Gián điệp

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Gián điệp là người đi thu lượm tin tức một cách bí mật khiến người bị theo dõi không biết rằng mình đang bị theo dõi. Yếu tố quan trọng của gián điệp là hoạt động bí mật vì nếu người bị theo dõi khám phá ra thì họ sẽ tìm cách thay đổi môi trường để không bị lộ mật.

Lịch sử Trung QuốcẤn Độ có ghi nhận nhiều hoạt động gián điệp từ thời xa xưa. Hai nhà chiến lược gia nổi tiếng là Tôn TửChanakya có thảo luận nhiều về các binh pháp lừa địch và làm xáo trộn hàng ngũ quân địch. Đệ tử của Chanakya là hoàng đế Ấn Độ Chandragupta Maurya đã dùng nhiều biện pháp ám sát và gián điệp mà Chanakya đã kể lại trong quyển Arthashastra của ông. Lịch sử Hy Lạp và Đế Quốc La Mã ghi chép rất nhiều về sử dụng gián điệp để thăm dò quân thù. Người Mông Cổ dùng nhiều gián điệp trong công cuộc chinh phục Á ChâuÂu Châu trong thế kỷ 12 và 13.

Trong Chiến tranh Lạnh từ 1945 cho đến thập niên 1990, Hoa Kỳ, Liên Xô, và Trung Quốc dùng rất nhiều gián điệp để thu thập tình báo của kẻ địch, nhất là tình báo về vũ khí hạt nhân. Gần đây các quốc gia này chú trọng gián điệp vào buôn bán ma túy và nhừng tổ chức khủng bố quốc tế.

Gián điệp là một đề tài rất được ưa chuộng trong dân gian; rất nhiều tiểu thuyết và phim ảnh đã dựa trên đề tài này mà nổi tiếng nhất là "điệp viên 007" James Bond.