Aksai Chin
Tọa độ: 35°7′B 79°8′Đ / 35,117°B 79,133°Đ
| Aksai Chin | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
|||||||
| Biên giới Ấn - Trung thể hiện Aksai Chin (अक्साई चिन) | |||||||
| Phồn thể: | 阿克賽欽 | ||||||
| Giản thể: | 阿克赛钦 | ||||||
|
|||||||
Aksai Chin (tiếng Trung: 阿克赛钦; bính âm: Ākèsàiqīn, Hán Việt: A Khắc Tái Khâm, Hindi: अक्साई चिन, tiếng Urdu: اکسائی چن) là một trong hai khu vực tranh chấp giữa Trung Quốc và Ấn Độ, ngoài Aksai Chin thì vùng tranh chấp còn lại Arunachal Pradesh. Trong hai vùng tranh chấp, Trung Quốc kiểm soát vùng Aksai Chin còn Arunachal Pradesh do Ấn Độ kiểm soát, là một đơn vị hành chính cấp bang của Ấn Độ.
Tuy được Trung Quốc kiểm soát nhưng vùng tranh chấp Aksai Chin vẫn được Ấn Độ tuyên bố chủ quyền, New Delhi xem nó như là một phần của huyện Ladakh, thuộc Tiểu bang Jammu & Kashmir. Đỉnh điểm trong cuộc tranh chấp hai vùng là năm 1962, giữa Trung Quốc và Ấn Độ có một cuộc chiến tranh nổ ra ở khu vực quanh biên giới hai nước, nhưng hai bên cũng nhanh đi đến hồi kết với việc Bắc Kinh và New Delhi cùng tôn trọng đường phân chia thực tế, có từ thời Đế quốc Anh còn thống trị Ấn Độ.
Vùng tranh chấp Aksai Chin được phía Trung Quốc sáp nhập và trở thành một phần của huyện Hotan (Khotan) thuộc địa khu Hotan (Khotan), khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương.[1]
Mục lục |
Nguồn gốc tên gọi[sửa]
Nguyên từ "Aksai Chin", có thể bắt nguồn từ tiếng Turk, với nghĩa là "Suối trắng". Toàn bộ khu vực này đều là sa mạc, nằm trên một độ cao tương đối lớn so với mực nước biển, trong sa mạc này tồn tại những hồ muối có cao độ từ 4800m đến 5500m so với mực nước biển.[2]
Địa lý[sửa]
Aksai Chin là một trong hai khu vực biên giới bị tranh chấp giữa Ấn Độ và Trung Quốc. Ấn Độ tuyên bố Aksai Chin như là một phần phía đông thuộc tiểu bang Jammu & Kashmir, đồng thời với việc tuyên bố chủ quyền vùng này từ phía Trung Quốc, trên thực tế Aksai Chin được kiểm soát bởi CHND Trung Hoa.
Aksai Chin là một sa mạc tương đối cao so với mực nước biển. Ở phía tây nam là dãy núi Karakoram là biên giới trên thực tế (dải kiểm soát thực tế) giữa Aksai Chin và vùng Kashmir do Ấn Độ kiểm soát. Đỉnh núi phủ băng nằm giữa của ranh giới này thuộc dãy núi Karakoram đạt độ cao 6.950 m (22.800 ft).
Ở phía bắc, dãy Côn Lôn tách Aksai Chin ra khỏi lưu vực Tarim, nơi mà phần còn lại diện tích của huyện Hotan án ngữ. Theo một bản đồ chi tiết của Trung Quốc gần đây, không có con đường nào băng qua dãy Côn Lôn trong Đặc khu Hotan, và chỉ có một con đường như vậy, qua đèo Hindutash.[3]
Lịch sử[sửa]
Với độ cao trên 5000m, vùng Aksai Chin, thực sự không phải là một vùng đất thích hợp dành cho con người sinh sống, trong lịch sử đã từng có một con đường thương mại đi ngang qua nó. Vào mùa hè, thì đây là một con đường dành cho các đoàn lữ hành đi từ Tây Tạng qua Tân Cương.[4]
Điều ước đầu tiên được thông qua liên quan tới ranh giới của khu vực này được ký kết vào năm 1842. Liên minh người Sikh của khu vực Punjab ở Ấn Độ đã sáp nhập Ladakh vào bang Jammu vào năm 1834. Năm 1841, họ xâm lược Tây Tạng với một đội quân. Lực lượng quân sự Nhà Thanh đã đánh bại quân đội Sikh và sau đó lần lượt vào Ladakh và bao vây Leh. Nhà Thanh và người Sikh đã ký một hiệp ước trong tháng 9 năm 1842, trong đó quy định không có sự vi phạm hoặc can thiệp vào biên giới giữa hai nước.[5]
Liên kết bên ngoài[sửa]
- China and Kashmir, by Jabin T. Jacob, published in The Future of Kashmir, special issue of ACDIS Swords and Ploughshares, Program in Arms Control, Disarmament, and International Security, University of Illinois, winter 2007-8.
- China, India, and the fruits of Nehru's folly by Venkatesan Vembu, Daily News & Analysis, 6 June 2007
- Facing the truth Pakistan has solved its border problem with China, but India is caught in a prolonged dispute.
- The Great China-India Game An informative history of the always-ambiguous China-India border in Aksai Chin.
- Conflict in Kashmir: Selected Internet Resources by the Library, University of California, Berkeley, USA; University of California, Berkeley Library Bibliographies and Web-Bibliographies list
- Satellite image of large scale terrain model of Aksai Chin
- Diagram explaining the situation
- Landscape photos of Aksai Chin by a cyclist
- Why China is playing hardball in Arunachal by Venkatesan Vembu, Daily News & Analysis, 13 May 2007
Tham khảo[sửa]
- ^ “India-China Border Dispute”. GlobalSecurity.org.
- ^ All these characters can be seen in Chinese Wikipedia's standard transcription table for foreign names, which in its turn is based on the standard transcription guide, 世界人名翻译大辞典 (The Great Dictionary of Foreign Personal Names' Translations), 1993, ISBN 7-5001-0221-6 (first edition); 1997, ISBN 7-5001-0799-4 (revised edition)
- ^ Xinjiang Uyghur Autonomous Region Road Atlas (中国分省公路丛书：新疆维吾尔自治区), published by 星球地图出版社 Xingqiu Ditu Chubanshe, 2008, ISBN 978-7-80212-469-1. Map of Hotan Prefecture, pp. 18-19.
- ^ Maxwell, Neville, India's China War, New York, Pantheon, 1970.
- ^ The Sino-Indian Border Disputes, by Alfred P. Rubin, The International and Comparative Law Quarterly, Vol. 9, No. 1. (Jan., 1960), pp. 96-125.
