Belle (bài hát của Disney)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
"Belle"
Bài hát của Paige O'HaraRichard White
từ album Beauty and the Beast: Original Motion Picture Soundtrack
Phát hành29 tháng 10 năm 1991
Thể loạiNhạc kịch
Thời lượng5:09
Hãng đĩaWalt Disney
Sáng tác
Sản xuất
Thứ tự bài trong Beauty and the Beast: Original Motion Picture Soundtrack
"Prologue"
(1)
"Belle"
(2)
"Belle (Reprise)"
(3)

"Belle" là một ca khúc sáng tác bởi người viết lời bài hát Howard Ashman và nhà soạn nhạc Alan Menken cho bộ phim hoạt hình chiếu rạp thứ 30 của Walt Disney Pictures Người đẹp và quái thú (1991). Ban đầu do nữ diễn viên Paige O'Hara và nam diễn viên Richard White thể hiện, "Belle" là một bài hát lấy cảm hứng từ âm nhạc Phápnhạc cổ điển bao gồm các yếu tố nhạc kịch đến từ cả Broadway và các thể loại nhạc kịch chung. Với vai trò bài hát đầu tiên của bộ phim, "Belle" là một tác phẩm âm nhạc quy mô lớn theo phong cách operetta với mục đích giới thiệu tới khán giả về nhân vật nữ chính thích đọc sách Belle, một cô gái trẻ sống ít theo lề lối truyền thống và đang ngày càng tỏ ra buồn chán với cuộc sống nơi tỉnh lẻ mà nàng đang bị buộc phải chịu đựng; cùng với Gaston, nhân vật phản diện kiêu ngạo muốn qua hôn nhân sở hữu, chiếm đoạt nàng.

"Belle" được hầu như tất cả các nhà phê bình phim và âm nhạc ca ngợi, một số người gọi ca khúc này một trong những ca khúc mở đầu hay nhất trong lịch sử phim nhạc kịch. Về âm nhạc, Belle được so sánh với các bài hát trong phim Câu chuyện miền Tây (1961) và The Sound of Music (1965), cùng với các vở nhạc kịch Broadway Fiddler on the RoofShe Loves Me. "Belle" đã được đề cử giải Oscar cho Ca khúc trong phim hay nhất tại lễ trao Giải Oscar lần thứ 64 năm 1992, nhưng cuối cùng để mất vào tay bài hát chủ đề của Người đẹp và quái thú. Ca khúc cũng xuất hiện trong vở nhạc kịch Broadway dựa theo bộ phim, và người đầu tiên thể hiện nó trong phiên bản nhạc kịch là nữ diễn viên Susan Egan.

Bài hát[sửa | sửa mã nguồn]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Belle, nhân vật nữ chính của phim, người được nhắc đến trong lời bài hát.

Trong một nỗ lực nhằm lặp lại thành công vang dội trước đó không lâu của phim Nàng tiên cá (1989),[1] Walt Disney Feature Animation quyết định chuyển thể câu chuyện cổ tích "Người đẹp và quái thú" thành một bộ phim hoạt hình chiếu rạp.[2] Mặc dù ban đầu được mường tượng là một bộ phim hoạt hình "dù thế nào đi nữa cũng không được sử dụng các ca khúc"[3] dưới sự điều hành sản xuất của Richard Purdum, nhưng CEO của Disney lúc đó là Jeffrey Katzenberg không hài lòng với cách thể hiện ảm đạm và buồn tẻ mà bộ phim đang hướng đến,[4] và cuối cùng quyết định viết lại kịch bản để chuyển phim thành một "bộ phim nhạc kịch theo phong cách Broadway với một nhân vật nữ chính nổi bật", tương tự như Nàng tiên cá.[5] Disney sau đó đã mời nhà viết lời bài hát Howard Ashman và nhà soạn nhạc Alan Menken tới sáng tác ca khúc cho phim và giúp đỡ họ "chuyển Người đẹp và quái thú thành một phim nhạc kịch", bộ đôi trước đó vừa cộng tác trong dự án sáng tác nhạc cho Nàng tiên cá.[6]

