Bước tới nội dung

Andry Rajoelina

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Andry Rajoelina
Rajoelina năm 2024
Chức vụ
Nhiệm kỳ16 tháng 12 năm 2023  14 tháng 10 năm 2025
Thủ tướng
Tiền nhiệmRichard Ravalomanana (cầm quyền)
Kế nhiệm
Nhiệm kỳ19 tháng 1 năm 2019  9 tháng 9 năm 2023
Tiền nhiệmRivo Rakotovao (cầm quyền)
Kế nhiệmChristian Ntsay (cầm quyền)
Nhiệm kỳ17 tháng 3 năm 2009  25 tháng 1 năm 2014
Thủ tướng
Tiền nhiệmHyppolite Ramaroson (với tư cách là Cục trưởng Cục Quân sự)
Kế nhiệmHery Rajaonarimampianina
Thị trưởng Thành phố Antananarivo thứ 51
Nhiệm kỳ12 tháng 12 năm 2007  3 tháng 2 năm 2009
Tiền nhiệmHery Rafalimanana
Kế nhiệmGuy Randrianarisoa (nắm quyền)
Thông tin cá nhân
Quốc tịch
  • Madagascar
  • Pháp (kể từ năm 2014)
Sinh30 tháng 5, 1974 (52 tuổi)
Antsirabe, Madagascar
Nơi ởKhông được tiết lộ[a]
Nghề nghiệpChính khách, doanh nhân
Dân tộcNgười Malagasy
Tôn giáoGiáo hội Công giáo Rôma
Đảng chính trịĐảng Tuổi trẻ Malagasy Quyết tâm
Vợ
Mialy Razakandisa (cưới 2000)
Con cái3
WebsiteWebsite chính thức Sửa đổi này tại Wikidata

Andry Nirina Rajoelina (phát âm tiếng Malagasy: [ˈjanɖʐʲ nʲˈrinᵊ ratʐˈwelinᵊ], sinh ngày 30 tháng 5 năm 1974) là một chính kháchdoanh nhân người Madagascar từng giữ chức Tổng thống Madagascar từ năm 2019 đến năm 2025. Ông là cựu lãnh đạo chính phủ lâm thời từ năm 2009 đến năm 2014 sau cuộc khủng hoảng chính trị Madagascar 2009 và cuộc đảo chính do quân đội hậu thuẫn sau khi giữ chức thị trưởng thành phố Antananarivo một năm trước đó. Trước khi tham gia chính trường, Rajoelina đã tham gia vào khu vực tư nhân tại công ty in ấn và quảng cáo Injet năm 1999 và các kênh phát thanhtruyền hình Viva năm 2007.

Ông thành lập Đảng Tuổi trẻ Malagasy Quyết tâm và được bầu làm Thị trưởng Thành phố Antananarivo năm 2007. Trong thời gian đó, ông đã lãnh đạo một phong trào đối lập chống lại Tổng thống lúc bấy giờ là Marc Ravalomanana và khơi mào cuộc khủng hoảng chính trị năm 2009. Rajoelina được một hội đồng quân sự bổ nhiệm làm Chủ tịch Cơ quan Chuyển tiếp Cấp cao Madagascar (HTA), một động thái bị cộng đồng quốc tế coi là đảo chính. Rajoelina giải tán Thượng việnQuốc hội, chuyển giao quyền lực cho nhiều cơ cấu quản trị mới chịu trách nhiệm giám sát quá trình chuyển đổi sang một cơ quan lập hiến mới. Điều này mâu thuẫn với một quy trình do quốc tế làm trung gian nhằm thành lập một chính phủ chuyển tiếp. Cử tri đã thông qua một hiến pháp mới trong một cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc gây tranh cãi vào tháng 11 năm 2010, mở ra nền Cộng hòa Đệ Tứ.

Ông giữ chức Chủ tịch HTA cho đến khi cuộc tổng tuyển cử được tổ chức vào năm 2013 và từ chức vào năm 2014. Ông thắng cử tổng thống năm 2018 và nhậm chức Tổng thống Madagascar vào ngày 19 tháng 1 năm 2019. Nhiệm kỳ của ông bao gồm việc chỉ đạo chính phủ ứng phó với đại dịch COVID-19 tại Madagascar, trong đó ông đã quảng bá thông tin sai lệch và các phương pháp điều trị chưa được chứng minh cho căn bệnh này cũng như cuộc khủng hoảng an ninh lương thực năm 2021 và cơn bão Batsirai. Sau đó, Rajoelina đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Madagascar năm 2023.

Vào tháng 9 năm 2025, các cuộc biểu tình lan rộng nổ ra phản đối tình trạng cắt nước và điện thường xuyên khiến hơn 20 người thiệt mạng. Đáp lại, Rajoelina đã sa thải Thủ tướng Christian Ntsay vào ngày 29 tháng 9 năm 2025. Vào ngày 12 tháng 10, văn phòng của Rajoelina cho biết một nỗ lực lật đổ chính phủ của ông đang diễn ra và đã tuyên bố cho biết tình hình đã được kiểm soát. Tuy nhiên, vào ngày 13 tháng 10, một nhà lập pháp đối lập đã báo cáo rằng Rajoelina đã chạy trốn khỏi đất nước. Rajoelina đã phát biểu trước toàn quốc vào cuối ngày hôm đó, tuyên bố rằng ông ta đã chạy trốn "vì sợ tính mạng của mình" nhưng vẫn kiên quyết nói rằng ông ta "sẽ không để Madagascar bị phá hủy" và từ chối từ chức. Sau khi cố gắng giải tán Quốc hội, ông đã bị luận tội và cách chức. Sau đó, quân đội Madagascar tuyên bố rằng họ đã nắm quyền đất nước.

  1. Khi còn là tổng thống, Rajoelina cư trú tại Cung điện Iavoloha, nơi cư trú thường trực của các Tổng thống Madagascar. Trong cuộc bạo loạn Madagascar 2025, Rajoelina đã trốn khỏi cung điện và hiện đang sống lưu vong tại một "nơi an toàn" không được tiết lộ.[1]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. "Madagascar president hiding in 'safe place' as he warns of coup attempt". BBC (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 10 năm 2025. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2025.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]
Chức vụ chính trị
Tiền nhiệm
Hyppolite Ramaroson
giữ chức Cục trưởng Cục Quân sự
Chủ tịch Cơ quan Chuyển tiếp Cấp cao Madagascar
2009–2014
Kế nhiệm
Hery Rajaonarimampianina
giữ chức Tổng thống Madagascar
Tiền nhiệm
Rivo Rakotovao
(cầm quyền)
Tổng thống Madagascar
2019–2023
Kế nhiệm
Christian Ntsay
(cầm quyền)
Tiền nhiệm
Richard Ravalomanana
(cầm quyền)
Tổng thống Madagascar
2023–2025
Kế nhiệm
Jean André Ndremanjary
(cầm quyền)