Giáo sư

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Giáo sư hay Professor (viết tắt tiếng Anh là prof.) là một học hàm ở các trường đại học, các cơ sở giáo dục, các học viện và trung tâm nghiên cứu ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Theo nghĩa đen, Từ Professor (giáo sư) bắt nguồn từ tiếng Latinh "person who professes" nghĩa là một chuyên gia có kiến thức chuyên sâu về nghệ thuật hoặc khoa học, hoặc một giảng viên có trình độ chuyên môn cao.[1]

Giáo sư
Einstein 1921 by F Schmutzer - restoration.jpg
Giáo sư, nhà khoa học Albert Einstein
Nghề nghiệp
Tên Giáo sư
Loại Giáo dục, nhà nghiên cứu khoa học, Giảng viên
Ngành hoạt động Học giả
Miêu tả
Năng lực Kiến thức học thuật, nghiên cứu, soạn thảo bài báo khoa học, viết các chương sách, giảng dạy
Giáo dục bắt buộc Bằng thạc sĩ, bằng tiến sỹ (e.g., Ph.D.), bằng cấp chuyên nghiệp và các bằng cấp cao khác
Lĩnh vực việc làm Học giả
Liên quan đến công việc Giáo viên, Giảng viên, Độc giả, nhà nghiên cứu
Tiền lương bình quân {{{lương bình quân}}}

Ở phần lớn thế giới, từ "giáo sư" không có tiêu chuẩn được sử dụng chính thức để chỉ ra cấp bậc học vấn cao nhất.

Các giáo sư thường tiến hành nghiên cứu ban đầu và giảng dạy các khóa học ở đại học, sau đại học hoặc các lĩnh vực trong chuyên môn của họ. Ở các trường đại học có chương trình cấp bằng sau đại học, giáo sư có thể cố vấn và giám sát sinh viên tốt nghiệp tiến hành nghiên cứu luận án hoặc luận văn.

Ở các nước Âu Mỹ, các giáo sư thường có bằng tiến sĩ hoặc bằng cấp cao khác. Một số giáo sư có bằng thạc sĩ hoặc bằng cấp chuyên nghiệp, chẳng hạn như Bằng M.D, là trình độ cao nhất của họ. Giáo sư không phải là một học hàm hay một chức danh khoa học mà là một chức vụ giảng dạy, có trách nhiệm lớn trong trường đại học, thường do các trường đại học tự chọn lựa và quyết định.

Việt Nam, trước năm 1975 từ giáo sư được gọi, để chỉ các nhà giáo dạy trong các trường trung học từ lớp 6 đến lớp 12. Hiện nay, Giáo sư là tên gọi một chức danh dành cho các cán bộ giảng dạy cao cấp ở các bộ môn thuộc trường đại học hoặc viện nghiên cứu, được nhà nước phong tặng vì đáp ứng đủ các tiêu chí do luật định trong các hoạt động (lĩnh vực) đào tạonghiên cứu khoa học nhưng lại không có quyền hạn, nhiệm vụ nào rõ ràng với chức danh đó.[2] Phó giáo sư là một chức danh khoa học dành cho người nghiên cứu và giảng dạy bậc đại học, sau đại học nhưng thấp hơn giáo sư. Tính đến thời điểm hiện tại ở Việt Nam có khoảng 12,000 Giáo sư và phó giáo sư.  Riêng năm 2016 có thêm 65 GS và 638 PGS được công nhận.[3]

Ở các nước Đông Âu, Liên bang NgaSNG, thì giáo sư là một chức vụ giảng dạy (tại một bộ môn nào đó do hội đồng chuyên ngành quyết định) hoặc chức danh khoa học (do hội đồng giáo dục và khoa học liên bang công nhận) tùy vào thời gian, thành tích giảng dạy đại học, sau đại học và công trình khoa học của các giảng viên có học vị tiến sĩ hoặc tiến sĩ khoa học.

Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]

Triết gia Hy Lạp cổ đại Socrates là một trong những giáo sư ghi chép sớm nhất.