Theo Menken, những "ca khúc làm cốt truyện sâu sắc hơn"[7] trong Người đẹp và quái thú, bao gồm "Belle", phát triển lần lượt khá tự nhiên bởi bản thân kịch bản phim viết "gần như... rất sát với một vở nhạc kịch sân khấu", và được "thể hiện theo phong cách nhạc kịch Broadway truyền thống."[8] Theo nữ diễn viên và ca sĩ Broadway[9] Paige O'Hara, người đảm nhiệm cả việc thu âm ca khúc này và lồng tiếng cho nhân vật Belle, Ashman và Menken "muốn bỏ âm hưởng nhạc pop của Nàng tiên cá lại sau lưng và tìm đến một chút gì đó theo phong cách Jerome Kern/Rodgers & Hammerstein hơn" cho Người đẹp và quái thú.[10] Các ca khúc và tác phẩm âm nhạc của phim, được viết để vừa "đưa đẩy cốt truyện" và mang tới "sự phát triển nhân vật",[11] chịu ảnh hưởng lớn từ âm nhạc Pháp, nhạc cổ điểnâm nhạc Broadway truyền thống.[12] Thêm vào đó, Menken miêu tả "Belle" và các bài hát khác trong Người đẹp và quái thú với phóng viên tờ The New York Times là "sự tiếp xúc với nước Pháp hồi thế kỷ 18".[13]

Được viết theo phong cách mà sau này Menken công nhận nó "khá xa cách so với thể loại pop đương đại", các nhà soạn nhạc ban đầu khá nghi ngờ ca khúc "Belle", lo ngại rằng nó có thể sẽ "kết thúc sự nghiệp của họ tại Disney" nếu không được đón nhận tích cực.[13] Được nhà sản xuất phim Don Hahn miêu tả là một ca khúc "theo phong cách operetta Gilbert & Sullivan", "Belle" chuyển tải rất nhiều thông điệp "trong một khoảng thời gian rất ngắn". Ashman và Menken ban đầu e ngại rằng các nhà làm phim có thể không hưởng ứng cách tiếp cận hoạt hình theo kiểu nhà hát, sân khấu của họ.[14] Nhưng họ đã rất bất ngờ khi cuối cùng "Belle" rất được nhóm [sáng tạo] của bộ phim yêu thích và ưa chuộng,[15] trở thành một trong số ít những bài hát của phim không hề bị sửa chữa, thay đổi trong suốt quá trình sản xuất.[14]

Bối cảnh và âm nhạc[sửa | sửa mã nguồn]

"Thông qua... ca khúc "Belle"... chúng ta hiểu rằng [Belle là một người] thông minh, xinh đẹp, và luôn mong ước được làm một điều gì đó đặc biệt với cuộc sống của mình hơn là chỉ đơn giản kết hôn với một chàng khờ nào đó ở địa phương. Chàng khờ đó, chàng Gaston khoẻ mạnh cường tráng... quyết định bằng mọi cách phải lấy được nàng và nhờ đến sự giúp đỡ của Le Fou, một con người tầm thường nhưng cũng là bạn tri kỷ của anh ta."
— Nhà phê bình phim Jeffrey M. Anderson của tờ Combustible Celluloid tóm tắt phân cảnh bài hát xuất hiện.[16]

Hy vọng sẽ viết được một bài hát thành công trong việc "tả lại [Belle] trong một thế giới quá an toàn và được bảo vệ", Ashman và Menken lấy cảm hứng từ phong cách kể chuyện thường dành riêng cho thể loại operettas truyền thống.[17] Là ca khúc mở đầu của Người đẹp và quái thú,[18][19] "Belle", một "khoảnh khắc then chốt...trong mạch kể",[20] đóng vai trò quan trọng trong bộ phim bởi nó giới thiệu cả nhân vật nữ chính của tác phẩm, Belle,[18] người bài hát được đặt tên theo, và Gaston, nhân vật phản diện của phim. Trong khi Belle, một người thông minh, thích đọc sách và sống ít phụ thuộc vào lề lối phép tắc, ngày càng thất vọng với cuộc sống làng quê tẻ nhạt và mong ước được đi phiêu lưu như những nhân vật trong các sách nàng đọc,[21] Gaston là một kẻ đi săn kiêu ngạo muốn đưa nàng đi đến hôn nhân. Trong khoảng năm phút, ca khúc miêu tả vai trò của cả Belle và Gaston trong phim Người đẹp và quái thú tới khán giả. Bài hát cũng thể hiện quan điểm của cư dân thị trấn và "dựng nên một chủ đề tổng thể và báo trước vì sao thị trấn lại có thái độ không mấy tích cực với [Belle] như vậy";[22] trong khi mọi người khen ngợi Belle rất nhiều vì vẻ xinh đẹp không thể nghi ngờ của nàng; họ cho rằng nàng lập dị bởi nàng thích sách vở và chế nhạo vì nàng sống ít theo khuôn phép. Tuy vậy, họ cũng lại ca ngợi Gaston vì vẻ bề ngoài và nam tính của anh ta.[23]

