Núi Tu-di

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Tranh vẽ núi Tu-di của vũ trụ học Kỳ-na giáo trong Samghayanarayana
Núi Tu-di trong thangka của người Bhutan, thế kỷ 19, Trongsa, Bhutan
Bích họa mô tả núi Tu-di ở Wat Sakhet, Bangkok, Thái Lan

Núi Tu-di (tiếng Phạn: मेरु), cũng gọi là මහා මේරු පර්වතය Sumeru (Sanskrit) hoặc Sineru (Pāli) là một ngọn núi thiêng với năm đỉnh,[1] được đề cập trong vũ trụ học của Ấn Độ giáo, Kỳ-na giáoPhật giáo.[2] và được xem như là trung tâm của tất cả các vũ trụ thuộc vật lý, siêu hình và tinh thần.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Núi Tu-di là một phần của Đại dương Vũ trụ, với nhiều tài liệu nói rằng, "Mặt trời cùng với các hành tinh bay vòng quanh ngọn núi," làm cho việc xác định vị trí của nó, theo phần lớn các học giả, là cực kỳ khó khăn.[3][4]

Một vài nhà nghiên cứu xác định núi Tu-di chính là dãy núi Pamir, ở tây bắc Kashmir.[5][6][7][8][9][10][11][12][13][14]

Sách Suryasiddhanta chép rằng núi Tu-di nằm ở 'trung tâm trái đất' ("bhurva-madhya") trong vùng đất Jambunad (Jambudvip). Narpatijayacharyā, một cuốn kinh ở thế kỷ thứ 9, phần lớn dựa trên những văn thư không công bố của Yāmal Tantr, chép rằng"Sumeruḥ Prithvī-madhye shrūyate drishyate na tu" ('Núi Tu-di được nghe nói là ở trung tâm trái đất, nhưng không thấy ở đó').[15] Vārāhamihira, trong sách Pancha-siddhāntikā, nói rằng núi Tu-di nằm ở Bắc Cực (mặc dù chẳng có ngọn núi nào ở đó cả). Tuy nhiên, Suryasiddhānta cho rằng núi Tu-di nằm ở trung tâm trái đất, ở 2 cực là Sumeru và Kumeru.

Có nhiều phiên bản về vũ trụ học tồn tại trong kinh điển của đạo Hindu. Một trong số chúng miêu tả núi Tu-di được bao quanh bởi núi Mandrachala ở phía đông, núi Supasarva ở phía tây, núi Kumuda ở phía bắc và núi Kailasha ở phía nam.[16]

Quan niệm của Phật giáo[sửa | sửa mã nguồn]

Theo A-tỳ-đạt-ma-câu-xá luận (Abhidharmakośabhāṣyam) của Thế Thân, núi Tu-di cao 80.000 do tuần. Kích thước chính xác của một do tuần là không xác định, nhưng một vài tính toán cho rằng nó khoảng 24.000 foot (7.300 m), hoặc khoảng 4,5 dặm (7,2 km), nhưng những tính toán khác lại cho rằng nó nằm giữa 7–9 dặm (11–14 km). Nó còn phần chìm dưới sâu 80.000 do tuần so với bề mặt mặt nước bao quanh. Núi Tu-di thường được sử dụng như là một hình tượng ẩn dụ của kích thước và tính kiên cố trong kinh điển Phật giáo.

Núi Tu-di được nói rằng có hình dạng giống như một cái đồng hồ cát, với đỉnh và đáy có diện tích rộng 80.000 do tuần, nhưng hẹp ở phần giữa (ở độ cao 40.000 do tuần) chỉ rộng 20.000 do tuần.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Angkor Wat: Image of the Day”. 
  2. ^ Gopal, Madan (1990). K.S. Gautam, biên tập. India through the ages. Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India. tr. 78. 
  3. ^ Sachau, Edward C. (2001). Alberuni's India. Psychology Press. tr. 271. ISBN 978-0-415-24497-8. 
  4. ^ “The Devi Bhagavatam: The Eighth Book: Chapter 15”. Sacred-texts.com. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2012. 
  5. ^ The Geopolitics of South Asia: From Early Empires to the Nuclear Age, 2003, p 16
  6. ^ Graham P. Chapman - Social Science; The Pamirs and the Source of the Oxus, p 15
  7. ^ George Nathaniel Curzon; The Hindu World: An Encyclopedic Survey of Hinduism, 1968, p 184
  8. ^ Benjamin Walker - Hinduism; Ancient Indian Tradition & Mythology: Purāṇas in Translation, 1969, p 56
  9. ^ Jagdish Lal Shastri, Arnold Kunst, G. P. Bhatt, Ganesh Vasudeo Tagare - Oriental literature; Journal of the K.R. Cama Oriental Institute, 1928, p 38
  10. ^ K.R. Cama Oriental Institute - Iranian philology; The Occult in Russian and Soviet Culture, 1997, p 175
  11. ^ Bernice Glatzer Rosenthal - History; Geographical Concepts in Ancient India, 1967, p 50
  12. ^ Bechan Dube - India; Geographical Data in the Early Purāṇas: A Critical Study, 1972, p 2
  13. ^ Dr M. R. Singh - India; Studies in the Proto-history of India, 1971, p 17
  14. ^ Dr Dvārakā Prasāda Miśra - India.
  15. ^ cf. second verse of Koorma-chakra in the book Narpatijayacharyā
  16. ^ J.P. Mittal, History of Ancient India: From 7300 BC to 4250 BC, page 3

Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]