Ngày Hiến Máu Thế giới

Ngày Hiến Máu Thế giới
Lễ kỷ niệm Ngày Hiến Máu Thế giới năm 2014 do Tổ chức Y tế Thế giới hưởng ứng
Tên chính thức	World Blood Donor Day
Tên gọi khác	WBDD
Cử hành bởi	Các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc
Kiểu	Ngày nhận thức về sức khỏe toàn cầu
Ngày	14 tháng 6
Hoạt động	Liên Hợp Quốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Hội Chữ thập đỏ và Trăng khuyết đỏ quốc tế (IFRC)
Cử hành	Nâng cao nhận thức về nhu cầu truyền máu và chế phẩm máu an toàn; tri ân người hiến máu tình nguyện.
Liên quan đến	Ngày Thập tự giá và Trăng khuyết đỏ thế giới
Tần suất	Hàng năm

Ngày Hiến Máu Thế giới hay Ngày Quốc tế Tôn vinh Người hiến máu (viết tắt tiếng Anh: WBDD - World Blood Donor Day) là sự kiện quốc tế được tổ chức vào ngày 14 tháng 6 hằng năm. Sự kiện này do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng nhiều tổ chức quốc tế khởi xướng nhằm tri ân những người hiến máu tình nguyện không nhận thù lao, đồng thời nâng cao nhận thức toàn cầu về tầm quan trọng của việc duy trì nguồn máu và các chế phẩm máu an toàn phục vụ cho cấp cứu và điều trị y tế.

Ngày 14 tháng 6 được lựa chọn để kỷ niệm ngày sinh của Giáo sư Karl Landsteiner (1868–1943) — nhà y sinh học người Áo đã phát hiện ra nhóm máu ABO vào năm 1900. Phát minh mang tính bước ngoặt này đã đoạt giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 1930 và mở ra kỷ nguyên mới cho kỹ thuật truyền máu an toàn trong y học hiện đại.

Đây là một trong tám chiến dịch y tế công cộng toàn cầu chính thức được WHO công nhận, bên cạnh Ngày Thế giới Không Thuốc lá, Ngày Y tế Thế giới, và Ngày Bệnh lao Thế giới.

Bối cảnh và Lịch sử

Nguồn gốc

Ý tưởng về một ngày tôn vinh người hiến máu toàn cầu xuất phát từ thành công của Ngày Hiến máu Thế giới lần đầu tiên được tổ chức vào ngày 14 tháng 6 năm 2004. Sự kiện ban đầu là sáng kiến hợp tác giữa 4 tổ chức quốc tế lớn:

• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
• Hội Chữ thập đỏ và Trăng khuyết đỏ quốc tế (IFRC)
• Liên đoàn Quốc tế các Tổ chức Người hiến máu (IFBDO)
• Hiệp hội Truyền máu Quốc tế (ISBT)

Nghị quyết WHA58.13

Tháng 5 năm 2005, tại Đại hội đồng Y tế Thế giới lần thứ 58 tổ chức ở Genève (Thụy Sĩ), các bộ trưởng y tế đại diện cho 192 quốc gia thành viên đã thông qua Nghị quyết WHA58.13. Nghị quyết này chính thức thiết lập Ngày Hiến Máu Thế giới trở thành một sự kiện thường niên được cam kết hỗ trợ toàn cầu.

Nghị quyết thúc đẩy các quốc gia thành viên xây dựng chương trình truyền máu quốc gia dựa trên hình thức **hiến máu tình nguyện không thù lao**, xem đây là nền tảng cốt lõi để đảm bảo nguồn cung cấp máu an toàn, ổn định và bền vững.

Tầm quan trọng của hiến máu an toàn

Máu và các chế phẩm máu (như huyết tương, tiểu cầu, hồng cầu khối) không thể sản xuất nhân tạo. Chúng là yếu tố sống còn trong nhiều liệu pháp y tế:

• **Cấp cứu chấn thương:** Đảm bảo nguồn máu kịp thời cho các nạn nhân tai nạn giao thông, thảm họa thiên tai hoặc phẫu thuật lớn.
• **Sản khoa:** Giảm nguy cơ tử vong ở sản phụ do băng huyết sau sinh — một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong mẹ ở các nước đang phát triển.
• **Bệnh lý mạn tính:** Duy trì sự sống cho bệnh nhân mắc các bệnh máu di truyền như Thalassemia, bệnh hồng cầu hình liềm hoặc ung thư máu.

