Wikipedia:Biên dịch

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Trang này hướng dẫn cách biên dịch và sử dụng công cụ biên dịch tại dự án Wikipedia tiếng Việt.

Làm thế nào để biên dịch?

Text-html.svg

Wikipedia là một dự án đa ngôn ngữ. Các bài viết về cùng một chủ đề nhưng ở các ngôn ngữ khác nhau có thể được sửa đổi một cách độc lập; chúng không nhất thiết phải là những bản dịch chính xác của một ngôn ngữ khác và phải giống nhau y hệt về hình thức, văn phong hay nội dung. Tuy nhiên, các bản dịch vẫn rất hữu dụng trong việc phổ biến thông tin giữa các bài viết ở các ngôn ngữ khác nhau.

Biên dịch là một công việc tốn nhiều thời gian. Dịch máy thường đem lại kết quả rất tệ. Đồng thuận của các thành viên Wikipedia cho rằng có một bản dịch máy không được biên tập mà được đăng thành một bài viết trên Wikipedia thì còn tệ hơn là không có gì.

Việc biên dịch giữa các phiên bản Wikipedia không nhất thiết phải chuyển tải nội dung từ bài viết gốc. Nếu một đoạn nào đó của bài gốc có chất lượng kém hoặc không thể kiểm chứng được, bạn nên tự xem xét và có thể bỏ qua phần đó.

Bởi vì giấy phép của Wikipedia quy định việc ghi công, nên nguồn dịch cần phải được ghi công cụ thể để tránh vi phạm bản quyền. Bạn nên ghi công bài gốc trong tóm lược sửa đổi và đặt bản mẫu {{Bài dịch}} trên trang thảo luận của bài viết. Bạn không bắt buộc phải nhập lịch sử sửa đổi, nhưng nếu muốn, bạn có thể nhờ một người nhập trang giúp bạn.

Ngoại trừ các trích dẫn, bạn nên sử dụng văn phong bách khoa tiếng Việt phù hợp với chủ đề bài viết. Tránh bị ảnh hưởng quá mức bởi văn phong của bài gốc.

Văn bản tiếng Việt cần phải dễ đọc với hầu hết các đối tượng độc giả, do đó bạn nên sử dụng những từ ngắn, câu ngắn và những từ phổ thông hơn là các biệt ngữ, phương ngữ.

Sử dụng thể chủ động và bị động một cách hợp lý, nhất là với các bài dịch từ tiếng Anh để tránh tạo ra những câu văn khó hiểu, vô nghĩa.

Một bản dịch tốt có thể cần phải chuyển tải nhiều nội dung hơn cả bài viết gốc. Do đó bạn nên giải thích nghĩa của những thuật ngữ không được sử dụng phổ biến trong ngôn ngữ của bạn và trong cộng đồng người nói tiếng Việt.

Công cụ biên dịch nội dung

Công cụ biên dịch nội dung là một chức năng beta cho phép người dùng dịch các trang của Wikipedia ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác.

Tại Wikipedia tiếng Việt, ban đầu công cụ biên dịch nội dung không có bất cứ yêu cầu tỷ lệ biên dịch, với hy vọng tăng số lượng bài viết với chất lượng tương tự như bài viết gốc ở ngôn ngữ khác. Tuy nhiên nhiều thành viên lạm dụng công cụ này mà không biên tập kỹ lưỡng, khiến các bài viết mới giảm chất lượng thê thảm và gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của Wikipedia.

Để hạn chế tình trạng này, hiện nay công cụ được sử dụng với nguyên tắc x/y, trong đó x là nội dung dịch máy ban đầu, tự động do công cụ làm còn y là nội dung người dùng chỉnh sửa dựa trên nội dung dịch máy ban đầu đó; x + y = 100%. Ngày 29 tháng 9 năm 2020, cộng đồng thông qua việc áp dụng tỉ lệ 95/5.[1] Bốn tháng sau thì thông qua việc giảm tỉ lệ biên dịch xuống mức 90% vào ngày 17 tháng 2 năm 2021,[2] và có hiệu lực từ ngày 23 tháng 2 năm 2021.[3]

Xem thêm

Chú thích