Bước tới nội dung

Cương lĩnh Công dân

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ Cương lĩnh Dân sự)
Cương lĩnh Công dân
Cộng hòa Ba Lan
Platforma Obywatelska
Rzeczypospolitej Polskiej
Viết tắtPO
Chủ tịch đảngMaciej Płażyński (đầu tiên)
Donald Tusk (cuối cùng)
Nhóm sáng lập
Thành lập24 tháng 1 năm 2001;
25 năm trước (2001-01-24)
Giải tán25 tháng 10 năm 2025;
10 tháng trước (2025-10-25)
Chia tách
Sáp nhập thànhLiên minh Công dân (chính đảng)
Trụ sở chínhul. Wiejska 12A, 00-490 Warszawa
Số lượng thành viên  (2025)~25,000[1]
Hệ tư tưởng
Khuynh hướngTrung hữu
Thuộc tổ chức quốc giaLiên minh Công dân
Senate 2001 (2001)
Senate Pact 2023 (2023)
Thuộc châu ÂuĐảng Nhân dân châu Âu
Nhóm Nghị viện châu ÂuNhóm Đảng Nhân dân châu Âu
Màu sắc chính thức
  •      Cam
  •      Xanh
WebsiteBản mẫu:Political party data
Quốc giaBa Lan

Cương lĩnh Công dân (tiếng Ba Lan: Platforma Obywatelska, PO)[2] là một đảng chính trị trung hữu cũ ở Ba Lan.

Cương lĩnh Công dân được thành lập vào năm 2001 từ các phe ly khai của các đảng Hành động Bầu cử Đoàn kết, Liên minh Tự do và Đảng Nhân dân Bảo thủ. Nhóm thành viên sáng lập gồm Andrzej Olechowski, Maciej Płażyński và Donald Tusk. Olechowski và Płażyński sau đó rời khỏi đảng. Trong cuộc bầu cử Nghị viện Ba Lan năm 2001, Cương lĩnh Công dân nhận được 12,6% số phiếu bầu và giành dược 58 ghế trong Hạ viện Ba Lan, trở thành đảng đối lập lớn nhất trong Hạ viện. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2010, ứng cử viên Bronisław Komorowski của Cương lĩnh Công dân trúng cử tổng thống.

Năm 2018, Cương lĩnh Công dân thành lập Liên minh Công dân, một liên minh bầu cử do đảng đứng đầu. Kể từ khi được thành lập, đảng có kết quả bầu cử tốt tại Warszawa, phía tây và phía bắc của Ba Lan. Từ thập niên 2000, Cương lĩnh Công dân là một trong những chính đảng chủ đạo của Ba Lan. Ngày 25 tháng 10 năm 2025, đảng hợp nhất thành một đảng mới tên là Liên minh Công dân, cùng tên gọi với liên minh bầu cử.

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ tư tưởng

[sửa | sửa mã nguồn]

Cương lĩnh Công dân chủ yếu được đánh giá là một chính đảng trung hữu.[20] Vì là một đối thủ chính của Luật pháp và Công lý nên Cương lĩnh Công dân cũng được phân loại là có khuynh hướng trung gian[21] hoặc trung tả.[22] Từ năm 2023, đảng được mô tả là đã trở về khuynh hướng trung hữu.[23] Cương lĩnh Công dân cũng được mô tả là một chính đảng bảo thủ tự do,[24][25][26][27][28][29] dân chủ Kitô giáo,[30][31][32][33] bảo thủ,[34][35] tự do bảo thủ,[36][37] tự do cổ điển,[38] tự do,[39] tự do xã hội,[40][41] thực dụng và bao quát.[42][43][44] Đảng ủng hộ Ba Lan làm thành viên Liên minh châu Âu.[45]

Kết quả bầu cử

[sửa | sửa mã nguồn]