Theo Irving Tan của trang Sputnikmusic, "Belle" là một ca khúc "tuyệt vời, với sự dàn dựng của dàn nhạc",[24] được viết theo phong cách operetta truyền thống.[25][26][27] Thường được coi là bài hát "Tôi mong muốn" của bộ phim,[28][29] một thuật ngữ cho chính Ashman sáng tạo và phổ biến, "Belle" cho nữ nhân vật chính một cơ hội để "bày tỏ những khát khao" của mình.[9] Được Filmtracks.com miêu tả là một "ca khúc quyến rũ và lôi cuốn",[30] "Belle", theo bản nhạc do Walt Disney Music Publishing xuất bản, là một ca khúc lấy cảm hứng từ Broadway và chịu ảnh hưởng nhạc kịch, được thể hiện ở tempo vừa phải kiểu "đồng quê" là 80 nhịp một phút ở giọng Rê trưởng. Hợp lại, âm vực giọng nữ cao của O'Hara[31][32][33]giọng nam trung của White[34][35] trải dài khoảng gần hai quãng tám, từ nốt A3 thấp của White, tới nốt G5 cao của O'Hara. Cùng với, các diễn viên Alec Murphy, Mary Kay BergmanKath Soucie cũng góp giọng trong ca khúc này.[36][37] Tổng cộng, bài hát "Belle" dài năm phút chín giây.[38][39]

Phản hồi và đánh giá[sửa | sửa mã nguồn]

Phản hồi từ giới chuyên môn[sửa | sửa mã nguồn]

"Vừa đi lang thang quanh làng vừa đọc một cuốn sách, Belle trở thành trung tâm của nhạc phẩm mở đầu ấn tượng đã chứng tỏ sức hấp dẫn của bộ phim. Từng đoạn một, cư dân thị trấn từ từ xuất hiện, gặp gỡ Belle và bàn tán về nàng, trong khi bản thân nàng tỏ ra chán ghét với cuộc sống cũ kỹ nơi đây. Ca khúc sôi động này đã đạt tới sự nhộn nhịp khó tin của hợp âm âm nhạc giống như Câu chuyện phía Tây, trong khi hướng đi của ca khúc được xây dựng một cách mạnh mẽ từ khởi đầu tĩnh lặng đến một kết thúc đầy sức mạnh."
— Nhà phê bình phim của tờ The New York Times Janet Maslin phân tích chi tiết bài hát và phân cảnh tương ứng của nó.[40]

Kể từ khi phim Người đẹp và quái thú được phát hành tháng 11 năm 1991, "Belle" nhận được đánh giá rất cao từ cả các nhà phê bình phimcác nhà phê bình âm nhạc. Trang Filmtracks.com gọi ca khúc là "nằm trong số những tác phẩm nhạc phim thuyết phục và xuất sắc nhất trong lịch sử", xứng đáng nhận được một đề cử giải Oscar. Cùng với đó, Filmtracks cũng ca ngợi phiên bản mở rộng (reprise) của bài hát, so sánh nó với ca khúc "The Sound of Music" trong phim The Sound of Music (1965) bởi cả hai bài hát có phần đệm khá giống nhau.[30] Irving Tan của trang Sputnikmusic.com miêu tả bài hát là một ca khúc "bình dị, thôn dã".[24]

