Laeticia Kikonyogo

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Laeticia Kikonyogo
Sinh(1940-09-02)2 tháng 9, 1940
Uganda
Mất 23 tháng 11, 2017(2017-11-23) (77 tuổi)
Makerere University School of Medicine,[1] Mulago, Kampala
Quốc tịchUgandan
Học vấnĐại học Makerere
(Bachelor of Arts)
Somerville College, Oxford
(Diploma in Social Anthropology)
Inner Temple
(Bachelor of Laws)
Council of Legal Education
(Called to the Bar)
Nghề nghiệpLuật sư, Giáo sư, Thẩm phán
Nổi tiếng vìngành luật

Laetitia Eulalia Mary Mukasa Kikonyogo (2 tháng 9 năm 1940 – 23 tháng 11 năm 2017), là một luật sưthẩm phán người Uganda. Trước khi nghỉ hưu công việc tòa án, bà là thành viên của Tòa phúc thẩm của Uganda, cũng là một trong hai Tòa án Hiến pháp của Uganda. Trong thời gian đó, bà phục vụ ở cấp bậc Phó Chánh án của Uganda. Tên đầu tiên của bà đôi khi được đánh vần là Leticia hoặc Letitia.[2]

Tổng quan[sửa | sửa mã nguồn]

Với tư cách là Phó Chánh án của Uganda, Tư pháp Kikonyogo được đánh giá là người quyền lực thứ 6 trong đời sống công cộng ở Uganda. Sáu (6) quan chức công cộng quan trọng nhất ở Uganda là:[3]

  1. Tổng thống – Hiện tại, Yoweri Museveni
  2. Phó Tổng thống – Hiện tại, Edward Ssekandi
  3. Chủ tịch Quốc hội – Hiện tại, Rebecca Kadaga
  4. Chánh án – Hiện tại, Bart Magunda Katureebe
  5. Phó Chủ tịch Quốc hội – Hiện tại, Jacob Oulanyah
  6. Phó Chánh án – Hiện tại, Alfonse Chigamoy Owiny-Dollo.[4]

Bà giữ nhiều vị trí trách nhiệm khác nhau trong cả Giáo hội Công giáo và Tư pháp. Bà là người phụ nữ đầu tiên ở Uganda cấp I vào năm 1971 – 1973; người phụ nữ đầu tiên là Thẩm phán giữ

a năm 1973 và 1986; người phụ nữ đầu tiên được bổ nhiệm làm thẩm phán Tòa án tối cao năm 1986 và cũng có vị trí trong Tòa phúc thẩm.[2][5]

Sau đó, bà được bổ nhiệm làm Phó Chánh án phụ nữ đầu tiên của Uganda. Trong Giáo hội Công giáo, bà được Đức Giáo hoàng Benedict XVI bổ nhiệm làm Papal Dame. Bà là một trong những hiệp sĩ phụ nữ đầu tiên trong lịch sử Giáo hội Công giáo ở Châu Phi.[2][5]

Khi bà trở về từ Vương quốc Anh sau khi đi du học, bà đã giảng dạy tại một thời gian, tại "Học viện Hành chính công", tiền thân của Học viện Quản lý Uganda ở Kampala.[6]

Học vấn[sửa | sửa mã nguồn]

Cô theo học tại Trường tiểu học nữ Busuubizi, ở quận Mityana ngày nay, từ năm 1948 đến năm 1952. Sau đó, cô chuyển đến trường Trinity College Nabbingo để theo học O-Level, từ năm 1953 đến 1958. Cô hoàn thành chương trình giáo dục trung học tại trường cao đẳng King, Budo, nơi cô học từ năm 1959 đến năm 1960 và đã vượt qua kỳ thi A-Level cuối cùng.

Năm 1964, cô gia nhập Đại học Makerere, tốt nghiệp năm 1968 với bằng Cử nhân Nghệ thuật (BA). Vào thời điểm đó, Makerere là một trường đại học cấu thành của Đại học London. Cô tiếp tục đến Vương quốc Anh để lấy bằng thạc sĩ Xã hội học và Nhân chủng học xã hội. Tuy nhiên, sau một năm tại Somerville College, Oxford, cô đã tốt nghiệp Văn bằng Nhân học Xã hội.

Cô học tại Đền Nội, tốt nghiệp với bằng Cử nhân Luật. Cô tiếp tục việc học của mình tại Hội đồng Giáo dục Pháp lý và được gọi vào Đoàn luật sư ở Anh năm 1968.

Mất[sửa | sửa mã nguồn]

Công lý Kikonyogo qua đời vào ngày 23 tháng 11 năm 2017 vì một cơn đau tim rõ ràng trong khi được đưa đến bệnh viện. Vào thời điểm bà qua đời, bà đã 77 tuổi. Joseph Kyagulanyi Kikonyongo, chồng của người quá cố nói rằng vợ anh chưa bao giờ phải chịu đựng bất cứ điều gì như huyết áp cao. Theo người chồng, Công lý Kikonyogo đã bị bệnh hơn năm năm trước khi chết và phải chịu sự giám sát và điều trị liên tục đối với bệnh parkinson.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Mawanda, Pamela (23 tháng 11 năm 2017). “Justice Leticia Kikonyogo Passes Away”. Kampala: Uganda Radio Network (URN). Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2017. 
  2. ^ a ă â Vision Reporter (ngày 23 tháng 11 năm 2017). “Kikonyogo was a woman of many firsts”. New Vision. Kampala. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2017. 
  3. ^ Namubiru, Lydia (ngày 16 tháng 8 năm 2008). “The thirty-four most powerful Ugandans”. New Vision. Kampala. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2017. 
  4. ^ Kiyonga, Derrick (ngày 25 tháng 8 năm 2017). “Uganda: Who Is New Deputy Chief Justice Owiny-Dollo?”. The Observer (Uganda) via AllAfrica.com. Kampala. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2017. 
  5. ^ a ă URN (23 tháng 11 năm 2017). “Justice Leticia Kikonyogo dies aged 77”. The Observer (Uganda) Quoting Uganda Radio Network (URN). Kampala. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2017. 
  6. ^ Ssemogerere, Karoli (ngày 30 tháng 11 năm 2017). “Laetitia Mukasa-Kikonyogo: First female judge, justice (1940-2017)”. Daily Monitor. Kampala. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2017.