Tổng thống

[sửa | sửa mã nguồn]
Bầu cử Ứng cử viên Vòng 1 Vòng 2
# phiếu bầu % phiếu bầu # phiếu bầu % phiếu bầu
2005 Donald Tusk 5,429,666 36.3 (#1) 7,022,319 46.0 (#2)
2010 Bronisław Komorowski 6,981,319 41.5 (#1) 8,933,887 53.0 (#1)
2015 Ủng hộ Bronisław Komorowski 5,031,060 33.8 (#2) 8,112,311 48.5 (#2)
2020 Rafał Trzaskowski 5,917,340 30.5 (#2) 10,018,263 48.9 (#2)
2025 Rafał Trzaskowski 6,147,797 31.4 (#1) 10,237,286 49.1 (#2)

Hạ viện

[sửa | sửa mã nguồn]
Bầu cử Lãnh đạo Phiếu bầu % Số ghế +/– Chính phủ
2001 Maciej Płażyński 1,651,099 12.7 (#2)
65 / 460
 SLD-UP-PSL (2001-2003)
SLD-UP (2003-2005)
SLD-UP-SDPL (2004-2005)
2005 Donald Tusk 2,849,259 24.1 (#2)
133 / 460
 Tăng 68 Chính phủ thiểu số PiS (2005)
PiS–SRP–LPR (2006-2007)
2007 6,701,010 41.5 (#1)
209 / 460
 Tăng 76 PO–PSL
2011 5,629,773 39.2 (#1)
207 / 460
 Giảm 2 PO–PSL
2015 Ewa Kopacz 3,661,474 24.1 (#2)
138 / 460
 Giảm 69 PiS
2019 Grzegorz Schetyna 5,060,355 27.4 (#2)
102 / 460
 Giảm 36 PiS
Một phần của Liên minh Công dân, giành được tổng cộng 134 ghế.
2023 Donald Tusk 6,629,402 30.7 (#2)
127 / 460
 Tăng 25 KO-PL2050-KP-NL
Một phần của Liên minh Công dân, giành được tổng cộng 157 ghế.

Thượng viện

[sửa | sửa mã nguồn]
Bầu cử Phiếu bầu % Số ghế +/– Chính phủ
2001 6,582,224 24.34 (#2)
2 / 100
 SLD–UP
Một phần của liên minh Senate 2001, giành được 15 ghế.
2005 4,090,497 16.94 (#2)
34 / 100
 Tăng 32 Bản mẫu:Partial2
PiS–SRP–LPR (2006-2007)
2007 12,734,742 39.14 (#1)
60 / 100
 Tăng 26 PO
2011 5,173,300 35.60 (#1)
63 / 100
 Tăng 3 PO–PSL
2015 4,323,789 28.85 (#2)
34 / 100
 Giảm 29 PiS
2019 6,490,306 35.66 (#2)
41 / 100
 Tăng 7 KO–KP–SLD
Một phần của Liên minh Công dân, giành được 43 ghế.
2023 6,187,295 28.91 (#2)
41 / 100
 Giữ nguyên 0 KO–PL2050–KP–NL–LR
Một phần của liên minh Senate Pact 2023, giành được 66 ghế.

Nghị viện châu Âu

[sửa | sửa mã nguồn]
Bầu cử Lãnh đạo Phiếu bầu % Số ghế +/– Nhóm Nghị viện châu Âu
2004 Jerzy Buzek 1,467,775 24.1 (#1)
15 / 54
 Mới EPP-ED
2009 Danuta Hübner 3,271,852 44.4 (#1)
25 / 50
 Tăng 10 EPP
2014 2,271,215 32.1 (#1)
19 / 51
 Giảm 6 EPP
2019 Włodzimierz Cimoszewicz 5,249,935 27.89 (#2)
14 / 51
 Giảm 5 EPP
Một phần của Liên minh châu Âu, giành được tổng cộng 22 ghế.
2024 Marcin Kierwiński 4,359,443 37.04 (#1)
18 / 51
 Tăng 4 EPP
Một phần của Liên minh Công dân, giành được tổng cộng 21 ghế.