Jennie Punter của tờ The Globe and Mail ca ngợi "Belle" là "một trong những ca khúc mở đầu ấn tượng nhất trong tất cả các bộ phim nhạc kịch từng được sản xuất".[7] Janet Maslin của báo The New York Times cũng tỏ ra rất thích thú với bài hát, ca ngợi cách bài hát đưa đẩy cốt truyện, miêu tả "Belle" là "nhạc phẩm mở đầu ấn tượng đã chứng tỏ sức hấp dẫn của bộ phim." Cùng với đó, Maslin chỉ ra những điểm tương đồng giữa "Belle" và một số nhạc phẩm xuất hiện trong bộ phim nhạc kịch Câu chuyện phía Tây (1961).[40] Beliefnet gọi ca khúc là một "màn mở đầu hứng khởi".[41] Pete Vonder Haar của báo Houston Press bày tỏ sự yêu thích của mình với cả bài hát lẫn phiên bản mở rộng của nó, cho rằng người xem không thể không trải qua một "sự lắng đọng không ngờ của cảm xúc" khi nghe cả hai ca khúc này.[42] Nhấn mạnh rằng đây là một trong những ca khúc đáng chú ý nhất của phim, Sandie Angulo Chen miêu tả "Belle" là một nhạc phẩm "dễ đi vào lòng người" đã "cho thấy Belle khác với các nhân vật nữ chính trước đây của Disney như thế nào".[43] Miêu tả ca khúc là một "phần mở đầu... đầy đặn", TV Guide tỏ ra tích cực khi so sánh "Belle" với một số ca khúc trong các vở nhạc kịch Fiddler on the RoofShe Loves Me.[11]

Giải thưởng và sự công nhận[sửa | sửa mã nguồn]

Cùng với "Be Our Guest" và "Beauty and the Beast", "Belle" là một trong số ba ca khúc trong phim Người đẹp và quái thú được đề cử giải Oscar cho Ca khúc trong phim hay nhất tại lễ trao giải Oscar lần thứ 64 vào năm 1992.[44][45] Nhưng cuối cùng "Belle" để mất giải này vào tay ca khúc chủ đề của phim.[46] Theo nhà sản xuất Don Hahn, thực ra Disney hy vọng giải này sẽ thuộc về "Beauty and the Beast" và quảng bá rất nhiều cho ca khúc đó, giảm đáng kể kinh phí và sự quan tâm dành cho "Belle".[47] Oh No They Didn't xếp "Belle" ở vị trí thứ hai mươi trong bài viết "25 bài hát Disney của mọi thời đại" (The Top 25 Disney Songs of All Time).[48] Tương tự như vậy, Ultimate Disney xếp ca khúc ở vị trí thứ hai mươi trong "Danh sách 100 ca khúc hay nhất của Disney" (Top 100 Disney Song), ca ngợi vai trò của bài hát trong phim và miêu tả phần thể hiện của O'Hara là "sáng chói".[49]

"Belle" bị bắt chước khá nhiều trong bộ phim hoạt hình nhạc kịch South Park: Bigger, Longer & Uncut (1999) với bài hát mở đầu, "Mountain Town".[50][51] Filmtracks.com miêu tả phần bắt chước này là "một ca khúc giới thiệu thú vị".[52]

Biểu diễn trực tiếp và các bản hát lại[sửa | sửa mã nguồn]

O'Hara lần đầu tiên biểu diễn trực tiếp ("live") ca khúc này tại lễ trao giải Oscar lần thứ 64 vào năm 1992,[53] khi ca khúc được đề cử ở hạng mục Bài hát trong phim hay nhất.[54] Mặc dù các nhà sản xuất chương trình muốn để những "ngôi sao nhạc pop" nổi tiếng thể hiện,, hai giám đốc điều hành của Disney là Michael EisnerJeffrey Katzenberg cương quyết để "Belle" phải do ca sĩ thu âm bản thu đầu tiên thể hiện.[55] Các nhà sản xuất cũng cho phép O'Hara nếu muốn có thể hát nhép trên sân khấu; tuy nhiên cô quyết định sẽ biểu diễn trực tiếp. O'Hara cũng được yêu cầu phải mặc quần áo màu xanh và trắng thiết kế giống như trang phục của Belle trong phim, điều mà sau đó cô đã phản đối kịch liệt bởi cô cho rằng nó "quá rườm rà", và đáng ra Belle nên ăn mặc "đơn giản hơn." Cô so sánh bộ trang phục đó với những thứ mà nhân vật Little Bo Peep trong truyện cổ tích hay mặc. O'Hara cũng thừa nhận rằng cô rất lo lắng trước phần trình diễn này. Tuy nhiên, nữ diễn viên Angela Lansbury, người lồng tiếng cho nhân vật Bà Ấm trà trong phim và cũng là người thể hiện ca khúc "Beauty and the Beast" tại đêm trao giải ấy, trấn an cô rằng, "Paige, nếu tôi hát được như cô thì tôi sẽ chẳng phải lo nữa."[56]

