Thành viên:ThiênĐế98/Nâng cấp quy định chống rối, 2021

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
  • Đây hiện là bản nháp chưa hoàn chỉnh (về cách trình bày, văn phong,...), xin góp ý, phản biện mạnh và càng chi tiết càng tốt tại trang thảo luận. Thời gian mời gọi và đóng góp ý kiến đã kết thúc (ngày 14 tháng 1 đến ngày 20 tháng 1 (mời tại trang thảo luận cộng đồng ngày 15 tháng 1 Wikipedia:Thảo luận/Lưu 60#Quy định chống rối (2021)).

Tổng quát và chi tiết hóa Chống rối 2021 là một bản phác thảo nhằm trình cộng đồng xem xét, thông qua các điều lệ mới, nhằm trao cho các bảo quản viên quyền và đặt lên vai họ nghĩa vụ phải kiểm soát được tình trạng rối chính trị tại dự án Wikipedia tiếng Việt.

Bổ sung hoàn thiện quy định chống rối[sửa | sửa mã nguồn]

Một số cá nhân bị cấm chỉ[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nội dung: Cộng đồng chính thức thông qua việc cấm chỉ với MIG29VN và Kayani.
  1. Thành viên:MiG29VN: Lịch sử cấm và kiểm định tại Wikipedia tiếng Anh: en:Wikipedia:Sockpuppet investigations/MiG29VN/Archive, vụ kiểm định đầu tiên (tháng 1 năm 2015): Wikipedia:Yêu cầu kiểm định tài khoản/Saruman. Chủ đề bị phá hoại, tuyên truyền chính trị (bao gồm mạo nguồn web, nguồn sách, số liệu): Đồng tính (kỳ thị), Chính trị Việt Nam (đỏ). Danh sách bài chưa đầy đủ.
  2. Thành viên:Kayani (thâm niên hơn 10 năm): Chủ đề bị phá hoại, tuyên truyền chính trị (bao gồm mạo nguồn web, nguồn sách, số liệu): Chính trị (vàng, Pháp thuộc, Nho giáo). Danh sách bài chưa đầy đủ.
  3. Nhóm rối diễn đàn Xovietnghetinh123: Chủ yếu công kích các thành viên, biến Wikipedia thành diễn đàn và dịch máy chất lượng kém nhiều đoạn trên diện rộng, cũng nằm trong chủ đề chính trị.
  • Diễn giải vắn tắt: Biến một việc de facto thành de jure để tránh tranh cãi sau này (trường hợp 1 và 2) và thông qua luật cấm chỉ với trường hợp 3.
  • Mục đích: Cấm mạnh tay các đàn rối chính trị (do hai cá nhân người dùng này tạo hàng loạt (hàng chục tài khoản mỗi người)), diệt trừ, đẩy lùi tệ nạn tuyên truyền chính trị trên không gian dự án. Nhiều vụ tố cáo do các đàn rối gây nên đã được đệ trình lên Meta, vốn không hiểu biết sâu rộng về dự án Wikipedia tiếng Việt, và tình trạng bất đồng ngôn ngữ. Việc này nhằm xin sự hỗ trợ của cộng đồng nhằm xác nhận cộng đồng Wikipedia tiếng Việt không còn hoan nghênh các người dùng này (cấm chỉ), là căn cứ và là lý do các BQV có các hành động mạnh và xứng hợp với hành vi của các tài khoản rối.
Đồng ý
Phản đối
Ý kiến

Cách cấm nhanh các tài khoản rối không cần kiểm định[sửa | sửa mã nguồn]

Các phần biểu quyết nâng cấp phần quy định nhận diện và xử lý rối
Phần 1: Các đặc điểm của rối Phần 2: Quy định hóa "Nhận dạng vịt"
Nội dung

Bổ sung vào điều 2 quy định cũ (Wikipedia:Quy định chống rối) để tăng tính cản trở với hệ thống rối: Tài khoản dùng một lần: ngay trong 250 sửa đổi đầu tiên tham gia, một tài khoản viết (thêm nội dung lớn, lấy lại nội dung phiên bản đã bị hủy của rối) tại các bài viết nằm trong danh sách rối cần phải theo dõi, bài viết chính trị có bút chiến (chưa được đưa vô danh sách), hoặc các bài viết đã từng bị khóa 30/500 (chưa được đưa vô danh sách).

1. Cộng đồng chính thức xem bài luận Nhận dạng vịt là một văn bản quy định chính thức.

2. Cộng đồng tin tưởng các bảo quản viên, qua sự lựa chọn của cộng đồng đủ khả năng áp dụng quy định mới này, phối hợp vào việc cấm nhanh rối nếu các tài khoản rối không hội đủ/thể hiện rõ nét các dấu hiệu đã nêu.

3. Cá nhân bảo quản viên có thể tham khảo ý kiến các bảo quản viên khác nếu trường hợp không chắc chắn hoặc có thể gây tranh cãi.

