Đông Âu
 | Bài này không có nguồn tham khảo nào. (tháng 4 năm 2022) |
Đông Âu là một tiểu vùng của châu Âu. Đây là một thuật ngữ mở, mang nhiều ý nghĩa khác nhau về địa chính trị, địa lý, sắc tộc, văn hóa và kinh tế – xã hội. Ranh giới phía đông của khu vực này được đánh dấu bởi dãy núi Ural, còn ranh giới phía tây thì được xác định theo nhiều cách khác nhau.[1]
Theo các định nghĩa hẹp, khi mà Trung Âu và Đông Nam Âu được tính riêng biệt, thì Đông Âu bao gồm Belarus, Nga và Ukraina.[2] Ngược lại, các định nghĩa rộng hơn còn bao gồm Moldova và România, cũng như một phần hoặc toàn bộ khu vực Balkan (nhìn chung ngoại trừ Đông Thracia và Hy Lạp), các quốc gia Baltic, khu vực Kavkaz và nhóm Visegrád.
Theo cách sử dụng và nhận thức thông thường, Đông Âu trước đây (và bây giờ theo quy mô hẹp hơn) khác với Tây Âu vì những dị biệt về văn hoá, chính trị và kinh tế, biên giới của nó có chút liên quan tới yếu tố địa lý. Dãy núi Ural là biên giới địa lý rõ ràng của Đông Âu, Đông Âu nằm ở phía tây dãy Ural. Tuy nhiên đối với Phương Tây, biên giới tôn giáo và văn hóa giữa Đông và Tây Âu có sự nằm chồng lên nhau đáng kể và quan trọng nhất là sự thay đổi bất thường trong lịch sử khiến việc hiểu về nó một cách chính xác gặp phải đôi chút khó khăn.
Tự nhiên
[sửa | sửa mã nguồn]Đông Âu là một dải đồng bằng rộng lớn, nó chiếm một nửa diện tích của châu Âu. Đông Âu có bè mặt dạng lượn sóng, độ cao trung bình từ 100 - 200 mét. Ở phía bắc có địa hình băng hà. Nhất là ở phía nam, ven biển Caspi có dải đất thấp hơn mực nước đại dương tới 28 mét. Khu vực này có khí hậu ôn đới lục địa. Càng đi về phía đông và nhất là đi về phía đông nam, tính chất lục địa diễn ra càng sâu sắc hơn. Khí hâu cũng thay đổi từ bắc xuống nam, phía bắc có khí hậu lạnh, xuống phía nam mùa đông ngắn dần và ấm hơn. Sông ngòi ở khu vực này nhìn chung đều bị đóng băng về mùa đông. Các con sông lớn nhất của khu vực Volga, Đông, Dnepr,... Sông ngòi được khai thác và sử dụng tổng hợp trong giao thông, thủy lợi, đánh cá và thủy điện.[3]
Kinh tế
[sửa | sửa mã nguồn]Đông Âu là khu vực có nguồn tài nguyên phong phú về nhiều mặt, thuận lợi cho việc phát triển ngành công nghiệp và nông nghiệp. Các mỏ khoáng sản có trữ lượng lớn nhất là quặng sắt, quặng kim loại màu, than đá và dầu mỏ, các mỏ khoáng sản này tập trung chủ yếu ở khu vực lãnh thổ của Liên Bang Nga và Ukraina. Các rừng tập trung chủ yếu ở Liên Bang Nga, Belarus và ở phía bắc của Ukraina. Ngành công nghiệp ở đây khá phát triển, với nhiều trung tâm công nghiệp lớn. Giữ vai trò chủ đạo là các ngành công nghiệp truyền thống như khai thác khoáng sản, luyện kim, cơ khí, hoá chất, v.v... Một thời kì dài, ngành công nghiệp ở Đông Âu gặp khó khăn, nguyên nhân chủ yếu chính là do việc chậm đổi mới công nghệ. Các nước có trình độ phát triển công nghiệp tương đối cao là Liên Bang Nga và Ukraina. Khu vực này có diện tích đồng bằng rộng lớn. Đất đen thảo nguyên và đất xám rừng lá rộng chính là các loại đất màu mỡ, thuận lợi cho việc trồng cây lúa mì, ngô, khoai tây, củ cải đường, hướng dương, chăn nuôi bò thịt, bò sữa, lợn và các loại gia cầm theo quy mô rộng lớn. Ukraina là một trong những vựa lúa mì lớn của châu Âu.[4]
Quốc gia
[sửa | sửa mã nguồn]Đông Âu gồm có:
- Lãnh thổ châu Âu của
Nga, một quốc gia xuyên lục địa. - Các quốc gia Baltic:
- Phần lớn các nước Balkan, trừ
Hy Lạp được xem là một phần của Tây Âu, và lãnh thổ châu Âu của 
Thổ Nhĩ Kỳ thường thì không tính vào.
- Các quốc gia khác:
Đối với Liên Hợp Quốc,[5] Đông Âu cũng là một tiểu vùng địa lý của châu Âu nhưng ít biết đến hơn và hạn chế hơn, chỉ bao gồm các quốc gia sau đây:
- Phần châu Âu của Nga, một quốc gia liên châu
Bulgaria
Ba Lan
Séc
Slovakia
Hungary
Belarus
Ukraina
România
Moldova
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]1989 đến nay
[sửa | sửa mã nguồn]
Khi Bức màn sắt sụp đổ vào năm 1989, địa thế chính trị của khối Đông Âu, cũng như toàn thế giới thay đổi. Khi nước Đức thống nhất, Đông Đức nhập vào Tây Đức 1990. Trong năm 1991, Hội đồng Tương trợ Kinh tế (COMECON), Khối Warszawa và Liên Xô tan rã.
Nhiều quốc gia Âu Châu là một phần của Liên Xô đã giành được quyền độc lập của họ, (Belarus, Moldova, Ukraina cũng như các nước Baltic Latvia, Litva và Estonia). Tiệp Khắc tách ra thành Cộng hòa Séc và Slovakia trong năm 1993. Nhiều quốc gia trong vùng này đã nhập vào Liên Minh Âu Châu, như Bulgaria, Cộng hòa Séc, Hungary, Ba Lan, Romania và Slovakia.
Xem thêm
[sửa | sửa mã nguồn]Tham khảo và ghi chú
[sửa | sửa mã nguồn]- ^ "Regions of Europe: Eastern Europe". ngày 10 tháng 5 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2023.
- ^ Jordan, Peter (2005). "Großgliederung Europas nach kulturräumlichen Kriterien" [The large-scale division of Europe according to cultural-spatial criteria]. Europa Regional. 13 (4). Leipzig: Leibniz-Institut für Länderkunde (IfL): 162–173. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2019 – qua Ständiger Ausschuss für geographische Namen (StAGN).
- ^ Địa lí 7. Giáo dục Việt Nam. 2020. tr. 178.
- ^ Địa lí 7. Giáo dục Việt Nam. 2020. tr. 179–180.
- ^ United Nations Statistics Division: "Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings"
| Quốc tế | |
|---|---|
| Quốc gia | |
| Khác | |