Hội đồng khu vực

[sửa | sửa mã nguồn]
Bầu cử % phiếu bầu # ghế +/–
2002 12.1 (#4)
79 / 561
Liên minh với Luật pháp và Công lý (POPiS).
2006 27.2 (#1)
186 / 561
2010 30.9 (#1)
222 / 561
 Tăng 36
2014 26.3 (#2)
179 / 555
 Giảm 43
2018 27.1 (#2)
194 / 552
 Tăng 15
Một phần của Liên minh Công dân.
2024 30.6 (#2)
210 / 552
 Tăng 16
Một phần của Liên minh Công dân.

Tỉnh trưởng

[sửa | sửa mã nguồn]
Họ tên Hình Tỉnh Ngày
Elżbieta Polak Lubusz 29 tháng 11 năm 2010
Marek Woźniak Wielkopolska 10 tháng 10 năm 2005
Piotr Całbecki Kujawy-Pomorze 24 tháng 1 năm 2006
Olgierd Geblewicz Pomorze Zachodnie 7 tháng 12 năm 2010
Mieczysław Struk Pomorze 22 tháng 2 năm 2010
Andrzej Buła Opole 12 tháng 11 năm 2013

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. ↑ Wójcik, Piotr (ngày 4 tháng 6 năm 2025). "Wójcik: Wahadło jeszcze wychyli się w lewą stronę". Krytyka Polityczna (bằng tiếng Ba Lan). 6 tysięcy członków to wcale nie mało jak na polskie warunki. Przypomnijmy, że Platforma Obywatelska ma 25 tys. członków, a PiS 48 tys. Konfederacja ma zaledwie 11,5 tys. członków. Jeśli dodamy do 6 tys. Razemitów 25 tys. członków Nowej Lewicy, to mamy trzecią największą partię w Polsce – po PiS i PSL (73 tys.). [6,000 members is not a small number by Polish standards. Let us recall that the Civic Platform has 25,000 members, and PiS has 48,000. The Confederation has only 11,500 members. If we add the 25,000 members of the New Left to the 6,000 Razem members, we have the third largest party in Poland – after PiS and PSL (73,000).]
  2. ↑ The party was officially the Civic Platform of the Republic of Poland (Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej).
  3. ↑ Krawatzek, Félix; Hakob, Matevosyan (2026). "Family Convergence in a Polarised Environment: The Political Socialisation of Youth in Poland". European Politics and Society. Taylor & Francis. doi:10.1080/23745118.2026.2633248. The centre-right PO comes second with 18 per cent, followed by PiS, Lewica and Polska 2050.
  4. ↑ Ayoub, Phillip M.; Page, Douglas; Whitt, Samuel (2025). "Anti-LGBTIQ rhetoric and electoral outcomes under the shadow of war: Evidence from Poland's 2023 parliamentary election". European Journal of Political Research. 64 (4). Wiley Publishing: 1. doi:10.1111/1475-6765.70014. ISSN 1475-6765. In that election, competing coalitions led by the centre-right-liberal opposition Civic Platform(PO) and the incumbent right-wing-conservative PiS diverged over values like tolerance of LGBTIQ rights, all amid the backdrop of Russia's invasion of Ukraine.
  5. ↑ Thevenin, Elodie (2025). "From Division towards Convergence? Comparing Crises Discourses on Migration in the Polish Parliament". Trong Jozef Bátora; John Erik Fossum (biên tập). Differentiation and Dominance in Europe's Poly-Crises. New York: Routledge. tr. 261. doi:10.4324/9781003291190. ISBN 978-1-003-29119-0. This is the case of the Civic Coalition, which has members in both the centre-right family (PO, Nowoczesna, and iPL) and in the left (PZ).
  6. ↑ Mix, Derek E. (ngày 10 tháng 7 năm 2025). Poland: Background and U.S. Relations (PDF) (Báo cáo). Congressional Research Service. tr. 2. Prime Minister Donald Tusk of the center-right Civic Platform (PO) party has led a coalition government in Poland since 2023.
  7. ↑ Clifton-Sprigg, Joanna; Homburg, Ines; Vujić, Sunčica (2025). "Refugee Exposure and Political Backlash: Poland During the Russia-Ukraine War" (PDF). IZA DP Discussion Paper Series (18157). Bonn: Institute of Labor Economics: 11. ISSN 2365-9793. The main opposition party is the centre-right liberal Civic Platform.