Mục đích Quy định hóa tiền lệ bảo quản viên có cơ chế cấm nhanh các tài khoản rối (kể cả loại dùng một lần: 1 buổi, 1-2 ngày rồi bỏ, ...) nhằm phá nát, tuyên truyền chính trị trong các bài viết. Chính thức thông qua quy định dạng luận văn Nhận dạng vịt để bảo quản viên áp dụng bài luận dưới dạng quy định dự án.
Ưu-nhược điểm
  • Ưu: Xác định nhiều tình huống rõ ràng và chi tiết, giúp các BQV căn cứ vào quy định mà thẳng tay cấm-khóa.
  • Nhược: Thiếu linh hoạt, nhiều tình huống và nhiều hoàn cảnh ngày càng mới và tinh vi hơn của các người dùng rối, khó đưa hết vào quy định (điển hình là đây là lần nâng cấp thứ 3 của Quy định rối, chỉ trong 1 năm ra đời).
  • Ưu: Bảo quản viên rộng đường trong việc xử lý tài khoản rối, với nền tảng vững chắc là sự ủng hộ của cộng đồng (thông qua biểu quyết).
  • Nhược: Sẽ có nhiều tình huống gây tranh cãi, cá nhân bảo quản viên tham gia vụ cấm có khả năng chịu công kích đơn lẻ.
Đồng ý
Phản đối
Ý kiến

Điều chỉnh câu từ trong quy định và đề xuất mới[sửa | sửa mã nguồn]

Lùi sửa đổi của rối không là chưa đủ, do tình trạng phân mảnh lịch sử, một số không thể hủy hết nội dung do rối đưa vào do bị trộn lẫn với sửa đổi của các thành viên khác (không phải rối). Xin ví dụ:

  • Ngày 9 tháng 1: Rối A [+800]
  • Ngày 9 tháng 1: Rối A [+250]
  • Ngày 9 tháng 1: Thành viên B [+70]
  • Ngày 9 tháng 1: Thành viên C [+70] (Thẻ:Thêm thể loại)
  • Ngày 9 tháng 1: Rối A [+500]

--> Theo quy định bằng câu từ hiện nay, phải lùi về phiên bản của thành viên B. Vì thế, nhiều sửa đổi nhỏ và phát triển, sửa chính tả, nội dung cho tài khoản rối vô tình làm "phân mảnh lịch sử sửa đổi bài", trên quy định chính thức hiện nay thì không thể xóa hết nội dung rối đưa vào. Thực trạng hiện nay thì nhiều trường hợp rất khó khăn khi phải quyết định hủy một số sửa đổi nhằm xóa nhiều nhất có thể nội dung rối. Do đó, đây cũng là một de facto cần cộng đồng cho phép trở thành de jure.

  • Chính vì vậy, tôi xin đề xuất cộng đồng cho phép hủy và lùi sửa đổi của tài khoản rối; cho phép hủy các sửa đổi từ nhiều thành viên (không phải là rối) bị trộn lẫn chung vô sửa đổi của rối nếu sửa đổi của họ không quá lớn, không quá 500 byte. Thành viên (không phải là rối) có thể phục hồi lại những đoạn bị xóa của mình sau khi sửa đổi của rối bị xóa.
Đồng ý
Phản đối
Ý kiến

Khóa và thời gian khóa[sửa | sửa mã nguồn]

Tăng thời gian khóa[sửa | sửa mã nguồn]