Vào tháng 8 năm 2011, O'Hara thể hiện một phiên bản rút gọn của bài hát "Belle" trực tiếp tại lễ trao giải Huyền thoại của Disney, và bản thân O'Hara cũng là một trong số những người được nhận giải hôm đó.[57] Phần trình diễn của cô là một liên khúc Beauty and the Beast, trong đó O'Hara kết hợp phần âm nhạc giữa "Belle" với "Beauty and the Beast" và "Be Our Guest".[58]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Gibron, Bill (ngày 5 tháng 10 năm 2010). “How 'Beauty and the Beast' Changed Oscar's Best Picture Race Forever”. PopMatters. PopMatters Media, Inc. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2013. 
  2. ^ Taylor, Drew (ngày 12 tháng 1 năm 2012). “Review: 'Beauty and the Beast 3D' Is The Same Great Movie, With Some Added 3D Charm”. IndieWire. SnagFilms Co. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2013. 
  3. ^ Brew, Simon (ngày 4 tháng 11 năm 2010). “Looking back at Disney’s Beauty And The Beast”. Den of Geek. Dennis Publishing Limited. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  4. ^ Clarke, James (ngày 9 tháng 3 năm 2010). “Beauty and the Beast (1991)”. Animated Films. United Kingdom: Virgin Books. ISBN 978-0753512586. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2013. 
  5. ^ Susman, Gary (ngày 15 tháng 11 năm 2011). “25 Things You Didn't Know About 'Beauty and the Beast'. Moviefone. Aol Inc. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2013. 
  6. ^ Ames, Katrine (ngày 17 tháng 11 năm 1991). “Just The Way Walt Made 'Em”. The Daily Beast. The Newsweek/Daily Beast Company LLC. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2013. 
  7. ^ a ă Punter, Jennie (ngày 13 tháng 1 năm 2012). “Beauty and the Beast 3D: Disney classic gets added pop”. The Globe and Mail. The Globe and Mail Inc. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2013. 
  8. ^ Arnold, William (ngày 31 tháng 12 năm 2001). “Disney brings a 'Beauty' of a film to Imax splendor”. Seattle Post-Intelligencer. The Hearst Corporation. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2013. 
  9. ^ a ă Hartl, John (ngày 22 tháng 11 năm 1991). “A Classic Feel Already -- Voices, Visuals Fit Superbly In Disney's `Beast'. The Seattle Times. The Seattle Times Company. Truy cập ngày 25 tháng 11 năm 2013. 
  10. ^ Moore, Roger (ngày 13 tháng 1 năm 2012). “Voice of Belle had a ball in 'Beauty and the Beast'. Star Tribune. StarTribune. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  11. ^ a ă “Beauty And The Beast: Review”. TV Guide. CBS Interactive Inc. 2001. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2013. 
  12. ^ “Interview with Beauty and the Beast Composer Alan Menken”. Static Multimedia. Static Multimedia. Ngày 4 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2013. 
  13. ^ a ă Holden, Stephen (ngày 15 tháng 3 năm 1992). “FILM; For Alan Menken, A Partnership Ends But the Song Plays On”. The New York Times. The New York Times Company. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2013. 
  14. ^ a ă Brew, Simon (ngày 3 tháng 11 năm 2010). “Don Hahn interview: Beauty And The Beast, Howard Ashman, The Lion King, South Park and Frankenweenie”. Den of Geek. Dennis Publishing Limited. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2013. 
  15. ^ Cochrane, Emma. “Beauty And The Beast – Disney at its finest”. Empire. Bauer Consumer Media. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2013. 
  16. ^ Anderson, Jeffrey M. (ngày 29 tháng 9 năm 1991). “Beauty and the Beast (1991)”. Combustible Celluloid. Jeffrey M. Anderson. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  17. ^ Greenberger, Robert (ngày 2 tháng 10 năm 2010). “Alan Menken Revisits ‘beauty & The Beast’”. Comic Mix. Comic Mix. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2013. 