Thuật ngữ "giáo sư" được sử dụng lần đầu tiên vào cuối thế kỷ 14 có nghĩa là "người truyền dạy một ngành kiến thức". thuật ngữ này bắt nguồn từ tiếng Pháp cổ "professeur". từ tiếng La Tinh "person who professes to be an expert in some art or science".

Nhiệm vụ[sửa | sửa mã nguồn]

Giáo sư Ngô Bảo Châu, hiện đang làm việc tại Khoa Toán của Đại học Chicago, Mỹ

Các giáo sư là những chuyên gia có trình độ cao trong lĩnh vực của họ, họ thường thực hiện một số hoặc tất cả các nhiệm vụ sau:

  • Quản lý giảng dạy, nghiên cứu và xuất bản sách, bài báo tại các sở của họ (ở các nước có mỗi giáo sư đứng đầu một khoa);
  • Thực hiện các bài giảng và hội thảo chuyên ngành (ví dụ như "tuyên xưng"), chẳng hạn như lĩnh vực toán học, khoa học, nhân văn, khoa học xã hội, giáo dục, văn học, âm nhạc hoặc các lĩnh vực ứng dụng kỹ thuật, thiết kế, y khoa, điều dưỡng, Kinh doanh;
  • Thực hiện, dẫn dắt và xuất bản các nghiên cứu ban đầu tiên tiến trong các tạp chí khoa học được đánh đúng với lĩnh vực của họ;
  • Cung cấp dịch vụ cộng đồng, bao gồm các chương trình tư vấn (như tư vấn cho các tổ chức chính phủ và phi lợi nhuận) hoặc cung cấp các bình luận chuyên gia về các chương trình truyền hình, đài phát thanh hoặc các chương trình công cộng;
  • Tư vấn sinh viên sau đại học về lĩnh vực đào tạo của họ;
  • Thực hiện các chức năng hành chính hoặc quản lý, thường ở vị trí cao (ví dụ như trưởng khoa, thư viện...).
  • Đánh giá học sinh trong các lĩnh vực chuyên môn (ví dụ: thông qua kiểm tra hoặc thuyết trình).

Vai trò khác của các nhiệm vụ giáo sư phụ thuộc vào thể chế của từng học viện, các trung tâm nghiên cứu, di sản, các giao thức, địa điểm (quốc gia) và thời gian. Ví dụ, các giáo sư tại các trường đại học theo định hướng nghiên cứu ở Bắc Mỹ và, nói chung, tại các trường đại học châu Âu, được thúc đẩy chủ yếu dựa trên thành tích nghiên cứu và thành công từ bên ngoài.

Tiền lương[sửa | sửa mã nguồn]

Bảng dưới đây cung cấp thông tin tiền lương của giáo sư và phó giáo sư trên thế giới. Lưu ý rằng dữ liệu này được thu thập vào năm 2007 và được coi là lỗi thời đáng kể vào năm 2017.[4]

Nước Trợ lý giáo sư Phó giáo sư Giáo sư
Mỹ $38,948 $44,932 $60,801
Mỹ – Các trường ĐH hàng đầu $49,300 $57,142 $87,702
Anh ₤37,424 ₤46,261 ₤60,314
Anh – Các trường ĐH hàng đầu ₤42,245 ₤47,495 ₤82,464
Đức €50,052 €68,472 €79,248
Pháp €22,546 €26,316 €37,118
Italy €21,678 €25,994 €37,351
Hà Lan €30,609 €37,991 €46,180
Thụy sĩ €60,158 €69,118 €78,068
Luxembourg €20,320 €22,785 €26,391
Bỉ €29,244 €33,778 €38,509
Tây Ban Nha €17,180 €20,284 €26,573
Thụy Điển €22,257 €26,666 €31,639
Jordan €16,800 €20,400 €25,200
Algeria €6,109 €9,163 €14,181

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nghị định 20/2001/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam về việc quy định tiêu chuẩn, thủ tục bổ nhiệm và miễn nhiệm các chức danh giáo sư và phó giáo sư [1].

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]