Anaximenes

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Anaximenes

Anaximenes (tiếng Hy Lạp: Άναξιμένης) (b. 585 TCN, d. 528 TCN) là một nhà triết học Hy Lạp cổ đại thời kỳ Tiền Socrates. Là một trong ba triết gia của trường phái Milesia, ông được xem là bạn hoặc học trò của Anaximander.[1][2] Anaximenes, giống như những đồng môn khác của trường phái Milesia, nghiên cứu Nhất nguyên luận vật chất.[3][2] Đây là một trong những đóng góp quan trọng của Anaximenes cho triết học.

Những nghiên cứu[sửa | sửa mã nguồn]

Thiên văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Anaximenes tiếp tục tư tưởng của Thales khi cho rằng Trái Đất là trung tâm của vũ trụ và ông gọi là định tinh. Trái Đất giống như một cái trống. Mặt Trăng, Mặt Trời và các vì sao là những hành tinh của Trái Đất, về chất liệu cấu thành thì không khác gì Trăi Đất vì chúng đều do Trái Đất sinh ra.[4]

Triết học[sửa | sửa mã nguồn]

Tỏng quan[sửa | sửa mã nguồn]

Anaximenes theo đuổi tư tưởng vô thần. Ông nghiên cứu vũ trụ trên quan điểm này và giải thích thế giới với quan điểm duy vật. Ông cho rằng, không thể lấy tinh thần hoặc các lực lượng siêu tự nhiên để giải thích về nguồn gốc của vũ trụ, của tự nhiên. So với Anaximandros, tư tưởng triết học của Anaximenes không có gì vượt trội.[5]

Không khí là thủy nguyên[4][sửa | sửa mã nguồn]

Tiếp tục lối suy nghĩ của Thales, Anaximenes giải thích thế giới bằng những yếu tố có liên quan mật thiết đến con người. Tuy nhiên, không giống như Thales xuất phát từ nước, Anaximene lại xuất phát từ không khí. Không khí sinh ra vạn vật muôn loài bằng hai cách làm đặcloãng. Không khí không chỉ là nguồn gốc để tạo ra các vật vô cơ, sự sống mà còn là "bản nguyên của linh hồn, của thần linh, của Thượng đế". Bởi vậy, cái bao trùm vụ trụ này là không khí. Ông có viết những đoạn như sau:

Có thể nói, quan niệm này của Anaximenes là sự dung hòa giữa Thales và Anaximandros, giữa nước và apeiron. Vì thế, nhiều người đã giải thích apeiron là trạng thái giữa nước và không khí.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Kirk, G.S., J.E. Raven, and M. Schofield. "Anaximenes of Miletus." The Presocratic Philosophers. Cambridge: Cambridge University Press, 1984. 143.
  2. ^ a ă Guthrie, W.K.C. "The Milesians: Anaximenes." A History of Greek Philosophy. Cambridge: Cambridge University Press, 1962. 115.
  3. ^ Lindberg, David C. "The Greeks and the Cosmos." The Beginnings of Western Science. Chicago: University of Chicago Press, 2007. 29.
  4. ^ a ă Lịch sử triết học phương Tây, Nguyễn Tiến Dũng, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, xuất bản năm 2015, trang 22
  5. ^ Lịch sử triết học phương Tây, Nguyễn Tiến Dũng, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, xuất bản năm 2015, trang 22, 23

Liên kết[sửa | sửa mã nguồn]