  18. ^ a ă Corliss, Richard (ngày 12 tháng 1 năm 2012). “Beauty and the Beast in 3-D: Still an Enchantment”. Time. Time Inc. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  19. ^ Cling, Carol (ngày 21 tháng 4 năm 2013). “More than 20 years after 'Beauty and the Beast,' Paige O'Hara still remembered as voice of Disney princess”. Las Vegas Review-Journal. Stephens Media LLC. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  20. ^ Vaux, Rob (ngày 13 tháng 1 năm 2012). “Mania Review: Beauty and The Beast 3D”. Mania.com. Demand Media. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2013. 
  21. ^ Ashman Gillespie, Sarah. “Beauty and the Beast”. Part of His World - Celebrating the Work of Howard Ashman. Shoptalk Ltd. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  22. ^ Goldberg, Matt (2012). “BEAUTY AND THE BEAST 3D Review”. Collider. Collider.com. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  23. ^ Wise, Kirk (director); Trousdale, Gary (director) (ngày 22 tháng 11 năm 1991). Beauty and the Beast (Motion picture). United States: Buena Vista Pictures. 
  24. ^ a ă Tan, Irving (ngày 10 tháng 4 năm 2011). “Disney Soundtracks – Beauty and the Beast”. Sputnikmusic. IndieClick Music Network. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2013. 
  25. ^ Leins, Jeff (ngày 11 tháng 2 năm 2012). “Rediscovering the Beauty in Disney’s ‘the Beast’”. News in Film. NewsinFilm.com. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2013. 
  26. ^ Greydanus, Steven D. “Beauty and the Beast (1991)”. Decent Films Guide. Steven D. Greydanus. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2013. 
  27. ^ Johnson, Malcom (ngày 22 tháng 11 năm 1991). “Disney's `Beast' Is A Work Of Extraordinary Beauty, Brilliance”. Hartford Courant. Hartford Courant. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2013. 
  28. ^ Kois, Dan (ngày 24 tháng 11 năm 2010). “Tangled Looks and Feels Great, So Why Is Disney Selling It Short?”. The Village Voice. Village Voice, LLC. Truy cập ngày 25 tháng 11 năm 2013. 
  29. ^ Blauvelt, Christian (ngày 16 tháng 11 năm 2010). “Tangled”. Slant Magazine. Slant Magazine. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2013. 
  30. ^ a ă “Beauty and the Beast (Alan Menken)”. Filmtracks. Christian Clemmensen (Filmtracks Publications). Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2013. 
  31. ^ Whitty, Stephen (ngày 13 tháng 1 năm 2012). “Back to 'The Beast': Disney tinkers with an old favorite”. The Star-Ledger. New Jersey On-Line LLC. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2013. 
  32. ^ Whitty, Steven (ngày 13 tháng 1 năm 2012). “Movie review: 'Beauty and the Beast' goes 3-D with mixed results”. MassLive. MassLive LLC. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2013. 
  33. ^ Weatherford, Mike (ngày 15 tháng 1 năm 2012). “Belle still tolls for actress O'Hara”. Las Vegas Review-Journal. Stephens Media LLC. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2013. 
  34. ^ Shirley, Don (ngày 13 tháng 7 năm 1992). “Concert: A Touch of 'Beauty' at Bowl”. Los Angeles Times. Los Angeles Times. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2013. 
  35. ^ Moore, Roger (ngày 30 tháng 12 năm 2012). “Movie Review: "Beauty and the Beast". Movie Nation. Truy cập ngày 25 tháng 11 năm 2013. 
  36. ^ “Belle – From Beauty and the Beast - Digital Sheet Music”. Musicnotes.com. Alfred Publishing. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2013. 
  37. ^ “Belle (1991) by Alec Murphy, Kath Soucie, Mary Kay Bergman, Paige O'Hara, and Richard White”. Popisms.com. Popisms.com. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2013. 