  8. ↑ Sørensen, Ditte Brasso; Nielsen, Emmanuel Molding; Wentzer, Anna. The Green State of the Nation(s): Poland (PDF) (Báo cáo). Think Europa. tr. 3. In December 2023, Donald Tusk returned to power as Prime Minister in Poland leading a coalition of parties – the Civic Coalition – comprising his own centre-right party, Civic Platform, Modern, a broadly liberal party, and The Left, itself a coalition of left-wing parties.
  9. ↑ Chiodi, Luisa (2025). Political Parties in the EU and the Challenges of Enlargement. Policy Brief. Foundation for European Progressive Studies. tr. 15. ISBN 978-2-39076-008-5. The centre-right party Civic Platform (PO, EPP) is a generally keen advocate of enlargement as it favours a strong geopolitical union
  10. ↑ "Polish parties running in the European parliamentary elections - the essentials". Telewizja Polska. ngày 1 tháng 6 năm 2024. The Civic Coalition is the largest political alliance in the current ruling coalition, led by the right-to-center-right, economically and socially liberal Civic Platform party.
  11. ↑ Żuk, Piotr; Pacześniak, Anna (2022). "Is it possible to defeat right-wing populist authorities by winning elections? The erosion of democracy and the system of the triple-masters class in Poland". Frontiers in Political Science. 4 (1): 7. doi:10.3389/fpos.2022.1040616. This center-right party formed in 2001 combines economic neoliberalism with social conservatism. Most of all, PO wants to appear as a champion of pragmatism, modernization and European integration.
  12. ↑ Maatsch, Aleksandra (2023). "Explaining democratic backsliding in Poland: The interplay of party-specific and contextual factors". Trong Ben Crum; Alvaro Oleart (biên tập). Populist Parties and Democratic Resilience: A Cross-National Analysis of Populist Parties' Impact on Democratic Pluralism in Europe. New York: Routledge. tr. 44. doi:10.4324/9781003271321. ISBN 978-1-003-27132-1. The major opposition party represented in the parliament, the Civic Platform, represents moderate conservative values (centre-right). The party is clearly pro-European. On the socio-economic dimension it has pursued de-regulatory practices combined with moderate redistribution.
  13. ↑ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên "kaminski_198"
  14. ↑ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên "zuk"
  15. ↑ Sean Hanley; Aleks Szczerbiak; Tim Haughton; Brigid Fowler (2008). "Sticking Together: Explaining Comparative Centre—Right Party Success in Post-Communist Central and Eastern Europe". Party Politics (bằng tiếng Anh). 14 (4): 436. doi:10.1177/1354068808090253. ISSN 1426-8876. S2CID 16727049. This argument also seems broadly confirmed taking into account more recent developments in Poland where both large newer centre-right parties, Civic Platform and Law and Justice, have developed more complex ideological narratives centring on the nature of post-communist transformation.
  16. ↑ Anna Pacześniak; Michał Jacuński; Jean-Michel De Waele (2012). "Ideological Identification of Medium–Level Party Cadres in Poland". Polish Political Science Yearbook (bằng tiếng Anh). 41 (1): 383. doi:10.15804/ppsy2012019. ISSN 0208-7375. Since 2005 the main political competitors have been two parties with Solidarity roots enjoying the highest electoral support: the right–wing Law and Justice (PiS) and the centre–right Civic Platform (PO).
  17. ↑ PO has often been described as centre-right:
  18. ↑ Szczerbiak, Aleks (ngày 30 tháng 11 năm 2016). "An anti-establishment backlash that shook up the party system? The October 2015 Polish parliamentary election" (PDF). European Politics and Society. 18 (4): 404–427. doi:10.1080/23745118.2016.1256027. S2CID 157951515. As discussed below, under Mr Tusk's leadership, Civic Platform turned from being a centre-right liberal-conservative party into an ideologically eclectic centrist grouping...
  19. ↑ Some sources have described PO as having shifted from the centre-right to the centre.[18]
  20. ↑ [3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][19]
  21. ↑ PO has often been described as centrist:
  22. ↑ PO has often been described as centre-left:
  23. ↑ Staniszewski, Bartek; Prescott, William; Harrison, Joe; Shorthouse, Ryan (tháng 6 năm 2025). "The right road: The future of the European centre-right" (PDF). Bright Blue. Konrad Adenauer Stiftung: 206. ISBN 978-1-911128-80-9. PO's shift back towards the centre-right, 2023-2025: As it stands, Tusk's grand coalition, despite Tusk having campaigned on a centre-left platform, is proving surprisingly centre-right. Trzecia Droga controls 12 of the 38 ministries in Tusk's cabinet as well as the important position of Speaker – despite representing only a quarter of the coalition's voters – while Tusk himself has embraced increasingly right-leaning policy after his electoral victory.
  24. ↑ Schindler, Frederik (ngày 21 tháng 11 năm 2025). "Dieser AfD-Mann verärgert den polnischen Ministerpräsidenten". Die Welt (bằng tiếng Đức). Am Donnerstag reagierte nun der polnische Ministerpräsident Tusk von der liberalkonservativen Bürgerplattform (PO) auf die Äußerungen des jungen AfD-Mitglieds. [On Thursday, Polish Prime Minister Tusk of the liberal-conservative Civic Platform (PO) responded to the comments made by the young AfD member.]
  25. ↑ Lepiarz, Jacek (ngày 27 tháng 10 năm 2025). "Polen: Oppositionschef erklärt EU und Deutschland zum Gegner". Deutsche Welle (bằng tiếng Đức). Warsaw. Zwei Jahre vor der Parlamentswahl in Polen haben die beiden Hauptrivalen, die liberalkonservative Regierungspartei Bürgerplattform (PO) von Premier Donald Tusk und die größte Oppositionspartei, die rechtskonservative Recht und Gerechtigkeit (PiS) unter ihrem Chef Jaroslaw Kaczynski, die ersten Vorbereitungen für den Wahlkampf begonnen. [Two years before the parliamentary elections in Poland, the two main rivals, Prime Minister Donald Tusk's liberal-conservative ruling party, Civic Platform (PO), and the largest opposition party, the right-wing conservative Law and Justice (PiS) under its leader Jaroslaw Kaczynski, have begun their initial preparations for the election campaign.]
  26. ↑ Malmgren, Agnes (2024). "Grandmother Memories for the Future. Solidaric Practices and (Slow) Memory in Contemporary Oppositional Struggles in Poland" (PDF). Slovenský národopis: Slovak Ethnology. 72 (4). Slovak Academy of Sciences: 522. doi:10.31577/SN.2024.4.40. Koalicja Obywatelska (The Citizen's Coalition, KO), with roots in the liberal-conservative party Platforma Obywatelska (Civic Platform, PO) and headed by former prime minister Donald Tusk.
  27. ↑ Sean Hanley; Aleks Szczerbiak; Tim Haughton; Brigid Fowler (2008). "Sticking Together: Explaining Comparative Centre—Right Party Success in Post-Communist Central and Eastern Europe". Party Politics (bằng tiếng Anh). 14 (4): 417. doi:10.1177/1354068808090253. ISSN 1426-8876. S2CID 16727049. Instead, three new centre-right and right-wing parliamentary parties emerged: the liberal-conservative Civic Platform (PO), the national-social conservative Law and Justice (PiS) party, and the clerical-nationalist League of Polish Families (LPR).