  • Mục đích: Cản trở và gây khó khăn hơn cho các đàn rối chính trị, các thành viên chưa đủ tiêu chuẩn có thể xin duyệt nội dung tại trang thảo luận; Kéo giãn chu kỳ phá hoại và tạo điều kiện phục hồi bài viết của rối do có thêm thời gian rảnh.
  • Lưu ý: Đồng thuận với phương án 2 hoặc 3, cộng đồng mặc nhiên thông qua khóa mở rộng cấp 2 là 90/1000 và cấp 3 là 180/1000. Cộng đồng cũng chấp nhận việc thành lập một danh sách, gọi là danh sách bài viết bị rối chính trị phá hoại, để áp dụng bộ lọc (khóa mở rộng cấp 2 và cấp 3).
Các phương án
Tăng lũy tiến nhân đôi mốc thời gian khóa Tăng dần cấp khóa Phối hợp giữa nhân đôi thời gian khóa và tăng cấp khóa
Nhân đôi thời gian khóa bài sau mỗi lần khóa và chỉ khóa 1 mức khóa duy nhất (30/500). Dùng các loại khóa (bộ lọc ngăn chặn sửa đổi) có mức quy định cao hơn về thời gian và tư cách tài khoản sửa bài (số ngày lập tài khoản). Giữ cấp khóa cứng và nhân đôi thời gian ở lần thứ 4, thứ 5, sau đó giữ nguyên mức này. Thực hiện phương án phối hợp giữa nhân đôi thời gian khóa và tăng cấp khóa. Khi tăng đến mức cuối, tăng gấp đôi thời gian khóa 2 lần và giữ nguyên cấp khóa từ lần này về sau.
  • Ưu điểm: Mức khóa thấp (1 tháng/500 sửa đổi) phù hợp nhiều thành viên tham gia chỉnh trang bài viết.
  • Nhược điểm: Rối rất dễ dàng qua mức tối thiểu (tài khoản 30 ngày, 500 sửa đổi) sau thời gian ngắn và thậm chí viết bài trong thời gian khóa. Mức khóa không thay đổi, không phòng tránh được các tài khoản đã được chuẩn bị kỹ lưỡng nhiều năm (có tài khoản rối thâm niên 5 năm).
  • Ưu điểm: Dễ dàng thực hiện khóa khi kiểm tra lịch sử khóa bài, các rối chính trị cần rất nhiều thời gian mới đạt được mốc sửa đổi (từ lần 2 về sau).
  • Nhược điểm: Nhiều bài bị khóa cao khi bài bị khóa lại đến lần thứ 5 trở đi.
  • Ưu điểm: Linh hoạt trong việc tăng dần việc khóa bài, việc sử dụng bảng tra cứu cấm khóa giúp cho việc xử lý bài viết được linh hoạt (tăng nhân đôi sau 2 lần khóa (so với 1 lần như PA1) và tăng cấp khóa mỗi 2 lần khóa (so với PA2 là 1).
  • Nhược điểm: Gây phiền phức, mất thời gian nhiều cho BQV khi cần khóa loạt bài rối, do cần kiểm tra "bảng biểu mốc thời gian và cách thức khóa lũy tiến đan xen" cho tương ứng với từng bài. Nhiều bài bị khóa cao khi bài bị khóa lại đến lần thứ 7 trở đi.
Lần 1 2 3 4+
3 tháng
30/500
6 tháng
30/500
12 tháng
30/500
24 tháng
30/500
Lần 1 2 3 4 5+
3 tháng
30/500
3 tháng
90/1000
3 tháng
180/1000
6 tháng
180/1000
12 tháng
180/1000
Lần 1 2 3 4 5 6 7+
3 tháng
30/500
6 tháng
30/500
3 tháng
90/1000
6 tháng
90/1000
3 tháng
180/1000
6 tháng
180/1000
12 tháng
180/1000
PA1
PA2
PA3
Ý kiến

Khóa Tự động đánh dấu tuần tra[sửa | sửa mã nguồn]

Với những bài đặc biệt bị các đàn rối phá hoại lâu dài (trên 50 sửa đổi hoặc 12 tháng, tùy điều kiện nào thỏa mãn trước), cộng đồng đánh giá xem xét Khóa Tự động đánh dấu tuần tra, phương án này khả thi về mặt kỹ thuật, cũng như dựa trên tiền lệ thông qua việc duyệt sửa đổi (Pending changes) trên dự án:

  • Áp dụng khóa này, các thành viên có thể sửa đổi bài bị khóa là các thành viên có quyền thành viên Tự động đánh dấu tuần tra (trong đó có các nhóm từ ĐPV trở lên). Mọi sửa đổi còn lại từ người dùng không đạt yêu cầu thì được điều hướng sang trang thảo luận của bài, có thể tạo form để người dùng dễ dàng cung cấp sửa đổi rõ ràng. Thành viên có quyền Tự động đánh dấu tuần tra có thể duyệt các sửa đổi đến từ các thành viên không đạt tiêu chuẩn, thêm vào bài, và tự chịu trách nhiệm về việc duyệt sửa đổi đó. Có thể xem là một mô hình đơn giản của Pending changes. (Trích dẫn lời BQV P.T.Đ)
  • Điều kiện khóa như sau:
  1. Điều kiện chính: Từng bị rối chính trị phá hoại dai dẳng trong vòng 12 tháng trở lên, hoặc trong lịch sử bài có từ 50 sửa đổi của rối.
  2. Điều kiện phụ (không bắt buộc): Được đánh giá là trong trạng thái có nội dung chuẩn, đặc biệt là nhóm bài BVCL và BVT vừa được đánh giá thẩm định.
  • Mục đích: Khóa dần các bài được đánh giá nhận định là trung dung, có thể chấp nhận, dần dần theo thời gian số bài bị rối phá hoại giảm dần, giúp cộng đồng có thể dần chuẩn mực hóa các bài viết dạng này và dành thời gian cho việc khác, ngoài việc chống rối chính trị.
Đồng ý
Phản đối
Ý kiến

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

Tạo danh sách bài quan sát để áp dụng khóa mở rộng cấp 2 và 3.
  • Tạo danh sách bài cần quan sát: Danh sách ban đầu gồm tất cả các bài đã từng bị hủy nội dung rối và khóa bài 30/500 vì lý do rối tuyên truyền chính trị. Lưu ý: Việc thêm vào danh sách này hoàn toàn có thể do bất kỳ một BQV nào đó thực hiện, miễn là các bài bị thêm vào danh sách thỏa các điều kiện trên. Danh sách có thể không bao giờ hoàn chỉnh và cần bổ sung liên tục.
  • Sau khi thực hiện cấm một tài khoản rối mới (qua kiểm định, nhận dạng vịt, đồng thuận), bảo quản viên có quyền và một phần nghĩa vụ thêm bất cứ bài viết nào chưa có trong danh sách vào danh sách bài quan sát rối.