Bình An, Ninh Bình
|
Bình An
|
||
|---|---|---|
| Xã | ||
| Hành chính | ||
| Quốc gia | ||
| Vùng | Đồng bằng sông Hồng | |
| Tỉnh | Ninh Bình | |
| Trụ sở UBND | Thôn Tiên Xuân | |
| Lịch sử hình thành | ||
| Thành lập | 14/11/2024 | |
| Địa lý | ||
| Tọa độ: 20°29′04″B 106°04′15″Đ / 20,484527902335°B 106,07081435296°Đ | ||
|
| ||
| Diện tích | 37,76 km²[1] | |
| Dân số (2025) | ||
| Tổng cộng | 38.881 người[1] | |
| Mật độ | 1.029 người/km² | |
| Khác | ||
| Mã hành chính | 13540 | |
| Mã bưu chính | 18508 | |
| Website | binhan | |
Địa lý
[sửa | sửa mã nguồn]Trụ sở xã nằm cách phường Hoa Lư - trung tâm tỉnh lỵ Ninh Bình 33 km về phía Bắc, có vị trí địa lý:
- Phía nam giáp xã Minh Tân.
- Phía bắc giáp xã Trần Thương và xã Vĩnh Trụ.
- Phía đông giáp phường Mỹ Lộc và xã Bình Giang.
- Phía tây giáp các xã Bình Lục, Bình Mỹ và Bình Sơn.
Xã Bình An có diện tích: 37,76 km², dân số: 38.881 người, mật độ dân số: 1030 người/km². Đây là đơn vị có diện tích xếp thứ: 18 , số dân xếp thứ: 27 và mật độ dân số xếp thứ: 85 trong số 129 xã, phường ở Ninh Bình.
Xã này nằm trên Quốc lộ 21, 21B.
Hành chính
[sửa | sửa mã nguồn]Xã Bình An chia thành 16 thôn: Tiên Xuân, Bối Cầu, An Viễn, Cổ Viễn, Hưng Công, Ngọc Thắng, Ngọc Bình, Ngọc Lũ, Yên Đổ, Duy Minh, Trung Lương, Tân Phong, An Nội, Xuân Tiến, Ngọc An, Hưng Đông.
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Địa bàn xã Bình An trước đây thuộc huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam cũ.
Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1288/NQ-UBTVQH15[2] về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Nam giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, thành lập xã Bình An thuộc huyện Bình Lục trên cơ sở toàn bộ 6,90 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 5.331 người của xã Bối Cầu, toàn bộ 10,09 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 9.288 người của xã An Nội và toàn bộ 6,75 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 7.742 người của xã Hưng Công.
Xã Bình An có diện tích 23,73 km², dân số năm 2023 là 22.361 người,[2] mật độ dân số đạt 942 người/km².
Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025).[3] Theo đó, sáp nhập tỉnh Hà Nam, tỉnh Nam Định vào tỉnh Ninh Bình.
Ngày 16 tháng 6 năm 2025:
- Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025).[4] Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025).[1] Theo đó, sắp xếp các xã Trung Lương, Ngọc Lũ và Bình An (huyện Bình Lục) thành xã mới có tên gọi là xã Bình An.
Xã Bình An là quê hương nhà thơ Tam Nguyên Yên Đổ – Nguyễn Khuyến từ đường tại thôn Vị Hạ, xã Trung Lương cũ. Đồng thời gắn với lịch sử văn hóa lâu đời với bảo vật Trống đồng Ngọc Lũ.
