Phó Giới Tử

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Phó Giới Tử (chữ Hán: 傅介子, ? – 65 TCN), người Nghĩa Cừ, Bắc Địa [1], sứ giả nhà Tây Hán. Ông đã từng 2 lần đi sứ Tây Vực, giết chết Lâu Lan vương, lưu danh hậu thế.

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Phó Giới Tử nhờ tòng quân mà được quan chức. Thời Chiêu đế, Quy Tư, Lâu Lan giết sứ giả nhà Hán, cắt đứt con đường tơ lụa. Trong những năm Nguyên Phượng (80 TCN – 75 TCN), Giới Tử làm Tuấn mã giám, xin đi sứ Đại Uyển, nhân đó ban chiếu trách tội Quy Tư, Lâu Lan. Ông đến Lâu Lan, vương tạ tội, cho biết sứ giả Hung Nô đang trên đường đến Ô Tôn, có đi qua Quy Tư. Giới Tử đến Quy Tư, vương cũng tạ tội. Ông từ Đại Uyển trở về Quy Tư, biết sứ giả Hung Nô đang ở đấy, bèn soái bộ hạ đến giết hắn ta. Trở về tâu lại, có chiếu bái Giới Tử làm Trung lang, dời làm Bình nhạc giám.

Năm Nguyên Phượng thứ 3 (78 TCN), Giới Tử xin đi sứ Lâu Lan, Quy Tư, đại tướng quân Hoắc Quang đồng ý. Năm sau, ông mang theo binh sĩ và các thứ tiền, vàng, mượn danh nghĩa ban thưởng, đến Lâu Lan. Lâu Lan vương An Quy nguyên là con tin ở Hung Nô, nên không có ý gần gũi Giới Tử. Ông giả cách bỏ đi, đến biên giới phía tây, bày tiền vàng ra cho dịch quán xem. An Quy biết tin, ham của báu, đến gặp sứ giả. Giới Tử cùng ngồi uống rượu với ông ta, vờ muốn nói chuyện riêng. An Quy bèn theo ông vào lều, tráng sĩ theo sau đâm chết ông ta. Bộ hạ của An Quy tan chạy. Giới Tử cáo dụ người Lâu Lan, tuyên bố sẽ lập con tin Lâu Lan đang ở Hán làm vương, không ai dám chống lại. Sau khi về triều, được phong Nghĩa Dương hầu, thực ấp 700 hộ; hai tráng sĩ thích sát An Quy đều được bổ làm Thị lang. Nhà Hán lập Úy Đồ làm Lâu Lan vương.

Đánh giá[sửa | sửa mã nguồn]

Phó Giới Tử xông pha Tây Vực, lập được kỳ công, được muôn đời sau ngưỡng mộ. Người Trung Quốc khi nhắc đến Con đường tơ lụa, không thể không nhắc đến trước là Trương Khiên, sau là Phó Giới Tử. Ban Siêu ném bút tòng quân, chính là muốn học theo 2 bậc tiền nhân này.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]