Sông Ba Lai

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Sông Ba Lai là một con sông lớn tại tỉnh Bến Tre, là ranh giới tự nhiên giữa cù lao An Hóacù lao Bảo.

Sông Ba Lai vốn là một phân lưu trực tiếp của sông Tiền tại xã Phú Túc, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre; nhưng vào khoảng đầu thế kỷ 20 dòng chảy từ sông Tiền đến địa phận xã An Hóa (huyện Châu Thành, Bến Tre) bị phù sa bồi đắp nên ngày càng nông và hẹp. Ngày nay, nguồn nước của sông Ba Lai chủ yếu từ sông Mỹ Tho sang qua kênh An Hóa. Bắt đầu từ vị trí ngã tư kênh An Hóa tại xã An Hóa, sông chảy về hướng Đông Nam đổ ra biển Đông tại cửa Ba Lai, nằm giữa hai huyện Bình ĐạiBa Tri. Tuy nhiên, do dòng chảy của sông Ba Lai yếu nên không tống được phù sa dạt từ cửa Đại vào cửa Ba Lai. Từ đó cửa Ba Lai cũng bị phù sa bồi đắp và dòng chảy sông Ba Lai bị nghẽn ở đầu ra cửa biển. Do đó sông Ba Lai đang dần dần trở thành dòng sông "chết."[1]

Địa lí[sửa | sửa mã nguồn]

Sông Ba Lai trọn vẹn trong địa phận tỉnh Bến Tre, có chiều dài 55 km, làm ranh giới tự nhiên giữa huyện Bình Đại với Giồng TrômBa Tri, chảy từ xã Tân Lợi ra đến biển, cửa Ba Lai. Xưa kia, sông sâu và rộng, nhưng từ những thập kỷ đầu thế kỷ XX, do phù sa sông Cửu Long bồi lấy ngày một nhiều ở phía cồn Dơi (vàm Ba Lai đến xã Thành Thiệu) nên dòng sông cạn dần, và ngày nay, đoạn trên của sông Ba Lai tách hẳn ra khỏi sông Mỹ Tho. Từ xã Tân Lợi đến xã Thành Thiệu (dài 17 km) dòng sông cạn và hẹp. Từ kênh An Hóa đi về phía biển, lòng sông được mở rộng từ 200 – 300 m, độ sâu từ 3 – 5 m. Nước từ sông Mỹ Tho qua kênh An Hóa, chảy mạnh vào sông Ba Lai làm hạn chế quá trình lắng đọng phù sa của đoạn sông này. Lúc kênh mới đào, chiều rộng chưa đầy 30 m, nhưng do dòng nước chảy xiết nên sông bị xói mòn nhanh và rộng dần ra cả trăm mét. Do nước chảy mạnh, dưới đáy sông lại có những cồn ngầm, cho nên vào mùa gió chướng thổi mạnh, mặt sông thường có sóng lớn, nước xoáy, gây nguy hiểm cho thuyền bè đi lại. Trên sông có các cồn như cồn Dơi, cồn Qui, cồn Bà Tam, cồn Thùng.[2]

Hiện tại[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện nay cửa sông Ba Lai bị lấp dòng bởi đập Ba Lai, và thay vào đó là cống Ba Lai.[3] Cống đập Ba Lai có mục tiêu ngăn mặn, tạo nguồn ngọt, thau chua rửa phèn, cải tạo đất tự nhiên phía thượng nguồn, trong đó đất canh tác nông nghiệp, cung cấp nước sinh hoạt cho các huyện Bình Đại, Ba Tri, Giồng Trôm, Châu Thành và thị xã Bến Tre. Hệ thống cống đập này đặt tại khu vực xã Thạnh Trị (huyện Bình Đại) và xã Tân Xuân (huyện Ba Tri), được khởi công ngày 27 tháng 1, 2000, đưa vào sử dụng ngày 30 tháng 4, 2002. Đập Ba Lai dài 544 m. Cống Ba Lai gồm 10 cửa, khẩu độ 84 m, vận hành bằng van tự động 2 chiều.

Theo sở Tài Nguyên - Môi trường tỉnh Bến Tre, nước sông Ba Lai đang bị ô nhiễm ở mức độ nhẹ..[4]

Tháng 04-2010, hơn chục con cá sấu (nặng từ 4 – 18 kg) đã được ngư dân bắt gần cống đập Ba Lai. Sự xuất hiện của hàng chục con cá sấu trên sông Ba Lai đang tạo nên nỗi lo cho người dân sống dọc tuyến sông này. Tháng 5-2010, người ta lại thấy cá sấu xuất hiện trên tuyến sông này.[4]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ BenTre.gov.vn
  2. ^ “Sông Ba Lai”. 
  3. ^ Đi tìm cửa sông đã mất, Thanh Niên Tuần San, ngày 04/02/2009
  4. ^ a ă “Sông Ba Lai”. 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Vietnam Administrative Atlas, NXB Bản Đồ, 2004

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]