  28. ↑ Tim Bale; Aleks Szczerbiak (2008). "Why Is There No Christian Democracy in Poland — and Why Should We Care?". Party Politics (bằng tiếng Anh). 14 (4): 491. doi:10.1177/1354068808090256. ISSN 1460-3683. S2CID 143595310. At root, Civic Platform is a right-wing liberal or liberal-conservative, rather than an archetypal Christian Democratic, party.
  29. ↑
  30. ↑ Magdalena M. Molendowska (2017). "Christian Democracy in Poland (19th–21st Century)". Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio K – Politologia (bằng tiếng Anh). 24 (1): 180–196. doi:10.17951/k.2017.24.1.179. S2CID 158351234.
  31. ↑ Kowalczyk, Krzysztof (2015). "Stanowiska polskich partii politycznych wobec religii i Kościoła. Propozycja typologii". Studia Politicae Universitatis Silesiensis (bằng tiếng Ba Lan). 15 (1). University of Silesia in Katowice: 250. ISSN 2353-9747. When it was established in 2001, the Civic Platform (PO) referred to liberal and conservative values. In its ideological declaration, Christian values were recognised as one of the canons.
  32. ↑ José Magone (2010). Contemporary European Politics: A Comparative Introduction. Routledge. tr. 457. ISBN 978-0-203-84639-1. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2013.
  33. ↑ "Poland's PiS smashes opposition in European election vote". POLITICO (bằng tiếng Anh). ngày 26 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2021.
  34. ↑ Marjorie Castle (2015). "Poland". Trong M. Donald Hancock; Christopher J. Carman; Marjorie Castle; David P. Conradt; Raffaella Y. Nanetti; Robert Leonardi; William Safran; Stephen White (biên tập). Politics in Europe. CQ Press. tr. 636. ISBN 978-1-4833-2305-3.
  35. ↑ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên "Standard"
  36. ↑ "Tusk Vs Kaczyński: Explaining the Conflict". Political Critique. ngày 4 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2023. It was actually a conservative liberal party, with a moderate conservative agenda, and moderately anti-communist.
  37. ↑
  38. ↑ Alan G. Smith (2016). A Comparative Introduction to Political Science: Contention and Cooperation. Rowman & Littlefield. tr. 207. ISBN 9781442252608.
  39. ↑
  40. ↑ "Explainer: Whatever happened to Polish liberal conservatives?". Polandin. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2026.
  41. ↑ Szczepański, Jarosław (2015). Raport z badania : trójkąt ideologiczny. Uniwersytet Warszawski. Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych. Warszawa: Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW. ISBN 978-83-63183-98-1. OCLC 939904795.
  42. ↑ "Is Poland's Civic Platform a serious threat to the ruling party?". EUROPP. ngày 4 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2021.
  43. ↑ Riishøj, Søren (2011). "The Civic Platform in Poland - the first decade 2001-2011" (PDF). University of Southern Denmark. ISSN 1399-7319. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 27 tháng 12 năm 2021.
  44. ↑ Szczerbiak, Aleks (ngày 18 tháng 1 năm 2016). "What Are The Prospects For Poland's Opposition?". Social Europe (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2021.
  45. ↑ Ingo Peters (2011). 20 Years Since the Fall of the Berlin Wall: Transitions, State Break-Up and Democratic Politics in Central Europe and Germany. BWV Verlag. tr. 280. ISBN 978-3-8305-1975-1. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2013.
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cương_lĩnh_Công_dân&oldid=75283122”