Asaba Sakitaro

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search

Asaba Sakitaro 浅羽 佐喜太郎 (Asaba Sakitaro?) (âm Hán Việt Thiển-vũ Tá-hỷ-thái-lang) (1 Tháng 3, 1867-25 Tháng 9, 1910) là một nhân sĩ người Nhật, từng có công giúp đỡ nhà chí sĩ Phan Bội ChâuPhong trào Đông Du khi nhóm yêu nước người Việt lưu vong tại Nhật vận động tìm cách đánh đuổi thực dân Pháp.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Ông quê ở Umeda, Iwata, huyện Shizuoka, con một danh thần triều đình Nhật Bản. Ông tốt nhiệp ngành y khoa từ Đại học Đế quốc Tokyo, tức tiền thân của Đại học Tokyo của thế kỷ 20. Ông hành nghề bác sĩ ở Kofutsu.

Liên hệ với phong trào Đông Du[sửa | sửa mã nguồn]

Khi Nguyễn Thái Bạt túng quẫn phải đi ăn xin, Asaba nhận đem về nuôi ăn ở rồi lại gửi Nguyễn Thái Bạt lên học ở Tokyo Dobun Shoin (Đông Kinh Đồng văn Thư viện). Qua Nguyễn Thái Bạt, Phan Bội Châu lúc bấy giờ gặp khi chính phủ Pháp làm áp lực với Nhật, đòi trục xuất sinh viên du học người Việt khiến khoảng 200 người phải tìm đường rời Nhật. Phan Bội Châu thì cố ở lại lập Việt Nam Công hiến Hội nhưng không thành, tiền bạc cũng cạn, đành gửi lời nhờ Bác sĩ Asaba giúp đỡ. Thư đưa buổi sáng thì chiều Asaba đã có thư hồi âm, kèm 1.700 yen (tính theo thời giá cuối thế kỷ 20 là tương đương 200.000 Mỹ kim). Thư lại nhắn rằng cần thêm sẽ có.

Phan Bội Châu nhờ số tiền này mà trang trải chi phí ăn ở cho các thanh niên Đông Du còn nán lại Nhật và lại còn đủ để in Hải ngoại huyết thư, Trần Đông Phong truyệnViệt Nam Quốc sử khảo. Năm 1909 Phan Bội Châu tìm về Kofutsu tạ ơn trước khi bị trục xuất khỏi Nhật.

Hơn mười năm sau khi Phan Bội Châu trốn lại được sang Nhật tìm về Umeda thì hay tin Bác sĩ Asaba đã mất vì bệnh lao phổi. Tiếc vì không có dịp đền ơn, ông dùng món tiền dựng tấm bia tri ân, nhân danh Việt Nam Quang phục Hội nhưng chi phí không đủ. Dân làng Iwata đứng ra quyên góp thêm cho đủ, dựng ở chùa Jorin-ji (常林寺, Thường Lâm tự) bên cạnh mộ của Bác sĩ Asaba.

Tấm bia này nay vẫn còn, thuộc làng Umeyama, thị trấn Fukuroi, huyện Shizuoka.

Phóng tác[sửa | sửa mã nguồn]

Tình bằng hữu giữa Phan Bội Châu và Asaba Sakitaro đã được dựng thành phim Người cộng sự, trình chiếu trên tivi Việt Nam và Nhật Bản năm 2013.[1] Phim không phải là phim tài liệu mà có nhiều chi tiết hư cấu, có mặt của diễn viên người Nhật Higashiyama Noriyuki thủ vai Bác sĩ Asaba.[2]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]