Theo báo cáo của WHO, các quốc gia có tỷ lệ hiến máu tình nguyện không nhận thù lao đạt gần 100% thường có mức độ an toàn vệ sinh và phòng ngừa lây nhiễm các bệnh truyền qua đường máu (như HIV, Viêm gan B, Viêm gan C) cao hơn hẳn so với những nơi phụ thuộc vào người hiến máu lấy tiền hoặc người nhà hiến máu thay thế.

Chủ đề qua các năm

Mỗi năm, WHO chọn một nước chủ nhà làm trung tâm tổ chức sự kiện toàn cầu và đưa ra một chủ đề hành động cụ thể:

Năm	Nước chủ nhà	Chủ đề tiếng Anh	Thông điệp tiếng Việt
2014	Sri Lanka	Safe blood for saving mothers	Máu an toàn để cứu sống các bà mẹ
2015	Trung Quốc	Thank you for saving my life	Cảm ơn bạn đã cứu sống tôi
2016	Nhật Bản	Blood connects us all	Máu kết nối tất cả chúng ta
2017	Việt Nam	What can you do? Give blood. Give now. Give often	Bạn có thể làm gì? Hiến máu. Hiến ngay. Hiến thường xuyên
2018	Hy Lạp	Be there for someone else. Give blood. Share life	Hãy ở bên người khác. Hiến máu. Chia sẻ cuộc sống
2019	Rwanda	Safe blood for all	Máu an toàn cho tất cả mọi người
2020	Ấn Độ	Safe blood saves lives	Máu an toàn cứu sống người bệnh
2021	Ý	Give blood and keep the world beating	Hiến máu để giữ nhịp đập trái tim thế giới
2022	Mexico	Donating blood is an act of solidarity. Join the effort and save lives	Hiến máu là hành động đoàn kết. Hãy tham gia nỗ lực và cứu sống nhiều người
2023	Algeria	Give blood, give plasma, share life, share often	Trao giọt máu, trao huyết tương, chia sẻ sự sống, chia sẻ thường xuyên
2024	Peru	20 years of celebrating giving: thank you blood donors!	20 năm kỷ niệm hành trình trao tặng: Cảm ơn những người hiến máu!
2025	Mông Cổ	Give blood, give hope: together we save lives	Trao giọt máu, trao hy vọng: Cùng nhau chúng ta cứu sống nhiều người
2026	Kenya	One Drop of Humanity. Give Blood. Save Lives	Một giọt nhân ái. Trao giọt máu. Cứu cuộc đời

Hoạt động tại Việt Nam

Năm 2007, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã ra quyết định thành lập Ban Chỉ đạo Quốc gia Vận động hiến máu tình nguyện. Việt Nam cũng từng vinh dự được chọn làm quốc gia đăng cai sự kiện toàn cầu Ngày Hiến Máu Thế giới vào năm 2017 tại Hà Nội.

Hằng năm, vào dịp 14 tháng 6, nhiều hoạt động quy mô lớn được triển khai trên khắp cả nước:

• Tôn vinh người hiến máu tiêu biểu: Lễ tôn vinh 100 người hiến máu tình nguyện tiêu biểu toàn quốc do Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với Bộ Y tế và Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương tổ chức.
• Các chiến dịch lớn: Sự kiện là đòn bẩy phát động chiến dịch "Hành trình Đỏ" — chiến dịch vận động hiến máu xuyên Việt lớn nhất năm kéo dài suốt mùa hè nhằm khắc phục tình trạng thiếu máu điều trị dịp hè.

Xem thêm

• Hiến máu
• Karl Landsteiner
• Tổ chức Y tế Thế giới
• Hội Chữ thập đỏ Việt Nam
• Ngày lễ quốc tế

Liên kết ngoài

• Trang web chính thức Ngày Hiến Máu Thế giới trên WHO
• Thông tin Ngày Hiến máu Thế giới tại ISBT