  38. ^ Hobart, Tavia. “Disney / Alan Menken Beauty and the Beast”. AllMusic. All Media Network, LLC. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  39. ^ “Beauty and the Beast (Soundtrack from the Motion Picture) – Alan Menken”. iTunes. Apple Inc. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  40. ^ a ă Maslin, Janet (ngày 13 tháng 11 năm 1991). “Beauty and the Beast (1991)”. The New York Times. The New York Times Company. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2013. 
  41. ^ “Beauty and the Beast”. Beliefnet. Beliefnet, Inc. Ngày 13 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2013. 
  42. ^ Vonder Haar, Pete (ngày 13 tháng 1 năm 2012). “Reviews For The Easily Distracted: Beauty And The Beast 3D”. Houston Press. Houston Press, LP,. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2013. 
  43. ^ Chen, Sandie Angulo (ngày 27 tháng 11 năm 2013). “The Best Disney Soundtracks of the Past 25 Years: 'Frozen,' 'Lion King,' and More (VIDEO)”. Moviefone.com. Aol Inc. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2013. 
  44. ^ “The 64th Academy Awards (1992) Nominees and Winners”. The Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2013. 
  45. ^ Deats, Sara Munson; Lenker, Lagretta Talent (ngày 1 tháng 1 năm 1999). Aging and Identity: A Humanities Perspective. Aging and Identity: A Humanities Perspective (Westport, Connecticut, United States: Greenwood Publishing Group). tr. 211. ISBN 978-0275964795. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2013. 
  46. ^ Gallagher, Pat (ngày 21 tháng 2 năm 2013). “20 Of The Best Oscar Songs of All Time -- From The Vault”. The Huffington Post. TheHuffingtonPost.com, Inc. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2013. 
  47. ^ Young, John (ngày 22 tháng 2 năm 2012). “Oscars 1992: Producer Don Hahn on how 'Beauty and the Beast' changed animation”. Entertainment Weekly. Entertainment Weekly Inc. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2013. 
  48. ^ “The Top 25 Disney Songs of All Time”. Oh No They Didn't!. DemandMedia Humor. Ngày 18 tháng 4 năm 2009. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2013. 
  49. ^ “TOP 100 DISNEY SONGS”. Ultimate Disney. DVDizzy.com. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2013. 
  50. ^ Ehren, Christine (ngày 2 tháng 7 năm 1999). 'South Park' Movie Mocks Bway Musicals, Features Howard McGillin”. Playbill. Playbill, Inc. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2013. 
  51. ^ William, Chris (ngày 9 tháng 8 năm 1999). “Music From and Inspired by South Park: Bigger, Longer & Uncut”. Entertainment Weekly. Entertainment Weekly Inc. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2013. 
  52. ^ “South Park: Bigger, Longer & Uncut”. Filmtracks. Filmtracks Publications. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2013. 
  53. ^ Greenbeeger, Robert (ngày 3 tháng 10 năm 2010). “Paige O’hara, The Voice of Belle, on Being Part of ‘beauty and The Beast’”. Comic Mix. Comic Mix. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2013. 
  54. ^ “Paige O'Hara Biography”. Monsters and Critics. Monsters and Critics.com. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  55. ^ “An Interview with Paige O’Hara, the voice of Belle”. Dad of Divas. Ngày 2 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  56. ^ Sands, Jez (ngày 25 tháng 10 năm 2010). “Beauty And The Beast: Paige O’Hara Interview”. On the Box. OntheBox.com. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2013. 
  57. ^ Brigante, Ricky (ngày 20 tháng 8 năm 2011). “Disney Princesses and Muppets sing at 2011 Disney D23 Expo Legends ceremony”. Inside the Magic. Distant Creations Group, LLC. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2013. 
  58. ^ Goldhaber, Mark (ngày 2 tháng 9 năm 2011). “Disney Legends Class of 2011: Modern princesses, the Muppet master and more”. USA Today. USA Today. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2013.