Bước tới nội dung

Bảo Định Giang

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nhà thơ
Bảo Định Giang
Phó Chủ tịch
Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam
Nhiệm kỳ1995 – 2000
Tổng Biên tập
Báo Văn nghệ
Nhiệm kỳ? – ?
Thông tin cá nhân
Sinh
Tên khai sinh
Nguyễn Thanh Danh
Ngày sinh
(1919-11-00)tháng 11, 1919
Nơi sinh
Tiền Giang
Mất
Ngày mất
1 tháng 2, 2005(2005-02-01) (85 tuổi)
Nơi mất
Thành phố Hồ Chí Minh
Giới tínhnam
Quốc tịch Việt Nam
Đảng chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam
Nghề nghiệpnhà thơ
Gia đình
Con cái
Nguyễn Trường Lưu (con trai)
Lĩnh vựcvăn học
Khen thưởngHuân chương Độc lập Huân chương Độc lập hạng Nhì
Huân chương Kháng chiến Huân chương Kháng chiến hạng Nhì
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất
Huân chương Chiến công Huân chương Chiến công hạng Ba
Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng
Sự nghiệp văn học
Thể loạithơ, nghiên cứu
Tác phẩm
  • Đường Giải phóng (tập thơ)
  • Ca dao Bảo Định Giang (tập thơ)
  • Văn thơ yêu nước Nam Bộ (nghiên cứu)
Giải thưởngDanh sách
Giải thưởng
Giải thưởng Nhà nước 2001
Văn học Nghệ thuật

Bảo Định Giang (tên thật là Nguyễn Thanh Danh; 1919 – 2005), là nhà cách mạng, nhà thơ, nhà nghiên cứu văn học Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2001.

Tiểu sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Bảo Định Giang sinh tháng 11 năm 1919,[1] tại xã Mỹ Thiện, huyện Cái Bè tỉnh Tiền Giang, xuất thân trong một gia đình địa chủ phá sản.

Bảo Định Giang học trung học ở Mỹ Tho và tốt nghiệp thời Pháp thuộc. Từ năm 1939 cùng với bác sĩ Dương Tấn Tươi thành lập Hội Khuyến học Mỹ Tho. Trong thời kỳ chống Pháp ông hoạt động thông tin báo chí, chủ yếu ở vùng Đông Nam BộĐồng bằng sông Cửu Long.

Cách mạng tháng 8 năm 1945 bùng nổ ông tham gia cướp chính quyền, nhận những công tác cách mạng yêu cầu. Năm 1947, ông được cử làm Trưởng đoàn tuyên truyền Khu 8 và sau đó kiêm chủ bút báo Tổ quốc, cơ quan của quân dân chiến khu 8. Cuối năm 1949, ông được điều động lên làm Trưởng ban tuyên truyền Bộ tư lệnh Nam Bộ, được cử làm Chi hội phó Chi hội Văn nghệ Nam Bộ.

Vào cuối thời kỳ Kháng chiến Chống Pháp ông tập kết ra Bắc. Hoà bình lập lại ông vẫn hoạt động trong giới văn học. Ông là hội viên sáng lập Hội nhà văn Việt Nam (1957). Ông đã đảm nhiệm các chức vụ: Trưởng phòng Văn nghệ Ðài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam, Phó Vụ trưởng Vụ miền Nam và Phó Vụ trưởng Vụ Văn nghệ Ban Tuyên huấn Trung ương; Phó Tổng Thư ký Hội liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam; Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam; Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Giải phóng (đặt tại Hà Nội); Tổng Biên tập tuần báo Văn nghệ.[1]

Sau khi đất nước thống nhất, ông trở về miền Nam công tác tại Thành phố Hồ Chí Minh đảm nhận các chức vụ: Tổng biên tập báo Văn nghệ thành phố Hồ Chí Minh; Phó Trưởng ban Văn hóa Văn nghệ Thành ủy, Chủ tịch Hội liên hiệp Văn học Nghệ thuật TP Hồ Chí Minh; Phó Chủ tịch Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam (1995-2000)[2].[3]

Ông từ trần hồi 6 giờ 20 phút ngày 1 tháng 2 năm 2005 tại Bệnh viện Thống Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh.[1]

Sự nghiệp

[sửa | sửa mã nguồn]