Di tích
[sửa | sửa mã nguồn]Đình Hạ Vị
[sửa | sửa mã nguồn]Đình Hạ Vị thờ Đương Chu tại quê nhà, là tướng nhà Đinh được Đinh Bộ Lĩnh cử làm sứ giả đi đến các đạo để chiêu mộ quân sĩ. Đình Vị Hạ có nhiều mảng chạm khắc có tính nghệ thuật cao thể hiện ở sự phong phú, đa dạng của đề tài, cùng phong cách thể hiện độc đáo. Ngoài những mô típ phổ biến thường gặp ở nhiều di tích như "Tứ linh", "Tứ quý", nghê chầu, họa chanh, chữ thọ, những đồ thờ tự, câu đối, đại tự... ở ngôi đình này còn có một số mảng chạm khắc độc đáo.[5]
Di tích lịch sử văn hoá đình Hướng Nghĩa thuộc xã Minh Tân cũng là nơi thờ Đương Chu trên vùng đất ông lập nghiệp, theo nhà Đinh dẹp loạn 12 sứ quân.
Đình Mai Động
[sửa | sửa mã nguồn]Đình Mai Động thờ 2 anh em Phạm Hán và Phạm Phổ có công đánh dẹp sứ quân Phạm Phòng Át và Ngô Nam và làm quan dưới triều Đinh.
Phạm Hán và Phạm Phổ là hai người con sinh đôi của hai Cụ Phạm Tuyên và Trần Thị Ngoạn. Tổ tiên của cụ Phạm Tuyên phát tích từ đất Ái Châu về cư ngự ở Đạo Sơn Nam. Trước cảnh đất nước bị 12 sứ quân nổi loạn. Hai ông đã tự đứng lên chiêu mộ binh sỹ, tích lũy lương thảo, luyện tập võ nghệ, giao kết với anh hùng bốn bể để tìm chọn vị minh quân. Vua Đinh cho ông Phạm Hán giữ chức Tham mưu, ông Phạm Phổ giữ chức Đại thống. Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân xong, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế lấy hiệu là Đinh Tiên Hoàng đế phong cho Phạm Hán chức Đinh an công, ông Phạm Phổ chức Thống lĩnh chư quân. Được thực ấp ngàn bộ. Hai ông làm lễ lậy mừng rồi trở về đất Mai khu lập hành cung.[6]
Làng Ngọc Lũ
[sửa | sửa mã nguồn]Làng Ngọc Lũ, tên Nôm là làng Chủ. Nơi đây được biết đến qua cỗ trống đồng tìm thấy ở ven sông xã Như Trác, huyện Nam Xang năm 1893-1894, nhưng được đem về cúng vào đình làng Ngọc Lũ. Trống này nay gọi là trống đồng Ngọc Lũ được trưng bày ở Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Hà Nội, và được coi là bảo vật số một của Việt Nam.
Danh nhân
[sửa | sửa mã nguồn]- Lý Đông A (1921 – 1947) là một nhà triết học, học giả và nhà cách mạng, chính trị gia Việt Nam.
- Gioan Lasan Nguyễn Văn Vinh (1912 – 1971) là một linh mục, tù nhân chính trị, tù nhân tôn giáo và là một nhạc sĩ Công giáo nổi tiếng.
- Nguyễn Văn Kha (1922 – 2018) là một nhà cách mạng và chính khách Việt Nam.
Chú thích
[sửa | sửa mã nguồn]- 1 2 3 Nghị quyết của Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025
- 1 2 "Nghị quyết số 1288/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Nam giai đoạn 2023 – 2025". Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. ngày 14 tháng 11 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2024.
- ↑ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 16 tháng 7 năm 2025). "TOÀN VĂN: Nghị quyết số 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh". Báo Điện tử Chính phủ. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 7 năm 2026. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2026.
- ↑ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 28 tháng 6 năm 2025). "NGHỊ QUYẾT 203/2025/QH15 SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA HIẾN PHÁP NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM". Báo Điện tử Chính phủ. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 7 năm 2026. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2026.
- ↑ "Đình Vị Hạ ở thôn Vị Hạ, xã Trung Lương, huyện Bình Lục, Hà Nam". Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 11 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2018.
- ↑ "Lễ giỗ Thành Hoàng làng Mai Động – hai danh tướng Họ Phạm triều vua Đinh Tiên Hoàng". Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2018.