Kiểu hình

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Vỏ sò của nhiều cá thể của loài chân rìu Donax variabilis thể hiện sự đa dạng về kiểu hình của loài (màu sắc và kiểu vân vỏ)
Sự quan hệ giữa kiểu gen và kiểu hình được minh họa bằng sơ đồ Punnett, đối với các đặc điểm màu sắc cánh hoa của đậu. Các ký hiệu B và b đại diện cho các gen màu sắc trội và lặn và hình trên thể hiện các hoa kết quả.

Kiểu hình là tập hợp những đặc điểm hay tính trạng quan sát được của một sinh vật, ví dụ như các đặc điểm hình thái học, sự phát triển, các tính chất sinh hóa hoặc sinh lý, hiện tượng học, hành vi, và các kết quả của hành vi (như tổ của chim) của một sinh vật nào đó. Một kiểu hình được cấu thành nên từ biểu hiện gen của một sinh vật cũng như ảnh hưởng của các yếu tố môi trường và sự tương tác qua lại giữa cả hai. Khi hai hay nhiều kiểu hình khác biệt rõ ràng tồn tại trong cùng một quần thể của một loài, loài này được gọi là đa hình.

Biến dị kiểu hình[sửa | sửa mã nguồn]

Các khác biệt về kiểu hình (dựa trên biến dị di truyền kiểu gen) là điều kiện tiên quyết căn bản cho sự tiến hóa theo con đường chọn lọc tự nhiên. Chỉ có những sinh vật sống được toàn vẹn mới có thể xây dựng thế hệ sau, do đó chọn lọc tự nhiên ảnh hưởng đến cấu trúc gen của quần thể dán tiếp thông qua sự khác biệt về kiểu hình giữa các cá thể. Nếu không có sự sai biệt về kiểu hình thì sẽ không thể có sự tiến hóa do chọn lọc tự nhiên.[1]

Sự tương tác giữa kiểu gen và kiểu hình thường được khái quát theo quan hệ sau:

kiểu gen (G) + môi trường (E) → kiểu hình (P)

Hay một dạng biến đổi của mối quan hệ này:

kiểu gen (G) + môi trường (E) + các tương tác giữa kiểu gen và môi trường(GE) → kiểu hình (P)

Các kiểu gen thường có thể dễ dàng thay đổi và biểu hiện nhiều kiểu hình khác nhau; ở nhiều sinh vật, kiểu hình khác nhau một trời một vực dưới các điều kiện môi trường khác nhau (xem thêm thường biến).

Khái niệm về kiểu hình có thể được mở rộng ra để nhắc tới các biến dị nằm dưới mức gen ảnh hưởng đến sức sống của sinh vật nào đó.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]