Tận trung với nước, chung thủy với bạn bè, là người quản lý và cũng là người công bộc của nền văn nghệ Việt Nam suốt mấy chục năm qua, không bao giờ Bảo Định Giang ngơi nghỉ.[1]

Một trong những thành tựu có ý nghĩa lớn của sự nghiệp trước tác Bảo Định Giang là nằm ở phần nghiên cứu, phê bình, chính luận. Một nhà quản lý văn hóa - văn nghệ có công lớn, một nhà sáng tác - biên khảo có tâm.[1]

Ông được Đảng và Nhà nước Việt Nam tặng thưởng: Huân chương Ðộc lập hạng nhì; Huân chương kháng chiến hạng nhì; Huân chương kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng nhất; Huân chương Chiến công hạng ba; Huy hiệu 50 năm tuổi đảng.[1]

Năm 2001, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật với các tập thơ: Đường Giải phóng, Ca dao Bảo Định Giang và tác phẩm nghiên cứu Văn thơ yêu nước Nam Bộ.

Những câu văn nổi tiếng

[sửa | sửa mã nguồn]
  • Câu thơ của ông đã thành câu ca dao quen thuộc được nhân dân truyền tụng:
  • Câu đối của ông điếu Chế Lan Viên:

Tác phẩm

[sửa | sửa mã nguồn]

Ông có trên 30 tác phẩm gồm ca dao, thơ, kịch bản, nghiên cứu phê bình tiêu biểu như:

  • Ca dao Đồng Tháp (ca dao, 1947)
  • Đồng xanh máu đỏ (kịch, 1948)
  • Ca dao gọi lính (ca dao, 1948)
  • Hả dạ (kịch, 1949)
  • Những bàn tay xây dựng (kịch, 1949)
  • Thơ, văn yêu nước Nam Bộ nửa cuối thế kỷ XIX (nghiên cứu, 1962)
  • Mấy vấn đề văn nghệ yêu nước và cách mạng (nghiên cứu, 1964)
  • Đường giải phóng (kịch, 1970)
  • Đường giải phóng (tập thơ, 1977)
  • Nguyễn Thông, con người và tác phẩm (cùng với Ca Văn Thỉnh, 1984)
  • Đêm huyền diệu (tập thơ, 1985)
  • Dòng sông cuộc đời (tập thơ, 1986)
  • Ca dao sau giải phóng (ca dao, 1987)
  • Mây trắng bến nhà Rồng (tập thơ - ca dao, 1989)
  • Sen đồng (tập thơ, 1990)
  • Ca dao Bảo Định Giang (ca dao, 1990)
  • Đảng, Lời nguyền (ca dao, 1991)
  • Trong mỗi trái tim (tập thơ, 1993)
  • Thuyền chở đạo (tập thơ, 1994)
  • Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga (kịch bản phim, 1990)
  • Những ngôi sao sáng trên bầu trời văn học Nam Bộ nửa sau thế kỷ XIX (nghiên cứu, 1990)
  • Văn nghệ - một thời để nhớ (sưu tầm, 1996)
  • Bùi Hữu Nghĩa, con người và tác phẩm (nghiên cứu, 1998)

Khen thưởng

[sửa | sửa mã nguồn]

Giải thưởng văn học

[sửa | sửa mã nguồn]

Gia đình

[sửa | sửa mã nguồn]

Con trai thứ 3 của ông là kiến trúc sư Nguyễn Trường Lưu – Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.[5]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. ^ a b c d e f g "Bảo Định Giang - Con người, tác phẩm một thời nhớ mãi". Nhân Dân. ngày 2 tháng 2 năm 2005. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2025.
  2. ^ Thanh Nhã (ngày 6 tháng 6 năm 2023). "Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam: Dấu ấn chặng đường 75 năm (1948 - 2023)". Thời báo Văn học Nghệ thuật. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2025.
  3. ^ "Nhà thơ BẢO ĐỊNH GIANG (1919 – 2005)". Bảo tàng Văn học Việt Nam. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2025.
  4. ^ Minh Phương (ngày 30 tháng 6 năm 2024). "Đi tìm nguồn gốc câu thơ "Tháp Mười đẹp nhất bông sen"". Tạp chí Nông thôn & phát triển. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2025.
  5. ^ a b "Gia đình nhà thơ Bảo Định Giang trao tặng hiện vật cho Bảo tàng Văn học Việt Nam". Báo tàng Văn học Việt Nam. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2025.