chuyện kể năm 2000

Một quyển sách nổi tiếng của ông và được sự chú ý của quốc tế, đã được dịch ra tiếng Anh, Đức và Pháp (Conte pour les siècles à venir)[14],[15]. Theo tổ chức Phóng viên không Biên giới (RSF), câu chuyện 600 trang về người tù mang tên Tuấn mô tả lại cách “chính quyền Việt Nam trấn áp trí thức”. Chính vì vậy mà "Chuyện kể năm 2000" vừa in tháng 2 năm 2000 thì ngày 16 tháng Ba bộ Văn hóa-Thông tin đã ký quyết định số 395, đình chỉ, thu hồi và tiêu hủy cuốn này do nhà xuất bản Thanh Niên ấn hành.[4]

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Mùa cưới
  • Ngày và đêm trên Vịnh Bái Tử Long, phóng sự
  • Đêm tháng 10
  • Người gác đèn cửa Nam Triệu, truyện ký
  • Nhật ký xi măng
  • Nhằm thẳng quân thù mà bắn
  • Thuyền trưởng, truyện vừa, cuối thập niên 1970 (ký tên Châu Hà)[7]
  • Nguyên Hồng, thời đã mất, 1993
  • Một thời để mất, hồi ký, 1995
  • Một ngày dài đằng đẵng, tập truyện ngắn
  • Những người rách việc, tập truyện ngắn, 1996
  • Chuyện kể năm 2000, tiểu thuyết, 2000
  • Rừng xưa xanh lá, ký chân dung, 2004
  • Kiếp chó, tập truyện ngắn, 2007
  • Biển và chim bói cá, tiểu thuyết, 2008
  • Viết về bè bạn, ký, 2012 (in gộp Rừng xưa xanh lá, Một thời để mất và phụ lục)[16]

Giải thưởng văn chương[sửa | sửa mã nguồn]

Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nhà văn Nguyên Ngọc[15]:

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Báo Thể thao & Văn hóa (23 tháng 1 năm 2005). “Nhà văn Bùi Ngọc Tấn: Viết văn quý ở lòng nhân”. Báo Tuổi Trẻ online (đăng lại). Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2014. 
  2. ^ a ă â Vũ Quốc Văn (25 tháng 12 năm 2005). “Tân sắc Bùi Ngọc Tấn, một nhà văn đặc sắc”. Báo Tiền Phong online. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2014. 
  3. ^ vantuyen
  4. ^ a ă â Liệu "Truyện Kể Năm 2000" có được tái xuất bản?, RFA, 01.02.2006
  5. ^ Bùi Ngọc Tấn (9 tháng 11 năm 2013). “Mồng 8 tháng 11, thứ sáu...”. Bauxite Việt Nam. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2014. 
  6. ^ Nhớ Tấn, Diễn đàn
  7. ^ a ă Bùi Ngọc Tấn (5 tháng 2 năm 2012). “Biển như là số phận”. Báo Sài Gòn Tiếp Thị, Yahoo Tin tức Việt Nam đăng lại. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2014. 
  8. ^ Báo Thể thao & Văn hóa (4 tháng 10 năm 2005). “Bùi Ngọc Tấn luôn đổi nỗi buồn lấy niềm vui”. Báo điện tử VnExpress (đăng lại). Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2014. 
  9. ^ “Nhà văn Bùi Ngọc Tấn qua đời - VnExpress Giải Trí”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 18 tháng 12 năm 2014. 
  10. ^ “Nhà văn Bùi Ngọc Tấn qua đời - Văn hóa - Giải trí - Tuổi Trẻ Online”. Tuổi Trẻ Online. 18 tháng 12 năm 2014. Truy cập 18 tháng 12 năm 2014. 
  11. ^ “Nhà văn Bùi Ngọc Tấn qua đời”. BBC Vietnamese. Truy cập 18 tháng 12 năm 2014. 
  12. ^ “Nhà văn Bùi Ngọc Tấn qua đời ở Hải Phòng”. Đài Á Châu Tự do. Truy cập 18 tháng 12 năm 2014. 
  13. ^ “Nhà văn Bùi Ngọc Tấn qua đời ở tuổi 81”. Người Việt. Truy cập 18 tháng 12 năm 2014. 
  14. ^ 'Chuyện kể năm 2000' ra bản tiếng Pháp, BBC, 31.07.2013
  15. ^ a ă Nhân hậu & anh hùng, Người Đô thị, chungta, 20/02/2015
  16. ^ Thanh Vân (23 tháng 6 năm 2012). “Bạn của một thời”. Báo Tuổi Trẻ online. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2014. 
  17. ^ Hoàng Anh Lê (7 tháng 4 năm 2012). “Tiểu thuyết của Bùi Ngọc Tấn nhận giải thưởng lớn”. Báo điện tử VnExpress. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2014.